อนาปัตติวาร เล่ม ๑

ชายสั่งภิกษุรูปเดียว

ชายสั่งภิกษุรูปเดียวว่า “พระคุณเจ้า ขอพระคุณเจ้าช่วยไปบอกหญิงชื่อนี้” ภิกษุรับคำ นำไปบอก และกลับมาบอก ต้องอาบัติสังฆาทิเสสชายสั่งภิกษุรูปเดียวว่า “พระคุณเจ้า ขอพระคุณเจ้าช่วยไปบอกหญิงชื่อนี้” ภิกษุรับคำ นำไปบอก แต้ให้ภิกษุอันเตวาสิกกสับมาบอก ต้องอาบัติสังฆาทิเสสชายสั่งภิกษุรูปเดียวว่า “พระคุณเจ้า ขอพระคุณเจ้าช่วยไปบอกหญิงชื่อนี้” ภิกษุรับคำ ให้ภิกษุอันเตวาสิกไปบอก แต่กลับมาบอกด้วยตนเอง ต้องอาบัติสังฆาทิเสสชายสั่งภิกษุรูปเดียวว่า “พระคุณเจ้า ขอพระคุณเจ้าช่วยไปบอกหญิงชื่อนี้” ภิกษุรับคำ ให้ภิกษุอันเตวาสิกไปบอก ภิกษุอันเตวาสิกไปบอก แล้วกลับมาบอกนอกเรื่อง ต้องอาบัติถุลลัจจัยทั้งสองรูป

ภิกษุจัดการสำเร็จและบอกคลาดเคลื่อน

{๔๘๘} [๓๓๙] ภิกษุไปจัดการสำเร็จ กลับมาบอกคลาดเคลื่อน ต้องอาบัติถุลลัจจัย

ภิกษุไปบอกคลาดเคลื่อน กลับมาจัดการสำเร็จ ต้องอาบัติถุลลัจจัย

ภิกษุไปจัดการสำเร็จ กลับมาจัดการสำเร็จ ต้องอาบัติสังฆาทิเสส

ภิกษุไปบอกคลาดเคลื่อน กลับมาบอกคลาดเคลื่อน ไม่ต้องอาบัติ

อนาปัตติวาร

{๔๘๙} ภิกษุผู้ไปด้วยกรณียกิจของสงฆ์ก็ดี ของเจดีย์ก็ดี ของภิกษุผู้อาพาธก็ดี ๑ ภิกษุผู้วิกลจริต ๑ ภิกษุผู้เป็นต้นบัญญัติ ๑ ภิกษุเหล่านี้ไม่ต้องอาบัติแล

คาถารวมเรื่องวินีตวัตถุ

{๔๙๐} เรื่องหญิงหลับ เรื่องหญิงตาย เรื่องหญิงย้ายบ้าน เรื่องผู้มิใช่หญิง เรื่องหญิงบัณเฑาะก์ เรื่องชักโยงสามีภรรยา ผู้ทะเลาะให้คืนดี และเรื่องการชักสื่อในบัณเฑาะก์

วินีตวัตถุ

เรื่องหญิงหลับ

{๔๙๑} [๓๔๑] ก็โดยสมัยนั้นแล ชายคนหนึ่งสั่งภิกษุรูปหนึ่งไว้ว่า “พระคุณเจ้าขอรับ ขอพระคุณเจ้าช่วยไปบอกหญิงชื่อนี้” ภิกษุนั้นไปถามคนทั้งหลายว่าหญิงชื่อนี้อยู่ที่ไหน เขาตอบว่าหลับอยู่ เธอได้มีความกังวลใจว่า “เราต้องอาบัติสังฆาทิเสสแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนภิกษุ เธอไม่ต้องอาบัติสังฆาทิเสส แต่ต้องอาบัติทุกกฏ” (๑)

เรื่องหญิงตาย

ก็โดยสมัยนั้นแล ชายคนหนึ่งสั่งภิกษุรูปหนึ่งไว้ว่า “พระคุณเจ้าขอรับ ขอพระคุณเจ้าช่วยไปบอกหญิงชื่อนี้” ภิกษุนั้นไปถามคนทั้งหลายว่าหญิงชื่อนี้อยู่ที่ไหน เขาตอบว่าตายเสียแล้ว เธอได้มีความกังวลใจว่า “เราต้องอาบัติสังฆาทิเสสแล้วกระมังหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนภิกษุ เธอไม่ต้องอาบัติสังฆาทิเสส แต่ต้องอาบัติทุกกฏ” (๒)