พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน · นีวรณนีวรณสัมปยุตตทุกะ
ปฏิจจวาร เล่ม ๔๒
Text layerBuddha’s wordsItems ๖๔๔–๖๔๙ (Royal Thai)1/2 in นีวรณนีวรณสัมปยุตตทุกะ4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน มหาปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๓ นีวรณนีวรณสัมปยุตตทุกะ ปฏิจจวาร (Royal Thai Volume 42 · Mahachula Volume 42 · Mahamakut Volume 88 · Chaloem Phrakiat Volume 42)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙), vol. 42, pp. 504–508
๔๘. นีวรณนีวรณสัมปยุตตทุกะ ๑. ปฏิจจวาร
๑. ปัจจยานุโลม ๑. วิภังควาร
เหตุปัจจัย
{๖๔๔} [๙๒] สภาวธรรมที่เป็นนิวรณ์และที่สัมปยุตด้วยนิวรณ์อาศัยสภาวธรรมที่เป็นนิวรณ์และที่สัมปยุตด้วยนิวรณ์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ถีนมิทธนิวรณ์ อุทธัจจนิวรณ์ อวิชชานิวรณ์อาศัยกามฉันทนิวรณ์เกิดขึ้น (พึงผูกให้เป็นจักรนัย พึงเพิ่มสภาวธรรมที่เป็นนิวรณ์แม้ทั้งหมด) (๑)สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยนิวรณ์แต่ไม่เป็นนิวรณ์อาศัยสภาวธรรมที่เป็นนิวรณ์และที่สัมปยุตด้วยนิวรณ์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายอาศัยสภาวธรรมที่เป็นนิวรณ์เกิดขึ้น ... (๒)
สภาวธรรมที่เป็นนิวรณ์และที่สัมปยุตด้วยนิวรณ์ ทั้งที่สัมปยุตด้วยนิวรณ์แต่ไม่เป็นนิวรณ์อาศัยสภาวธรรมที่เป็นนิวรณ์และที่สัมปยุตด้วยนิวรณ์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ถีนมิทธนิวรณ์ อุทธัจจนิวรณ์ อวิชชานิวรณ์และสัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายอาศัยกามฉันทนิวรณ์เกิดขึ้น พึงผูกให้เป็นจักรนัย) (๓)[๙๓] สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยนิวรณ์แต่ไม่เป็นนิวรณ์อาศัยสภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยนิวรณ์ แต่ไม่เป็นนิวรณ์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่สัมปยุตด้วยนิวรณ์แต่ไม่เป็นนิวรณ์เกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... (๑)สภาวธรรมที่เป็นนิวรณ์และที่สัมปยุตด้วยนิวรณ์อาศัยสภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยนิวรณ์แต่ไม่เป็นนิวรณ์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ สภาวธรรมที่เป็นนิวรณ์อาศัยขันธ์ที่สัมปยุตด้วยนิวรณ์แต่ไม่เป็นนิวรณ์ (๒)
สภาวธรรมที่เป็นนิวรณ์และที่สัมปยุตด้วยนิวรณ์ ทั้งที่สัมปยุตด้วยนิวรณ์แต่ไม่เป็นนิวรณ์อาศัยสภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยนิวรณ์แต่ไม่เป็นนิวรณ์
เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และสภาวธรรมที่เป็นนิวรณ์อาศัยขันธ์ ๑ ที่สัมปยุตด้วยนิวรณ์แต่ไม่เป็นนิวรณ์เกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... (๓)
