พระวินัยปิฎก ภิกขุนีวิภังค์ · ปาจิตติยกัณฑ์
บทสรุป เล่ม ๓
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๔๘๓ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๑๐/๑๐ ในปาจิตติยกัณฑ์มี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระวินัยปิฎก ภิกขุนีวิภังค์ ปาจิตติยกัณฑ์ บทสรุป (ฉบับหลวง เล่ม ๓ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๓ หน้า ๓๖๒–๓๖๓
บทสรุป
{๔๘๓}แม่เจ้าทั้งหลาย ธรรมคือปาจิตตีย์ ๑๖๖ สิกขาบท ข้าพเจ้ายกขึ้น แสดงแล้วแลข้าพเจ้าขอถามแม่เจ้าทั้งหลายในธรรมคือปาจิตตีย์ ๑๖๖ สิกขาบทนั้นว่า “ท่านทั้งหลายเป็นผู้บริสุทธิ์แล้วหรือ” ข้าพเจ้าขอถามแม้ ครั้งที่ ๒ ว่า “ท่านทั้งหลายเป็นผู้บริสุทธิ์แล้วหรือ” ข้าพเจ้าขอถามแม้ ครั้งที่ ๓ ว่า “ท่านทั้งหลายเป็นผู้บริสุทธิ์แล้วหรือ” แม่เจ้าทั้งหลายบริสุทธิ์ แล้วในธรรมคือปาจิตตีย์ทั้ง ๑๖๖ สิกขาบทเหล่านี้ เหตุนั้นจึงนิ่ง ข้าพเจ้า ขอทรงความข้อนี้ไว้ด้วยอาการอย่างนี้
จบ ขุททกสิกขาบท
จบ ปาจิตติยกัณฑ์ในภิกขุนีวิภังค์
- ๑ปาจิตตีย์ ๑๖๖ สิกขาบท ในภิกขุนีวิภังค์นี้แสดงไว้เฉพาะอสาธารณบัญญัติ ๙ วรรค ๙๖ สิกขาบท ที่เหลืออีก ๗ วรรค ๗๐ สิกขาบท ซึ่งเป็นสาธารณบัญญัติ มีเนื้อความเหมือนกับ ปาจิตติยกัณฑ์ แห่งมหาวิภังค์ (พระไตรปิฎก เล่ม ๒) ของภิกษุสงฆ์ ดังนี้ (๑) มุสาวาทวรรค ๑๐ สิกขาบท มีเนื้อความเหมือนกับมุสาวาทวรรคของภิกษุสงฆ์ (๒) ภูตคามวรรค ๑๐ สิกขาบท มีเนื้อความเหมือนกับภูตคามวรรคของภิกษุสงฆ์ (๓) โภชนวรรค ๑๐ สิกขาบท สิกขาบทที่ ๑-๖ มีเนื้อความเหมือนกับสิกขาบทที่ ๑,๒,๔,๗,๘,๑๐ แห่งโภชนวรรคของภิกษุสงฆ์ สิกขาบท ที่ ๗-๑๐ มีเนื้อความเหมือนกับสิกขาบทที่ ๒,๓,๔,๕ แห่งอเจลกวรรคของภิกษุสงฆ์โดยลำดับ (๔) จาริตตวรรค ๑๐ สิกขาบท สิกขาบทที่ ๑-๕ มีเนื้อความเหมือนกับสิกขาบทที่ ๖,๗,๘,๙,๑๐ แห่งอเจลกวรรคของภิกษุสงฆ์ สิกขาบทที่ ๖-๑๐ มีเนื้อความเหมือนกับสิกขาบทที่ ๑,๒,๓,๔,๕ แห่งสุราปานวรรคของภิกษุสงฆ์โดยลำดับ (๕) โชติวรรค ๑๐ สิกขาบท สิกขาบทที่ ๑-๕ มี เนื้อความเหมือนกับสิกขาบทที่ ๖,๗,๘,๙,๑๐ แห่งสุราปานวรรคของภิกษุสงฆ์ สิกขาบทที่ ๖-๑๐ มีเนื้อความเหมือนกับสิกขาบทที่ ๑,๒,๓,๖,๘ แห่งสัปปาณกวรรคของภิกษุสงฆ์ (๖) ทิฏฐิวรรค ๑๐ สิกขาบท สิกขาบทที่ ๑-๒ มีเนื้อความเหมือนกับสิกขาบทที่ ๙-๑๐ แห่งสัปปาณกวรรค ของภิกษุสงฆ์ สิกขาบทที่ ๓-๑๐ มีเนื้อความเหมือนกับสิกขาบทที่ ๑,๒,๓,๔,๕,๖,๗,๘ แห่ง สหธัมมิกวรรค,ของภิกษุสงฆ์ (๗) ธัมมิกวรรค ๑๐ สิกขาบท สิกขาบทที่ ๑-๔ มีเนื้อความเหมือน กับสิกขาบทที่ ๙,๑๐,๑๑,๑๒ แห่งสหธัมมิกวรรคของภิกษุสงฆ์ สิกขาบทที่ ๕-๑๐ มีเนื้อความ เหมือนกับสิกขาบทที่ ๒,๔,๕,๖,๘,๑๐ แห่งรตนวรรคของภิกษุสงฆ์ (นัย วิ.อ. ๒/๕๒๖)
แม่เจ้าทั้งหลาย อนึ่ง ธรรมคือปาฏิเทสนียะ ๘ สิกขาบทเหล่านี้แล มาสู่อุทเทส
ปาฏิเทสนียะ สิกขาบทที่ ๑
เรื่องภิกษุณีขอเนยใส
{๔๘๔} [๑๒๒๘] โดยสมัยนั้น พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหาร เชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้นแล พวกภิกษุณีฉัพพัคคีย์ขอเนยใสมาฉันชาวบ้านพากันเพ่งโทษติเตียน โพนทะนาว่า “ไฉนภิกษุณีทั้งหลายจึงได้ขอเนยใสมาฉันกันเล่า อาหารที่ดี ใครจะไม่พอใจ อาหารที่อร่อยใครจะไม่ชอบใจ”ภิกษุณีทั้งหลายได้ยินชาวบ้านเหล่านั้นเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาอยู่ บรรดาภิกษุณีผู้มักน้อย ... ต่างพากันเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาว่า “ไฉน พวกภิกษุณีฉัพพัคคีย์จึงได้ขอเนยใสมาฉันกันเล่า”
ทรงประชุมสงฆ์สอบถามแล้วบัญญัติสิกขาบท
พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงสอบถามภิกษุทั้งหลายว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ทราบมาว่าพวกภิกษุณีฉัพพัคคีย์ขอเนยใสมาฉันกัน จริงหรือ”
- ๑ปาฎิเทสนียกัณฑ์ ตอนหรือส่วนว่าด้วยอาบัติปาฏิเทสนียะของภิกษุณี ๘ สิกขาบท เป็น อสาธารณบัญญัติทั้งหมด
- ๒คำว่า ปาฏิเทสนียะ แปลว่า พึงแสดงคืน หมายถึงอาบัติที่ภิกษุณีผู้ล่วงละเมิดพึงแสดงคืน เป็นชื่อลหุกาบัติคืออาบัติเบาอย่างหนึ่งถัดรองลงมาจากอาบัติปาจิตตีย์ จัดเป็นอาบัติกอง ที่ ๕ ในบรรดาอาบัติ ๗ กอง
จบ บทสรุป