วินีตวัตถุ เล่ม ๑

วินีตวตฺถุอุทฺทานคาถา

“สุตฺตา มตา จ นิกฺขนฺตา อนิตฺถี อิตฺถิปณฺฑกา

กลหํ กตฺวาน สมฺโมทิ สญฺจริตฺตญฺจ ปณฺฑเก”ติ.

เรื่องหญิงหลับ ๑ เรื่อง เรื่องหญิงตาย ๑ เรื่อง

เรื่องหญิงย้ายบ้าน ๑ เรื่อง เรื่องไม่ใช่หญิง ๑ เรื่อง

เรื่องหญิงบัณเฑาะก์ ๑ เรื่อง เรื่องชักจูงสามีภรรยาผู้ทะเลาะให้คืนดีกัน ๑ เรื่อง

เรื่องการชักสื่อบัณเฑาะก์ ๑ เรื่อง

วินีตวตฺถุ เตน โข ปน สมเยน อญฺญตโร ปุริโส อญฺญตรํ ภิกฺขุํ อาณาเปสิ (๑) “คจฺฉ ภนฺเต, อิตฺถนฺนามํ อิตฺถึ วีมํสา”ติ. โส คนฺตฺวา มนุสฺเส ปุจฺฉิ “กหํ อิตฺถนฺนามา”ติ. “สุตฺตา ภนฺเต”ติ. ตสฺส กุกฺกุจฺจํ อโหสิ “กจฺจิ นุ โข อหํ สํฆาทิเสสํ อาปตฺตึ อาปนฺโน”ติ. ภควโต เอตมตฺถํ อาโรเจสิ. “อนาปตฺติ ภิกฺขุ สํฆาทิเสสสฺส, อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺสา”ติ. (๑)

เตน โข ปน สมเยน อญฺญตโร ปุริโส อญฺญตรํ ภิกฺขุํ อาณาเปสิ๑ “คจฺฉ ภนฺเต, อิตฺถนฺนามํ อิตฺถึ วีมํสา”ติ. โส คนฺตฺวา มนุสฺเส ปุจฺฉิ “กหํ อิตฺถนฺนามา”ติ. “มตา ภนฺเต”ติ. ตสฺส กุกฺกุจฺจํ อโหสิ ฯเปฯ “อนาปตฺติ ภิกฺขุ สํฆาทิเสสสฺส, อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺสา”ติ. (๒)

เตน โข ปน สมเยน อญฺญตโร ปุริโส อญฺญตรํ ภิกฺขุํ อาณาเปสิ “คจฺฉ ภนฺเต, อิตฺถนฺนามํ อิตฺถึ วีมํสา”ติ. โส คนฺตฺวา มนุสฺเส ปุจฺฉิ “กหํ อิตฺถนฺนามา”ติ. “นิกฺขนฺตา ภนฺเต”ติ. ฯเปฯ “อนิตฺถี ภนฺเต”ติ ฯเปฯ “อิตฺถีปณฺฑกา ภนฺเต”ติ. ตสฺส กุกฺกุจฺจํ อโหสิ ฯเปฯ “อนาปตฺติ ภิกฺขุ สํฆาทิเสสสฺส, อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺสา”ติ. (๓ - ๕)

เตน โข ปน สมเยน อญฺญตรา อิตฺถี สามิเกน สห ภณฺฑิตฺวา มาตุฆรํ อคมาสิ. กุลูปโก ภิกฺขุ สมฺโมทนียํ อกาสิ. ตสฺส กุกฺกุจฺจํ อโหสิ ฯเปฯ “อลํวจนียา ภิกฺขู”ติ. “นาลํวจนียา ภควา”ติ. “อนาปตฺติ ภิกฺขุ นาลํวจนียายา”ติ. (๒) (๖)

เตน โข ปน สมเยน อญฺญตโร ภิกฺขุ ปณฺฑเก สญฺจริตฺตํ สมาปชฺชิ. ตสฺส กุกฺกุจฺจํ อโหสิ ฯเปฯ “อนาปตฺติ ภิกฺขุ สํฆาทิเสสสฺส, อาปตฺติ ถุลฺลจฺจยสฺสา”ติ. สญฺจริตฺตสิกฺขาปทํ นิฏฺฐิตํ ปญฺจมํ.

วินีตวัตถุ

เรื่องหญิงหลับ ๑ เรื่อง

สมัยนั้น ชายคนหนึ่งสั่งภิกษุรูปหนึ่งว่า “พระคุณเจ้า ท่านช่วยไป บอกหญิงชื่อนี้” ภิกษุไปถามพวกชาวบ้านว่า “หญิงคนชื่อนี้ อยู่ไหน” “หลับอยู่ เจ้าข้า” ท่านเกิดความกังวลใจว่า เราต้องอาบัติสังฆาทิเสสหรือหนอ จึงนำเรื่องนี้ไป กราบทูลพระผู้มีพระภาคให้ทรงทราบ พระองค์ตรัสว่า “ภิกษุ เธอไม่ต้องอาบัติ สังฆาทิเสส แต่ต้องอาบัติทุกกฏ” (เรื่องที่ ๑)

