ฉักกมาติกา เล่ม ๓๖

๔. ภิกษุผู้ถือบิณฑบาตเป็นวัตร ๕ จำพวก

๕. ภิกษุผู้ถือห้ามภัตอันนำมาเมื่อภายหลังเป็นวัตร ๕ จำพวก

๖. ภิกษุผู้ถือนั่งฉันอาสนะเดียวเป็นวัตร ๕ จำพวก

๗. ภิกษุผู้ถือผ้าบังสุกุลเป็นวัตร ๕ จำพวก

๘. ภิกษุผู้ถือไตรจีวรเป็นวัตร ๕ จำพวก

๙. ภิกษุผู้ถืออยู่ป่าเป็นวัตร ๕ จำพวก

๑๐. ภิกษุผู้ถืออยู่โคนไม้เป็นวัตร ๕ จำพวก

๑๑. ภิกษุผู้ถืออยู่ในที่แจ้งเป็นวัตร ๕ จำพวก

๑๒. ภิกษุผู้ถือการนั่งเป็นวัตร ๕ จำพวก

๑๓. ภิกษุผู้ถือการอยู่ในเสนาสนะตามที่เขาจัดให้เป็นวัตร ๕ จำพวก

๑๔. ภิกษุผู้ถืออยู่ป่าช้าเป็นวัตร ๕ จำพวก

จบ ปัญจกอุทเทส

๖. ฉักกอุทเทส

{๑๒} [๑๒] บุคคล ๖ จำพวก คือ

๑. บุคคลผู้ตรัสรู้สัจจะด้วยตนเองในธรรมที่มิได้สดับมาก่อน บรรลุความเป็นสัพพัญญูในธรรมนั้น ทั้งถึงความชำนาญในธรรมอันเป็นกำลังทั้งหลายจำพวกหนึ่ง บุคคลผู้ตรัสรู้สัจจะด้วยตนเองในธรรมที่มิได้สดับมาก่อน แต่มิได้บรรลุความเป็นสัพพัญญูในธรรมนั้นด้วย ทั้งมิได้ถึงความชำนาญในธรรมอันเป็นกำลังทั้งหลายจำพวกหนึ่ง บุคคลผู้ไม่ตรัสรู้สัจจะด้วยตนเองในธรรมที่มิได้สดับมาก่อน

เป็นผู้ทำที่สุดแห่งทุกข์ได้ในอัตภาพนี้ ทั้งบรรลุสาวกบารมีจำพวกหนึ่ง บุคคลผู้ไม่ตรัสรู้สัจจะด้วยตนเองในธรรมที่มิได้สดับมาก่อน เป็นผู้ทำที่สุดแห่งทุกข์ได้ในอัตภาพนี้ แต่ ไม่ได้บรรลุสาวกบารมีจำพวกหนึ่ง บุคคลผู้ไม่ตรัสรู้สัจจะ ด้วยตนเองในธรรมที่มิได้สดับมาก่อน เป็นผู้ทำที่สุดแห่งทุกข์ไม่ได้ในอัตภาพนี้ เป็นพระอนาคามี ไม่เวียนมาสู่ความเป็นอย่างนี้อีกจำพวกหนึ่งบุคคลผู้ไม่ตรัสรู้สัจจะด้วยตนเองในธรรมที่มิได้สดับมาก่อน เป็นผู้ทำที่สุดแห่งทุกข์ไม่ได้ในอัตภาพนี้ เป็นพระโสดาบันและพระสกทาคามี ยังเวียนมาสู่ความเป็นอย่างนี้อีกจำพวกหนึ่ง

จบ ฉักกอุทเทส

๗. สัตตกอุทเทส

{๑๓} [๑๓] บุคคล ๗ จำพวก คือ

๑. บุคคลผู้เปรียบด้วยคนจมน้ำ ๗ ประเภท คือ บุคคลผู้จมแล้ว คราวเดียวก็จมลงเลย บุคคลผู้โผล่ขึ้นแล้วจมลงอีก บุคคล ผู้โผล่ขึ้นแล้วยืนอยู่ บุคคลผู้โผล่ขึ้นแล้วเหลียวไปมา บุคคล ผู้โผล่ขึ้นแล้วว่ายข้ามไป บุคคลผู้โผล่ขึ้นแล้วว่ายไปถึงที่ตื้น พอหยั่งถึง (ได้ที่พึ่ง) บุคคลโผล่ขึ้นและว่ายข้ามไปถึงฝั่ง แล้วเป็นพราหมณ์อยู่บนบก

๒. บุคคลผู้อุภโตภาควิมุต บุคคลผู้ปัญญาวิมุต บุคคลผู้กายสักขี บุคคลผู้ทิฏฐิปปัตตะ บุคคลผู้สัทธาวิมุต บุคคลผู้ธัมมานุสารี บุคคลผู้สัทธานุสารี

จบ สัตตกอุทเทส