สัตตกมาติกา เล่ม ๓๖

เป็นผู้ทำที่สุดแห่งทุกข์ได้ในอัตภาพนี้ ทั้งบรรลุสาวกบารมีจำพวกหนึ่ง บุคคลผู้ไม่ตรัสรู้สัจจะด้วยตนเองในธรรมที่มิได้สดับมาก่อน เป็นผู้ทำที่สุดแห่งทุกข์ได้ในอัตภาพนี้ แต่ ไม่ได้บรรลุสาวกบารมีจำพวกหนึ่ง บุคคลผู้ไม่ตรัสรู้สัจจะ ด้วยตนเองในธรรมที่มิได้สดับมาก่อน เป็นผู้ทำที่สุดแห่งทุกข์ไม่ได้ในอัตภาพนี้ เป็นพระอนาคามี ไม่เวียนมาสู่ความเป็นอย่างนี้อีกจำพวกหนึ่งบุคคลผู้ไม่ตรัสรู้สัจจะด้วยตนเองในธรรมที่มิได้สดับมาก่อน เป็นผู้ทำที่สุดแห่งทุกข์ไม่ได้ในอัตภาพนี้ เป็นพระโสดาบันและพระสกทาคามี ยังเวียนมาสู่ความเป็นอย่างนี้อีกจำพวกหนึ่ง

จบ ฉักกอุทเทส

๗. สัตตกอุทเทส

{๑๓} [๑๓] บุคคล ๗ จำพวก คือ

๑. บุคคลผู้เปรียบด้วยคนจมน้ำ ๗ ประเภท คือ บุคคลผู้จมแล้ว คราวเดียวก็จมลงเลย บุคคลผู้โผล่ขึ้นแล้วจมลงอีก บุคคล ผู้โผล่ขึ้นแล้วยืนอยู่ บุคคลผู้โผล่ขึ้นแล้วเหลียวไปมา บุคคล ผู้โผล่ขึ้นแล้วว่ายข้ามไป บุคคลผู้โผล่ขึ้นแล้วว่ายไปถึงที่ตื้น พอหยั่งถึง (ได้ที่พึ่ง) บุคคลโผล่ขึ้นและว่ายข้ามไปถึงฝั่ง แล้วเป็นพราหมณ์อยู่บนบก

๒. บุคคลผู้อุภโตภาควิมุต บุคคลผู้ปัญญาวิมุต บุคคลผู้กายสักขี บุคคลผู้ทิฏฐิปปัตตะ บุคคลผู้สัทธาวิมุต บุคคลผู้ธัมมานุสารี บุคคลผู้สัทธานุสารี

จบ สัตตกอุทเทส

๘. อัฏฐกอุทเทส

{๑๔} [๑๔] บุคคล ๘ จำพวก คือ

บุคคลผู้พร้อมเพรียงด้วยมรรค ๔ จำพวก

บุคคลผู้พร้อมเพรียงด้วยผล ๔ จำพวก

จบ อัฏฐกอุทเทส

๙. นวกอุทเทส

{๑๕} [๑๕] บุคคล ๙ จำพวก คือ

บุคคลผู้สัมมาสัมพุทธะ บุคคลผู้ปัจเจกพุทธะ บุคคลผู้อุภโตภาควิมุต บุคคลผู้ปัญญาวิมุต บุคคลผู้กายสักขี บุคคลผู้ทิฎฐิปปัตตะ บุคคลผู้สัทธาวิมุต บุคคลผู้ธัมมานุสารี บุคคลผู้สัทธานุสารี

จบ นวกอุทเทส

๑๐. ทสกอุทเทส

{๑๖} [๑๖] บุคคล ๑๐ จำพวก คือ

บุคคลผู้มีความสำเร็จในกามาวจรภูมินี้ ๕ จำพวก

บุคคลผู้มีความสำเร็จเมื่อละอัตภาพในกามาวจรภูมินี้ไป ๕ จำพวก

จบ ทสกอุทเทส

จบ มาติกาแห่งปุคคลบัญญัติ