สมุททสูตร ที่ ๒ เล่ม ๑๙

เสยฺยถาปิ ภิกฺขเว มหาสมุทฺโท ๕ ปริกฺขยํ ปริยาทานํ คจฺเฉยฺย ฐเปตฺวา เทฺว วา ตีณิ วา อุทกผุสิตานิ ฯ ตํ กึ มญฺญถ ภิกฺขเว กตมํ นุ โข พหุตรํ ฯ ยํ วา มหาสมุทฺเท อุทกํ ปริกฺขีณํ ปริยาทินฺนํ ยานิ วา เทฺว วา ตีณิ วา อุทกผุสิตานิ อวสิฏฺฐานีติ ฯ เอตเทว ภนฺเต พหุตรํ มหาสมุทฺเท อุทกํ [๑] ปริกฺขีณํ ปริยาทินฺนํ อปฺปมตฺตกานิ เทฺว วา ตีณิ วา อุทกผุสิตานิ อวสิฏฺฐานิ สงฺขมฺปิ น อุเปนฺติ อุปนิธมฺปิ น อุเปนฺติ กลภาคมฺปิ น อุเปนฺติ มหาสมุทฺเท อุทกํ ปริกฺขีณํ ปริยาทินฺนํ อุปนิธาย [๒] เทฺว วา ตีณิ วา อุทกผุสิตานิ อวสิฏฺฐานีติ ฯ เอวเมว โข ภิกฺขเว อริยสาวกสฺส (โสเยว เปยฺยาโล) โยโค กรณีโยติ ฯ

๑ ม. ยุ. ปฐวี ฯ ๒ ม. มหาสมุทฺทโต ฯ ๓ ม. อุทฺธริตานิ ฯ ๔ ม. วาสทฺโท นตฺถิ ฯ

เอวมุปริปิ ฯ ๕ ม. ยุ. มหาสมุทฺเท อุทกํ ฯ

ดูกรภิกษุทั้งหลาย เปรียบเหมือนมหาสมุทรพึงถึงความสิ้นไป หมดไป

ยังเหลือน้ำ ๒-๓ หยด เธอทั้งหลายจะสำคัญความข้อนั้นเป็นไฉน น้ำในมหาสมุทรที่สิ้นไปหมดไป กับน้ำ ๒-๓ หยด ที่ยังเหลือ ไหนจะมากกว่ากัน? ภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ น้ำในมหาสมุทรที่สิ้นไป หมดไปมากกว่า น้ำ ๒-๓ หยด ที่ยังเหลือมีประมาณน้อย เมื่อเทียบกับน้ำในมหาสมุทรที่สิ้นไป หมดไป น้ำ ๒-๓ หยด ที่ยังเหลือ ย่อมไม่ถึงซึ่งการนับ การเปรียบเทียบ หรือแม้ส่วนเสี้ยว.

พ. ฉันนั้นเหมือนกัน ภิกษุทั้งหลาย ทุกข์ของบุคคลผู้เป็นอริยสาวก ฯลฯ เธอทั้งหลายพึงกระทำความเพียรเพื่อรู้ตามความเป็นจริงว่า นี้ทุกข์ ฯลฯ นี้ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทา.

จบ สูตรที่ ๘