พระวินัยปิฎก ภิกขุนีวิภังค์ ปาจิตติยกัณฑ์ · ฉัตตุปาหนวรรค
สิกขาบทที่ ๘ เรื่องภิกษุณีหลายรูป สิกขาบทที่ ๙ เรื่องภิกษุณีหลายรูป สิกขาบทที่ ๑๐ เรื่องภิกษุณีหลายรูป เล่ม ๓
ชั้นตัวบทพุทธพจน์ข้อ ๔๖๙–๔๗๑ (ฉบับหลวง)ลำดับ ๘/๑๑ ในฉัตตุปาหนวรรคมี ๔ ฉบับคลังนี้ตอบแบบ “อ่านตัวบท · ไม่ตีความ” — ระบบแสดงตัวบทตามฉบับที่มี และไม่สรุป ไม่ตีความ ไม่ให้คะแนนความน่าเชื่อถือ
พระวินัยปิฎก ภิกขุนีวิภังค์ ปาจิตติยกัณฑ์ ฉัตตุปาหนวรรค สิกขาบทที่ ๘ เรื่องภิกษุณีหลายรูป สิกขาบทที่ ๙ เรื่องภิกษุณีหลายรูป สิกขาบทที่ ๑๐ เรื่องภิกษุณีหลายรูป (ฉบับหลวง เล่ม ๓ · ฉบับมหาจุฬาฯ เล่ม ๓ · ฉบับมหามกุฏฯ เล่ม ๕ · ฉบับเฉลิมพระเกียรติ เล่ม ๓)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙) เล่ม ๓ หน้า ๓๕๐–๓๕๕
สิกขาบทวิภังค์
{๔๖๗} [๑๒๐๘] คำว่า อนึ่ง ... ใด ความว่า ภิกษุณีใด คือ ผู้เช่นใด ...
คำว่า ภิกษุณี ความว่า ที่ชื่อว่าภิกษุณี เพราะว่าเป็นผู้ขอ ... นี้ทรง ประสงค์ว่า ‘ภิกษุณี’ ในข้อความตอนนี้
คำว่า ใช้ภิกษุณี ได้แก่ ใช้ภิกษุณีรูปอื่น คำว่า ให้บีบ คือ ให้ขยำ ต้องอาบัติปาจิตตีย์ คำว่า ให้นวด คือ ให้ดัด ต้องอาบัติปาจิตตีย์
อนาปัตติวาร
{๔๖๘} [๑๒๐๙] ภิกษุณีผู้อาพาธ ๑ ภิกษุณีใช้เมื่อมีอันตราย ๑ ภิกษุณีผู้ วิกลจริต ๑ ภิกษุณีผู้เป็นต้นบัญญัติ ๑ ภิกษุณีเหล่านี้ไม่ต้องอาบัติแล
จบ สิกขาบทที่ ๗
สิกขาบทที่ ๘
เรื่องภิกษุณีใช้สิกขมานาให้บีบนวด
{๔๖๙} [๑๒๑๐] โดยสมัยนั้น พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหาร เชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้นแล ภิกษุณีทั้งหลายใช้สิกขมานาให้บีบบ้าง ให้นวดบ้าง ชาวบ้านเที่ยวเดินชม วิหารพบเห็นเข้า จึงพากันเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาว่า “ไฉนภิกษุณี ทั้งหลายจึงได้ใช้สิกขมานาให้บีบบ้าง ให้นวดบ้าง เหมือนพวกสตรีคฤหัสถ์ ผู้บริโภคกามเล่า”
ภิกษุณีทั้งหลายได้ยินชาวบ้านเหล่านั้นเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาอยู่ บรรดาภิกษุณีผู้มักน้อย ... ต่างพากันเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาว่า “ไฉน ภิกษุณีทั้งหลายจึงได้ใช้สิกขมานาให้บีบบ้าง ให้นวดบ้างเล่า”...
ทรงประชุมสงฆ์สอบถามแล้วบัญญัติสิกขาบท
พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงสอบถามภิกษุทั้งหลายว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ทราบมาว่าภิกษุณีทั้งหลายใช้สิกขมานาให้บีบบ้าง ให้นวดบ้าง จริงหรือ”
ภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า “จริง พระพุทธเจ้าข้า”
พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าทรงตำหนิว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ไฉน ภิกษุณีทั้งหลายจึงได้ใช้สิกขมานาให้บีบบ้าง ให้นวดบ้างเล่า การกระทำของ ภิกษุณีเหล่านั้นนั่นไม่เป็นไปเพื่อความเลื่อมใสของปวงชนที่ยังไม่เลื่อมใส ...