เรื่องหญิงตาย ๑ เรื่อง

สมัยนั้น ชายคนหนึ่งสั่งภิกษุรูปหนึ่งว่า “พระคุณเจ้า ท่านช่วยไปบอกหญิง ชื่อนี้” ภิกษุนั้นไปถามพวกชาวบ้านว่า “หญิงคนชื่อนี้อยู่ไหน” พวกเขาตอบว่า “นางตายแล้ว เจ้าข้า” ท่านเกิดความกังวลใจว่า เราต้องอาบัติสังฆาทิเสสหรือหนอ จึงนำเรื่องนี้ไปกราบทูลพระผู้มีพระภาคให้ทรงทราบ พระองค์ตรัสว่า “ภิกษุ เธอไม่ ต้องอาบัติสังฆาทิเสส แต่ต้องอาบัติทุกกฏ” (เรื่องที่ ๒)

เรื่องหญิงย้ายบ้าน ๑ เรื่อง

สมัยนั้น ชายคนหนึ่งสั่งภิกษุรูปหนึ่งว่า “พระคุณเจ้า ท่านช่วยไปบอกหญิง ชื่อนี้” ภิกษุนั้นไปถามพวกชาวบ้านว่า “หญิงคนชื่อนี้ อยู่ไหน” พวกเขาตอบว่า “นางย้ายไปแล้ว เจ้าข้า” ท่านเกิดความกังวลใจว่า เราต้องอาบัติสังฆาทิเสสหรือ หนอ จึงนำเรื่องนี้ไปกราบทูลพระผู้มีพระภาคให้ทรงทราบ พระองค์ตรัสว่า “ภิกษุ เธอไม่ต้องอาบัติสังฆาทิเสส แต่ต้องอาบัติทุกกฏ” (เรื่องที่ ๓)

เรื่องไม่ใช่หญิง ๑ เรื่อง

สมัยนั้น ชายคนหนึ่งสั่งภิกษุรูปหนึ่งว่า “พระคุณเจ้า ท่านช่วยไปบอกหญิง ชื่อนี้” ภิกษุนั้นไปถามพวกชาวบ้านว่า “หญิงคนชื่อนี้ อยู่ไหน” พวกเขาตอบว่า “ไม่ ใช่ผู้หญิง เจ้าข้า” ท่านเกิดความกังวลใจว่า เราต้องอาบัติสังฆาทิเสสหรือหนอ จึง นำเรื่องนี้ไปกราบทูลพระผู้มีพระภาคให้ทรงทราบ พระองค์ตรัสว่า “ภิกษุ เธอไม่ ต้องอาบัติสังฆาทิเสส แต่ต้องอาบัติทุกกฏ” (เรื่องที่ ๔)

เรื่องหญิงบัณเฑาะก์ ๑ เรื่อง

สมัยนั้น ชายคนหนึ่งสั่งภิกษุรูปหนึ่งว่า “พระคุณเจ้า ท่านช่วยไปบอกหญิง ชื่อนี้” ภิกษุนั้นไปถามพวกชาวบ้านว่า “หญิงคนชื่อนี้ อยู่ไหน” พวกเขาตอบว่า “เป็นหญิงบัณเฑาะก์ เจ้าข้า” ท่านเกิดความกังวลใจว่า เราต้องอาบัติสังฆาทิเสส หรือหนอ จึงนำเรื่องนี้ไปกราบทูลพระผู้มีพระภาคให้ทรงทราบ พระองค์ตรัสว่า “ภิกษุ เธอไม่ต้องอาบัติสังฆาทิเสส แต่ต้องอาบัติทุกกฏ” (เรื่องที่ ๕ )

เรื่องชักจูงสามีภรรยาผู้ทะเลาะให้คืนดีกัน ๑ เรื่อง

สมัยนั้น หญิงคนหนึ่งทะเลาะกับสามีเดินไปบ้านมารดา ภิกษุที่ใกล้ชิดตระกูล พูดชักจูงให้กลับคืนดีกัน แล้วท่านเกิดความกังวลใจว่า เราต้องอาบัติสังฆาทิเสสหรือ หนอ จึงนำเรื่องนี้ไปกราบทูลพระผู้มีพระภาคให้ทรงทราบ พระองค์ตรัสถามว่า “ภิกษุ เขาหย่ากันหรือ” “ยังไม่หย่ากัน พระพุทธเจ้าข้า” “ภิกษุ เธอไม่ต้องอาบัติ เพราะเขายังไม่หย่ากัน” (เรื่องที่ ๖)

เรื่องการชักสื่อบัณเฑาะก์ ๑ เรื่อง

สมัยนั้น ภิกษุรูปหนึ่งทำหน้าที่ชักสื่อให้พวกบัณเฑาะก์ ท่านเกิดความกังวล ใจว่า เราต้องอาบัติสังฆาทิเสสหรือหนอ จึงนำเรื่องนี้ไปกราบทูลพระผู้มีพระภาคให้ ทรงทราบ พระองค์ตรัสว่า “ภิกษุ เธอไม่ต้องอาบัติสังฆาทิเสส แต่ต้องอาบัติ ถุลลัจจัย” (เรื่องที่ ๗)

สัญจริตตสิกขาบทที่ ๕ จบ