๕. อัสสาสสูตร เล่ม ๑๘

“ดูก่อนท่านผู้มีอายุ ก็มรรคาเป็นไฉน ปฏิปทาเป็นไฉน เพื่อกำหนดรู้ทุกข์นั้น”

“ผู้มีอายุ อริยมรรคมีองค์ ๘ คือ สัมมาทิฏฐิ ... สัมมาสมาธิ นี้แลเป็นมรรคา เป็นปฏิปทาเพื่อกำหนดรู้ทุกข์นั้น”

“ดูก่อนท่านผู้มีอายุ ดีแท้มรรคา ดีแท้ปฏิปทาเพื่อกำหนดรู้ทุกข์นั้น และเพียงพอเพื่อความไม่ประมาท นะท่านสารีบุตร”

๕. อัสสาสปัตตสูตร

ว่าด้วยผู้ถึงความโล่งใจ

{๕๐๑} [๓๑๘] ชัมพุขาทกปริพาชกถามว่า “ดูก่อนท่านสารีบุตร ที่เรียกว่า ‘เป็นผู้ถึงความโล่งใจ เป็นผู้ถึงความโล่งใจ’ ดังนี้ ด้วยเหตุเพียงเท่าไรหนอแล จึงจะชื่อว่าเป็นผู้ถึงความโล่งใจ”ท่านพระสารีบุตรตอบว่า ‘‘ผู้มีอายุ เพราะภิกษุรู้ประจักษ์ตามความเป็นจริงซึ่งความเกิด ความดับ คุณ โทษ และการสลัดออกแห่งผัสสายตนะ ๖ ด้วยเหตุเพียงเท่านี้แล จึงจะชื่อว่าเป็นผู้ถึงความโล่งใจ”“ดูก่อนท่านผู้มีอายุ ก็มรรคามีอยู่หรือ ปฏิปทามีอยู่หรือ เพื่อทำความโล่งใจนั้นให้แจ้ง”

“มีอยู่ ผู้มีอายุ”

“ดูก่อนท่านผู้มีอายุ ก็มรรคาเป็นไฉน ปฏิปทาเป็นไฉน เพื่อทำความโล่งใจนั้นให้แจ้ง”

‘‘ผู้มีอายุ อริยมรรคมีองค์ ๘ คือ สัมมาทิฏฐิ .. สัมมาสมาธิ นี้แล เป็นมรรคา เป็นปฏิปทาเพื่อทำความโล่งใจนั้นให้แจ้ง”

“ดูก่อนท่านผู้มีอายุ ดีแท้มรรคา ดีแท้ปฏิปทาเพื่อทำความโล่งใจนั้นให้แจ้ง และเพียงพอเพื่อความไม่ประมาท นะท่านสารีบุตร”

๖. ปรมัสสาสปัตตสูตร

ว่าด้วยผู้ถึงความโล่งใจอย่างยิ่ง

{๕๐๒} [๓๑๙] ชัมพุขาทกปริพาชกถามว่า “ดูก่อนท่านสารีบุตร ที่เรียกว่า ‘เป็นผู้ถึงความโล่งใจอย่างยิ่ง เป็นผู้ถึงความโล่งใจอย่างยิ่ง’ ดังนี้ ด้วยเหตุเพียงเท่าไรหนอแล จึงจะชื่อว่าเป็นผู้ถึงความโล่งใจอย่างยิ่ง’ท่านพระสารีบุตรตอบว่า “ผู้มีอายุ เพราะภิกษุรู้ประจักษ์ตามความเป็นจริงซึ่งความเกิด ความดับ คุณ โทษ และการสลัดออกแห่งผัสสายตนะ ๖ เป็นผู้หลุดพ้น แล้วเพราะไม่ถือมั่น ด้วยเหตุเพียงเท่านี้แล จึงจะชื่อว่าเป็นผู้ถึงความโล่งใจอย่างยิ่ง’“ดูก่อนท่านผู้มีอายุ ก็มรรคามีอยู่หรือ ปฏิปทามีอยู่หรือ เพื่อทำ ความโล่งใจอย่างยิ่งนั้นให้แจ้ง”

“มีอยู่ ผู้มีอายุ”

“ดูก่อนท่านผู้มีอายุ ก็มรรคาเป็นไฉน ปฏิปทาเป็นไฉน เพื่อทำความโล่งใจอย่างยิ่งนั้นให้แจ้ง”

“ผู้มีอายุ อริยมรรคมีองค์ ๘ คือ สัมมาทิฎฐิ ... สัมมาสมาธิ นี้แล เป็นมรรคา เป็นปฏิปทาเพื่อทำความโล่งใจอย่างยิ่งนั้นให้แจ้ง”

“ดูก่อนท่านผู้มีอายุ ดีแท้มรรคา ดีแท้ปฏิปทาเพื่อทำความโล่งใจอย่างยิ่งนั้นให้แจ้ง และเพียงพอเพื่อความไม่ประมาท นะท่านสารีบุตร”

๗. เวทนาปัญหาสูตร

ว่าด้วยปัญหาเรื่องเวทนา

{๕๐๓} [๓๒๐] ชัมพุขาทกปริพาชกถามว่า “ดูก่อนท่านสารีบุตร ที่เรียกว่า ‘เวทนา เวทนา’ ดังนี้ เวทนาเป็นไฉนหนอ”