ปฏิสัลลานสูตร เล่ม ๑๙

๑๒. สัจจสังยุต

๑. สมาธิวรรค

๑. สมาธิสูตร

ว่าด้วยผู้มีใจตั้งมั่นย่อมรู้ตามความเป็นจริง

{๑๖๕๔} [๑๐๗๑] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี ...

พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสดังนี้ว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายจงเจริญสมาธิ ภิกษุผู้มีใจตั้งมั่นแล้วย่อมรู้ประจักษ์ตามความเป็นจริง ย่อมรู้ประจักษ์อะไรตามความเป็นจริง ย่อมรู้ประจักษ์ตามความเป็นจริงว่า ‘นี้ทุกข์ นี้ <*> ทุกขสมุทัย นี้ทุกขนิโรธ นี้ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทา’ เธอทั้งหลายจงเจริญสมาธิ ภิกษุผู้มีใจตั้งมั่นแล้ว ย่อมรู้ประจักษ์ตามความเป็นจริง ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เพราะฉะนั้นแล เธอทั้งหลายพึงทำความเพียรเพื่อรู้ประจักษ์ตามความเป็นจริงว่า ‘นี้ทุกข์ นี้ทุกขสมุทัย นี้ทุกขนิโรธ นี้ทุกขนิโรธคามินิปฏิปทา”

๒. ปฏิสัลลานสูตร

ว่าด้วยผู้หลีกเร้นอยู่ย่อมรู้ตามความเป็นจริง

{๑๖๕๕} [๑๐๗๒] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายจงถึงความประกอบในการหลีกเร้นอยู่ ภิกษุผู้หลีกเร้นอยู่ย่อมรู้ประจักษ์ตามความเป็นจริง ย่อมรู้ประจักษ์อะไรตามความเป็นจริง ย่อมรู้ประจักษ์ตามความเป็นจริงว่า ‘นี้ทุกข์ นี้ทุกขสมุทัย นี้ทุกขนิโรธ นี้ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทา’ เธอทั้งหลายจงถึง

ความประกอบในการหลีกเร้นอยู่ ภิกษุผู้หลีกเร้นอยู่ย่อมรู้ประจักษ์ตามความเป็นจริง ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เพราะฉะนั้นแล เธอทั้งหลายพึงทำความเพียรเพื่อรู้ประจักษ์ตามความเป็นจริงว่า ‘นี้ทุกข์ นี้ทุกขสมุทัย นี้ทุกขนิโรธ นี้ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทา’

๓. ปฐมกุลปุตตสูตร

ว่าด้วยผู้ออกบวชโดยชอบเพื่อรู้อริยสัจ ๔

{๑๖๕๖} [๑๐๗๓] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็กุลบุตรทั้งหลายบรรดามีในอดีตกาลที่ออกจากเรือนมาบวชเป็นบรรพชิตโดยชอบ ทั้งหมดนั้นก็ออกบวชแล้วเพื่อรู้อริยสัจ ๔ ตามความเป็นจริง กุลบุตรทั้งหลายบรรดามีในอนาคตกาลที่จักออกจากเรือนมาบวชเป็นบรรพชิตโดยชอบ ทั้งหมดนั้นก็จักออกบวชเพื่อรู้อริยสัจ ๔ ตามความเป็นจริง กุลบุตรทั้งหลายบรรดามีในปัจจุบันกาลที่ออกจากเรือนมาบวชเป็นบรรพชิตโดยชอบ ทั้งหมดนั้นก็ออกบวชเพื่อรู้อริยสัจ ๔ ตามความเป็นจริงอริยสัจ ๔ คืออะไรบ้าง คือ ทุกขอริยสัจ ทุกขสมุทัยอริยสัจ ทุกขนิโรธอริยสัจ ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทาอริยสัจ ก็กุลบุตรทั้งหลายบรรดามีในอดีตกาลในอนาคตกาล ในปัจจุบันกาลที่ออกจากเรือนมาบวชเป็นบรรพชิตโดยชอบทั้งหมดนั้นก็ออกจากเรือนมาบวชแล้ว จักบวช ย่อมบวชเพื่อรู้อริยสัจ ๔ ตาม ความเป็นจริง ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เพราะฉะนั้นแล เธอทั้งหลายพึงทำความเพียรเพื่อรู้ตามความเป็นจริงว่า ‘นี้ทุกข์ นี้ทุกขสมุทัย นี้ทุกขนิโรธ นี้ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทา”