อรหันตสูตร เล่ม ๑๙

และรู้ประจักษ์ซึ่งทางให้ถึงความสงบทุกข์ สมณพราหมณ์ เหล่านั้นถึงพร้อมแล้วด้วยเจโตวิมุตติและปัญญาวิมุตติอาจที่จะทำที่สุดแห่งทุกข์ได้ ไม่ต้องเข้าถึงชาติและชราอีกต่อไป

๓. สัมมาสัมพุทธสูตร

ว่าด้วยความเป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้า

{๑๗๐๓} [๑๐๙๓] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อริยสัจมี ๔ ประการนี้ ๔ ประการคืออะไรบ้าง คือ ทุกขอริยสัจ... ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทาอริยสัจ อริยสัจมี ๔ ประการนี้แล ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เพราะตรัสรู้อริยสัจ ๔ ประการนี้แลตามความเป็นจริงตถาคตเขาจึงกล่าวว่าเป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เพราะฉะนั้นแล เธอทั้งหลายพึงทำความเพียรเพื่อรู้ตามความเป็นจริงว่า ‘นี้ทุกข์ ... นี้ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทา”

๔. อรหันตสูตร

ว่าด้วยพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า

{๑๗๐๔} [๑๐๙๔] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็พระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าเหล่าใดเหล่าหนึ่งบรรดามีในอดีตกาลที่ตรัสรู้แล้วตามความเป็นจริง ทั้งหมดนั้นก็ตรัสรู้แล้วซึ่งอริยสัจ ๔ ตามความเป็นจริง ถึงพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าเหล่าใดเหล่าหนึ่งบรรดามีในอนาคตกาลที่จักตรัสรู้ตามความเป็นจริง ทั้งหมดนั้นก็จักตรัสรู้

อริยสัจ ๔ ตามความเป็นจริง ถึงพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าเหล่าใดเหล่าหนึ่งบรรดามีในปัจจุบันที่ตรัสรู้อยู่ตามความเป็นจริง ทั้งหมดนั้นก็ตรัสรู้อยู่ซึ่งอริยสัจ ๔ ตามความเป็นจริง อริยสัจ ๔ คืออะไรบ้าง คือ ทุกขอริยสัจ ... ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทาอริยสัจ ก็พระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าเหล่าใดเหล่าหนึ่งบรรดามีในอดีตกาล ในอนาคตกาล ในปัจจุบันกาลที่ตรัสรู้แล้ว ที่จักตรัสรู้ ที่ตรัสรู้อยู่ตามความเป็นจริง ทั้งหมดนั้นก็ตรัสรู้แล้ว จักตรัสรู้ ตรัสรู้อยู่ซึ่งอริยสัจ ๔ ตามความเป็นจริง ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เพราะฉะนั้นแล เธอทั้งหลายพึงทำความเพียรเพื่อรู้ตามความเป็นจริงว่า ‘นี้ทุกข์ ... นี้ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทา”

๕. อาสวักขยสูตร

ว่าด้วยความสิ้นอาสวะ

{๑๗๐๕} [๑๐๙๕] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เรากล่าวถึงความสิ้นอาสวะแก่ผู้รู้ผู้เห็นไม่กล่าวถึงความสิ้นอาสวะแก่ผู้ไม่รู้ไม่เห็น ก็ความสิ้นอาสวะย่อมมีแก่ผู้รู้อะไร ผู้เห็นอะไร ความสิ้นอาสวะย่อมมีแก่ผู้รู้ผู้เห็นว่า ‘นี้ทุกข์ ... นี้ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทา’ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความสิ้นอาสวะย่อมมีแก่ผู้รู้อย่างนี้ผู้เห็น อย่างนี้แล ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เพราะฉะนั้นแล เธอทั้งหลายพึงทำความเพียรเพื่อรู้ตามความเป็นจริงว่า ‘นี้ทุกข์ ... นี้ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทา”

๖. มิตตสูตร

ว่าด้วยการอนุเคราะห์มิตร

{๑๗๐๖} [๑๐๙๖] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็เธอทั้งหลายพึงอนุเคราะห์เหล่าชนผู้เป็นมิตรสหาย ญาติหรือสาโลหิต ผู้ที่สำคัญโอวาทว่าเป็นสิ่งที่ตนควรฟัง