[๙๔] สภาวธรรมที่เป็นนิวรณ์และที่สัมปยุตด้วยนิวรณ์อาศัยสภาวธรรมที่เป็นนิวรณ์และที่สัมปยุตด้วยนิวรณ์ ทั้งที่สัมปยุตด้วยนิวรณ์แต่ไม่เป็นนิวรณ์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ถีนมิทธนิวรณ์ อุทธัจจนิวรณ์ อวิชชานิวรณ์อาศัยกามฉันทนิวรณ์และสัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายเกิดขึ้น (พึงผูกให้เป็นจักรนัย) (๑)สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยนิวรณ์แต่ไม่เป็นนิวรณ์อาศัยสภาวธรรมที่เป็นนิวรณ์และที่สัมปยุตด้วยนิวรณ์ ทั้งที่สัมปยุตด้วยนิวรณ์แต่ไม่เป็นนิวรณ์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่สัมปยุตด้วยนิวรณ์แต่ไม่เป็นนิวรณ์และสภาวธรรมที่เป็นนิวรณ์เกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... (๒)สภาวธรรมที่เป็นนิวรณ์และที่สัมปยุตด้วยนิวรณ์ทั้งที่สัมปยุตด้วยนิวรณ์แต่ไม่เป็นนิวรณ์อาศัยสภาวธรรมที่เป็นนิวรณ์และที่สัมปยุตด้วยนิวรณ์ ทั้งที่สัมปยุตด้วยนิวรณ์แต่ไม่เป็นนิวรณ์เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ ถีนมิทธนิวรณ์ อุทธัจจนิวรณ์ อวิชชานิวรณ์อาศัยขันธ์ ๑ ที่สัมปยุตด้วยนิวรณ์แต่ไม่เป็นนิวรณ์และกามฉันทนิวรณ์เกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ (พึงผูกให้เป็นจักรนัย ย่อ) (๓)
๑. ปัจจยานุโลม ๒. สังขยาวาร
{๖๔๕} [๙๕] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร
ในอารัมมณปัจจัย ” ๙ ”
ในอธิปติปัจจัย ” ๙ ”
(ในทุก ๆ ปัจจัย มีปัจจัยละ ๙ วาร)
ในกัมมปัจจัย มี ๙ วาร
ในอาหารปัจจัย ” ๙ ” ...
ในอวิคตปัจจัย ” ๙ ”
จบ อนุโลม
๒. ปัจจยปัจจนียะ ๑. วิภังควาร
นเหตุปัจจัย
{๖๔๖} [๙๖] สภาวธรรมที่เป็นนิวรณ์และสัมปยุตด้วยนิวรณ์อาศัยสภาวธรรมที่เป็นนิวรณ์และสัมปยุตด้วยนิวรณ์เกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ อวิชชานิวรณ์อาศัยวิจิกิจฉานิวรณ์ อวิชชานิวรณ์อาศัยอุทธัจจนิวรณ์ (๑)สภาวธรรมที่เป็นนิวรณ์และสัมปยุตด้วยนิวรณ์อาศัยสภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยนิวรณ์แต่ไม่เป็นนิวรณ์เกิดขึ้นเพราะเหตุนเหตุปัจจัย คือ อวิชชานิวรณ์อาศัยขันธ์ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและอุทธัจจะ (๑)สภาวธรรมที่เป็นนิวรณ์และสัมปยุตด้วยนิวรณ์อาศัยสภาวธรรมที่เป็นนิวรณ์และสัมปยุตด้วยนิวรณ์ ทั้งที่สัมปยุตด้วยนิวรณ์แต่ไม่เป็นนิวรณ์เกิดขึ้นเพราะเหตุนเหตุปัจจัย คือ อวิชชานิวรณ์อาศัยวิจิกิจฉานิวรณ์และสัมปยุตตขันธ์ทั้งหลาย อวิชชานิวรณ์อาศัยอุทธัจจนิวรณ์และสัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายเกิดขึ้น (ย่อ) (๑)
๒. ปัจจยปัจจนียะ ๒. สังขยาวาร
สุทธนัย
{๖๔๗} [๙๗] ในนเหตุปัจจัย มี ๓ วาร
ในนอธิปติปัจจัย ” ๙ ”
ในนปุเรชาตปัจจัย ” ๙ ”
ในนปัจฉาชาตปัจจัย มี ๙ วาร
ในนอาเสวนปัจจัย ” ๙ ”
ในนกัมมปัจจัย ” ๓ ”
ในนวิปากปัจจัย ” ๙ ”
ในนวิปปยุตตปัจจัย ” ๙ ”
๓. ปัจจยานุโลมปัจจนียะ
{๖๔๘} [๙๘] ในนอธิปติปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๙ วาร ...