ดูก่อนภิกษุทั้งหลายก็แลภิกษุณีทั้งหลายจงยกสิกขาบทนี้ขึ้นแสดง อย่างนี้ว่า
พระพุทธบัญญัติ
อนึ่ง ภิกษุณีใดใช้สิกขมานาให้บีบก็ดี ให้นวดก็ดี เป็นปาจิตตีย์
สิกขาบทวิภังค์
คำว่า อนึ่ง ... ใด ความว่า ภิกษุณีใด คือ ผู้เช่นใด ...
คำว่า ภิกษุณี ความว่า ที่ชื่อว่าภิกษุณี เพราะว่าเป็นผู้ขอ ... นี้ทรง ประสงค์ว่า ‘ภิกษุณี’ ในข้อความตอนนี้
ที่ชื่อว่า สิกขมานา ได้แก่ สามเณรีผู้ได้ศึกษาสิกขาในธรรม ๖ ประการ มาครบ ๒ ปีแล้ว
คำว่า ให้บีบ คือ ให้ขยำ ต้องอาบัติปาจิตตีย์
คำว่า ให้นวด คือ ให้ดัด ต้องอาบัติปาจิตตีย์
อนาปัตติวาร
ภิกษุณีใช้เมื่ออาพาธ ๑ ภิกษุณีใช้เมื่อมีอันตราย ๑ ภิกษุณีผู้วิกล จริต ๑ ภิกษุณีผู้เป็นต้นบัญญัติ ๑ ภิกษุณีเหล่านี้ไม่ต้องอาบัติแล
จบ สิกขาบทที่ ๘
สิกขาบทที่ ๙
เรื่องภิกษุณีใช้สามเณรีให้บีบนวด
โดยสมัยนั้น พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้นแล ภิกษุณี ทั้งหลายใช้สามเณรีให้บีบบ้าง ให้นวดบ้าง ชาวบ้านเที่ยวเดินชมวิหารพบ เห็นเข้า จึงพากันเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาว่า “ไฉนภิกษุณีทั้งหลาย จึงได้ใช้สามเณรีให้บีบบ้าง ให้นวดบ้าง เหมือนพวกสตรีคฤหัสถ์ผู้บริโภค กามเล่า”ภิกษุณีทั้งหลายได้ยินชาวบ้านเหล่านั้นเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาอยู่ บรรดาภิกษุณีผู้มักน้อย ... ต่างพากันเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาว่า “ไฉน ภิกษุณีทั้งหลายจึงได้ใช้สามเณรีให้บีบบ้าง ให้นวดบ้างเล่า” ...
ทรงประชุมสงฆ์สอบถามแล้วบัญญัติสิกขาบท
พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงสอบถามภิกษุทั้งหลายว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ทราบมาว่าภิกษุณีทั้งหลายใช้สามเณรีให้บีบบ้าง ให้นวดบ้าง จริงหรือ”
ภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า “จริง พระพุทธเจ้าข้า”
พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าทรงตำหนิว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ไฉน ภิกษุณีทั้งหลายจึงได้ใช้สามเณรีให้บีบบ้าง ให้นวดบ้างเล่า การกระทำของ ภิกษุณีเหล่านั้นนั่นไม่เป็นไปเพื่อความเลื่อมใสของปวงชนที่ยังไม่เลื่อมใส ...
ดูก่อนภิกษุทั้งหลายก็แลภิกษุณีทั้งหลายจงยกสิกขาบทนี้ขึ้นแสดง อย่างนี้ว่า
พระพุทธบัญญัติ
อนึ่ง ภิกษุณีใดใช้สามเณรีให้บีบก็ดี ให้นวดก็ดี เป็นปาจิตตีย์
สิกขาบทวิภังค์
คำว่า อนึ่ง ... ใด ความว่า ภิกษุณีใด คือ ผู้เช่นใด ...
