พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน · นเหตุสเหตุกทุกะ
ปฏิจจวาร เล่ม ๔๒
Text layerBuddha’s wordsItems ๑๓๘–๑๔๐ (Royal Thai)2/4 in นเหตุสเหตุกทุกะ4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน มหาปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๓ นเหตุสเหตุกทุกะ ปฏิจจวาร (Royal Thai Volume 42 · Mahachula Volume 42 · Mahamakut Volume 88 · Chaloem Phrakiat Volume 42)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙), vol. 42, pp. 110–111
๖. นเหตุสเหตุกทุกะ ๓. ปัจจยวาร
๑-๔. ปัจจยานุโลมาทิ
{๑๓๘} [๑๖๙] สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุแต่มีเหตุทำสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุแต่มีเหตุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาร
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่ไม่มีเหตุทำสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่ไม่มีเหตุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ มหาภูตรูป ๓ ทำมหาภูตรูป ๑ ให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น จิตตสมุฏฐานรูป กฏัตตารูปที่เป็นอุปาทายรูปทำมหาภูตรูปทั้งหลายให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น (๑)สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุแต่มีเหตุทำสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่ไม่มีเหตุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ที่ไม่เป็นเหตุแต่มีเหตุทำหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ... (๒)สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุแต่มีเหตุทั้งที่ไม่เป็นเหตุและที่ไม่มีเหตุทำสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและไม่มีเหตุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ... เพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ที่ไม่เป็นเหตุแต่มีเหตุทำหทัยวัตถุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น จิตตสมุฏฐานรูปทำมหาภูตรูปทั้งหลายให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ... (๓)สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุแต่มีเหตุทำสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุแต่มีเหตุทั้งที่ไม่เป็นเหตุและที่ไม่มีเหตุให้เป็นปัจจัยเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (ฆฏนา มี ๓ ปวัตติกาลและปฏิสนธิกาลบริบูรณ์แล้ว ย่อ)
{๑๓๙} [๑๗๐] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร
ในอารัมมณปัจจัย ” ๔ ” ...
ในอัญญมัญญปัจจัย ” ๖ ” ...
ในปุเรชาตปัจจัย อาเสวนปัจจัย มีปัจจัยละ ๔ วาร ...
ในอวิคตปัจจย มี ๙ วาร
(พึงนับอย่างนี้) จบ อนุโลม
{๑๔๐} [๑๗๑] ในนเหตุปัจจัย มี ๑ วาร
ในนอารัมมณปัจจัย ” ๓ ” ...
ในโนวิคตปัจจัย ” ๓ ”
จบ ปัจจนียะ
(จบ ปัจจยวาร)
(นิสสยวารเหมือนกับปัจจยวาร)
๖. นเหตุสเหตุกทุกะ ๕. สังสัฏฐวาร
๑-๔. ปัจจยานุโลมาทิ
{๑๔๑} [๑๗๒] สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุแต่มีเหตุระคนกับสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุ แต่มีเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ระคนกับขันธ์ ๑ ที่ไม่เป็นเหตุแต่มีเหตุเกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ ...
{๑๔๒} [๑๗๓] ในเหตุปัจจัย มี ๑ วาร
ในอารัมมณปัจจัย ” ๒ ”
ในอธิปติปัจจัย ” ๑ ”
ในอนันตรปัจจัย ” ๒ ”
(ในทุกๆ ปัจจัย มีปัจจัยละ ๒ วาร)
ในมัคคปัจจัย ” ๑ ” ...
ในอวิคตปัจจัย ” ๒ ”
จบ อนุโลม
{๑๔๓} [๑๗๔] สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่ไม่มีเหตุระคนกับสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่ไม่มีเหตุเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ระคนกับ
End of ปฏิจจวาร