ในนวิปปยุตตปัจจัย กับ ... ” ๙ ”
๔. ปัจจยปัจจนียานุโลม
{๖๔๙} [๙๙] ในอารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๓ วาร ...
ในอนันตรปัจจัย กับ ... ” ๓ ”
ในสมนันตรปัจจัย ” ” ๓ ”
(ในทุก ๆ ปัจจัย มีปัจจัยละ ๓ วาร)
ในมัคคปัจจัย ” ” ๓ ” ...
ในอวิคตปัจจัย ” ” ๓ ”
(สหชาตวารก็ดี ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวารอย่างนี้ ไม่มีข้อแตกต่างกัน)
๔๘. นีวรณนีวรณสัมปยุตตทุกะ ๗. ปัญหาวาร
๑. ปัจจยานุโลม ๑. วิภังควาร
เหตุปัจจัย
{๖๕๐} [๑๐๐] สภาวธรรมที่เป็นนิวรณ์และที่สัมปยุตด้วยนิวรณ์เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นนิวรณ์และที่สัมปยุตด้วยนิวรณ์โดยเหตุปัจจัย คือ สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งเป็นนิวรณ์และที่สัมปยุตด้วยนิวรณ์เป็นปัจจัยแก่สัมปยุตตนิวรณ์ทั้งหลายโดยเหตุปัจจัย (๑)
สภาวธรรมที่เป็นนิวรณ์และที่สัมปยุตด้วยนิวรณ์เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่สัมปยุตด้วยนิวรณ์แต่ไม่เป็นนิวรณ์โดยเหตุปัจจัย คือ สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งเป็นนิวรณ์และที่สัมปยุตด้วยนิวรณ์เป็นปัจจัยแก่ขันธ์ที่สัมปยุตด้วยนิวรณ์ทั้งหลายโดยเหตุปัจจัย (๒)
สภาวธรรมที่เป็นนิวรณ์และที่สัมปยุตด้วยนิวรณ์เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นนิวรณ์และที่สัมปยุตด้วยนิวรณ์ ทั้งที่สัมปยุตด้วยนิวรณ์แต่ไม่เป็นนิวรณ์โดยเหตุปัจจัย คือ สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งเป็นนิวรณ์และที่สัมปยุตด้วยนิวรณ์เป็นปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์และสภาวธรรมที่เป็นนิวรณ์โดยเหตุปัจจัย (๓)
อารัมมณปัจจัย
{๖๕๑} [๑๐๑] สภาวธรรมที่เป็นนิวรณ์และที่สัมปยุตด้วยนิวรณ์เป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นนิวรณ์และที่สัมปยุตด้วยนิวรณ์โดยอารัมมณปัจจัย คือ เพราะปรารภสภาวธรรมที่เป็นนิวรณ์ สภาวธรรมที่เป็นนิวรณ์จึงเกิดขึ้น (พึงถามถึงมูลบท) เพราะปรารภสภาวธรรมที่เป็นนิวรณ์ ขันธ์ที่สัมปยุตด้วยนิวรณ์แต่ไม่เป็นนิวรณ์จึงเกิดขึ้น (พึงถามถึงมูลบท) เพราะปรารภสภาวธรรมที่เป็นนิวรณ์ สภาวธรรมที่เป็นนิวรณ์และสัมปยุตตขันธ์ทั้งหลาย จึงเกิดขึ้น (๓)
End of ปฏิจจวาร