คำว่า ภิกษุณี ความว่า ที่ชื่อว่าภิกษุณี เพราะว่าเป็นผู้ขอ ... นี้ทรง ประสงค์ว่า ‘ภิกษุณี’ ในข้อความตอนนี้
ที่ชื่อว่า สามเณรี ได้แก่ สตรีผู้สมาทานสิกขาบท ๑๐ ข้อ คำว่า ให้บีบ คือ ให้ขยำ ต้องอาบัติปาจิตตีย์ คำว่า ให้นวด คือ ให้ดัด ต้องอาบัติปาจิตตีย์
อนาปัตติวาร
ภิกษุณีใช้เมื่อมีเหตุอาพาธ ๑ ภิกษุณีผู้มีอันตราย ๑ ภิกษุณีผู้วิกล จริต ๑ ภิกษุณีผู้เป็นต้นบัญญัติ ๑ ภิกษุณีเหล่านี้ไม่ต้องอาบัติแล
จบ สิกขาบทที่ ๙
สิกขาบทที่ ๑๐
เรื่องภิกษุณีใช้สตรีคฤหัสถ์ให้บีบนวด
โดยสมัยนั้น พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้นแล ภิกษุณี ทั้งหลายใช้สตรีคฤหัสถ์ให้บีบบ้าง ให้นวดบ้าง ชาวบ้านเที่ยวเดินชมวิหาร พบเห็นเข้าจึงพากันเพ่งโทษ ติเตียนโพนทะนาว่า “ไฉนภิกษุณี ทั้งหลายจึงได้ใช้สตรีคฤหัสถ์ให้บีบบ้างให้นวดบ้างเหมือนพวกสตรี คฤหัสถ์ผู้บริโภคกามเล่า”ภิกษุณีทั้งหลายได้ยินชาวบ้านเหล่านั้นเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาอยู่ บรรดาภิกษุณีผู้มักน้อย ... ต่างพากันเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาว่า “ไฉน ภิกษุณีทั้งหลายจึงได้ใช้สตรีคฤหัสถ์ให้บีบบ้าง ให้นวดบ้างเล่า” ...
ทรงประชุมสงฆ์สอบถามแล้วบัญญัติสิกขาบท
พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงสอบถามภิกษุทั้งหลายว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ทราบมาว่าภิกษุณีทั้งหลายใช้สตรีคฤหัสถ์ให้บีบบ้าง ให้นวดบ้าง จริงหรือ”
ภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า “จริง พระพุทธเจ้าข้า”
พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าทรงตำหนิว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ไฉน ภิกษุณีทั้งหลายจึงได้ใช้สตรีคฤหัสถ์ให้บีบบ้าง ให้นวดบ้างเล่า การกระทำ ของภิกษุณีเหล่านั้นนั่นไม่เป็นไปเพื่อความเลื่อมใสของปวงชนที่ยังไม่เลื่อมใส
ดูก่อนภิกษุทั้งหลายก็แลภิกษุณีทั้งหลายจงยกสิกขาบทนี้ขึ้นแสดง อย่างนี้ว่า
พระพุทธบัญญัติ
[๑๒๑๑] อนึ่ง ภิกษุณีใดใช้สตรีคฤหัสถ์ให้บีบก็ดี ให้นวดก็ดี เป็น ปาจิตตีย์
สิกขาบทวิภังค์
{๔๗๐} [๑๒๑๒] คำว่า อนึ่ง ... ใด ความว่า ภิกษุณีใด คือ ผู้เช่นใด ...
คำว่า ภิกษุณี ความว่า ที่ชื่อว่าภิกษุณี เพราะว่าเป็นผู้ขอ ... นี้ทรง ประสงค์ว่า ‘ภิกษุณี’ ในข้อความตอนนี้
ที่ชื่อว่า สตรีคฤหัสถ์ ตรัสหมายถึงสตรีผู้ครองเรือน คำว่า ให้บีบ คือ ให้ขยำ ต้องอาบัติปาจิตตีย์ คำว่า ให้นวด คือ ให้ดัด ต้องอาบัติปาจิตตีย์
อนาปัตติวาร
{๔๗๑} [๑๒๑๓] ภิกษุณีใช้เมื่อมีเหตุอาพาธ ๑ ภิกษุณีใช้เมื่อมีอันตราย ๑ ภิกษุณีผู้วิกลจริต ๑ภิกษุณีผู้เป็นต้นบัญญัติ ๑ภิกษุณีเหล่านี้ไม่ต้อง อาบัติแล
จบ สิกขาบทที่ ๑๐
สิกขาบทที่ ๑๑
เรื่องภิกษุณีนั่งบนอาสนะโดยไม่ขอโอกาสก่อน
{๔๗๒} [๑๒๑๔] โดยสมัยนั้น พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหาร เชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้นแล ภิกษุณีทั้งหลายนั่งบนอาสนะข้างหน้าภิกษุโดยไม่ขอโอกาสก่อนภิกษุ
จบ สิกขาบทที่ ๘ เรื่องภิกษุณีหลายรูป สิกขาบทที่ ๙ เรื่องภิกษุณีหลายรูป สิกขาบทที่ ๑๐ เรื่องภิกษุณีหลายรูป