ปฏิจจวาร เล่ม ๔๓

๗๒. อุปาทานอุปาทานิยทุกะ ๑. ปฏิจจวาร

๑. ปัจจยานุโลมะ ๑. วิภังควาร

เหตุปัจจัย

{๔๖๐} [๙๕] สภาวธรรมที่เป็นอุปาทานและที่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน อาศัยสภาวธรรมที่เป็นอุปาทานและที่เป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ กามุปาทานอาศัยทิฏฐุปาทานเกิดขึ้น ... ทิฏฐุปาทานอาศัยกามุปาทานเกิดขึ้น ... (พึงผูกให้เป็นจักรนัย) (๑)

สภาวธรรมที่เป็นอารมณ์ของอุปาทานแต่ไม่เป็นอุปาทานอาศัยสภาว ธรรมที่เป็นอุปาทานและที่เป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายและจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอุปาทาน เกิดขึ้น ... (๒)

สภาวธรรมที่เป็นอุปาทานและที่เป็นอารมณ์ของอุปาทานทั้งที่เป็น อารมณ์ของอุปาทาน แต่ไม่เป็นอุปาทาน อาศัยสภาวธรรมที่เป็นอุปาทาน และเป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยคือ กามุปาทาน สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายและจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยทิฏฐุปาทานเกิดขึ้น ... (พึงผูกให้เป็นจักรนัย) (๓)[๙๖] สภาวธรรมที่เป็นอารมณ์ของอุปาทานแต่ไม่เป็นอุปาทาน อาศัย สภาวธรรมที่เป็นอารมณ์ของอุปาทานแต่ไม่เป็นอุปาทานเกิดขึ้นเพราะเหตุ ปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอารมณ์ ของอุปาทานแต่ไม่เป็นอุปาทานเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... (พึงเพิ่มข้อความเข้ามาจนถึงมหาภูตรูปที่เป็นภายใน) (๑)สภาวธรรมที่เป็นอุปาทานและที่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน อาศัย สภาวธรรมที่เป็นอารมณ์ของอุปาทานแต่ไม่เป็นอุปาทานเกิดขึ้นเพราะเหตุ

ปัจจัย คือ สภาวธรรมที่เป็นอุปาทาน อาศัยขันธ์ที่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน แต่ไม่เป็นอุปาทานเกิดขึ้น (๒)

สภาวธรรมที่เป็นอุปาทานและที่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน ทั้งที่เป็น อารมณ์ของอุปาทานแต่ไม่เป็นอุปาทานอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอารมณ์ของ อุปาทานแต่ไม่เป็นอุปาทานเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ สภาว ธรรมที่เป็นอุปาทานและจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอารมณ์ของ อุปาทานแต่ไม่เป็นอุปาทานเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... (๓)[๙๗] สภาวธรรมที่เป็นอุปาทานและที่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน อาศัยสภาวธรรมที่เป็นอุปาทานและที่เป็นอารมณ์ของอุปาทานทั้งที่เป็น อารมณ์ของอุปาทานแต่ไม่เป็นอุปาทานเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยคือ กามุปาทานอาศัยทิฏฐุปาทานและสัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายเกิดขึ้น ... (พึงผูกให้เป็นจักรนัย) (๑)

สภาวธรรมที่เป็นอารมณ์ของอุปาทานแต่ไม่เป็นอุปาทานอาศัยสภาว ธรรมที่เป็นอุปาทานและที่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน ทั้งที่เป็นอารมณ์ของ อุปาทานแต่ไม่เป็นอารมณ์ของอุปาทานเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอารมณ์ของอุปาทานแต่ไม่เป็น อุปาทานและสภาวธรรมที่เป็นอุปาทานทั้งหลายเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัย ขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอุปาทานและ มหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น ... (๒)สภาวธรรมที่เป็นอุปาทานและที่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน ทั้งที่เป็น อารมณ์ของอุปาทานแต่ไม่เป็นอุปาทานอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอุปาทานและที่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน ทั้งที่เป็นอารมณ์ของอุปาทานแต่ไม่เป็นอุปาทาน เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ กามุปาทานและจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอารมณ์ของอุปาทานแต่ไม่เป็นอุปาทานและทิฏฐุปาทาน เกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... (พึงผูกให้เป็นจักรนัย) (๓)

(ปฏิจจวารก็ดี สหชาตวารก็ดี ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี ก็พึงทำเหมือนกับอุปาทานทุกะ ไม่มีข้อแตกต่าง กัน การจัดรูปมีความแตกต่างกัน)

๗๒. อุปาทานอุปาทานิยทุกะ ๗. ปัญหาวาร

๑. ปัจจยานุโลมะ ๑. วิภังควาร

เหตุปัจจัย

{๔๖๑} [๙๘] สภาวธรรมที่เป็นอุปาทานและที่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน เป็น ปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นอุปาทานและที่เป็นอารมณ์ของอุปาทานโดยเหตุปัจจัย คือ สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งเป็นอุปาทานและที่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน เป็น ปัจจัยแก่สัมปยุตตอุปาทานทั้งหลายโดยเหตุปัจจัย (๑)สภาวธรรมที่เป็นอุปาทานและที่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน เป็นปัจจัย แก่สภาวธรรมที่เป็นอารมณ์ของอุปาทานแต่ไม่เป็นอุปาทานโดยเหตุปัจจัย คือ สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งเป็นอุปาทานและที่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน เป็นปัจจัยแก่สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายและจิตตสมุฏฐานรูปโดยเหตุปัจจัย (เหมือนกับอุปาทานทุกะ ไม่มีข้อแตกต่างกัน มี ๙ วาร)

อารัมมณปัจจัย

{๔๖๒} [๙๙] สภาวธรรมที่เป็นอุปาทานและที่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน เป็น ปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นอุปาทานและที่เป็นอารมณ์ของอุปาทานโดยอารัมมณปัจจัย คือ เพราะปรารภสภาวธรรมที่เป็นอุปาทาน สภาวธรรมที่เป็น อุปาทานจึงเกิดขึ้น มี ๓ วาร