ปฏิจจวาร เล่ม ๔๓

ในอาหารปัจจัย มี ๔ วาร

ในอินทริยปัจจัย " ๔ "

ในฌานปัจจัย " ๔ "

ในมัคคปัจจัย " ๔ "

ในสัมปยุตตปัจจัย " ๒ "

ในวิปปยุตตปัจจัย " ๓ "

ในอัตถิปัจจัย " ๗ "

ในนัตถิปัจจัย " ๔ "

ในวิคตปัจจัย " ๔ "

ในอวิคตปัจจัย " ๗ "

(ปัจจนียวิภังค์ พึงจำแนกเหมือนกับทัสสนทุกะ แม้การนับ ๓ วาร ก็พึงทำอย่างนี้)

จบ ภาวนายปหาตัพพทุกะ

๘๕. ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกทุกะ ๑. ปฏิจจวาร

๑. ปัจจยานุโลมะ ๑. วิภังควาร

เหตุปัจจัย

{๖๐๒} [๔๗] สภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณอาศัย สภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้น...ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ ... (๑)สภาวธรรมที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ อาศัยสภาวธรรม ที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ

จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ทั้งหลายที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ เกิดขึ้น (๒)

สภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ และที่มีเหตุไม่ใช่ อันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณอาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติ มรรคพึงประหาณเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตต สมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ ... (๓)

[๔๘] สภาวธรรมที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณอาศัย สภาวธรรมที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ ๑ ที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรค พึงประหาณเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ ... จิตตสมุฏฐานรูปอาศัย โมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาเกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... (พึงเพิ่มข้อความ เข้ามาจนถึงมหาภูตรูปที่เป็นภายใน) (๑)สภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณอาศัยสภาวธรรมที่มี เหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยคือ สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายอาศัยโมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาเกิดขึ้น (๒)

สภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ และที่มีเหตุไม่ใช่อัน โสดาปัตติมรรคพึงประหาณ อาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรค พึงประหาณเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยคือสัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายและ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยโมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาเกิดขึ้น (๓)

[๔๙] สภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณอาศัย สภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณและที่มีเหตุไม่ใช่อัน โสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและโมหะเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น … (๑)

สภาวธรรมที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณอาศัยสภาวธรรม ที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณและที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรค พึงประหาณเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ทั้งหลาย ที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณและมหาภูตรูปทั้งหลายเกิดขึ้น จิตต สมุฏฐานรูปอาศัยขันธ์ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและโมหะเกิดขึ้น (๒)สภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณและที่มีเหตุไม่ใช่อัน โสดาปัตติมรรคพึงประหาณ อาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึง ประหาณและที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้นเพราะเหตุ ปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่สหรคตด้วย วิจิกิจฉาและโมหะเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... (๓)

อารัมมณปัจจัย

{๖๐๓} [๕๐] สภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณอาศัย สภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... (๑)

สภาวธรรมที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ อาศัยสภาว ธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย คือ โมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาอาศัยขันธ์ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาเกิดขึ้น (๒)

สภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณและที่มีเหตุไม่ใช่อัน โสดาปัตติมรรคพึงประหาณ อาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึง ประหาณเกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และโมหะ อาศัยขันธ์ ๑ ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... (๓)[๕๑] สภาวธรรมที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ อาศัย สภาวธรรมที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้นเพราะ

อารัมมณปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรค พึงประหาณเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... (๑)สภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณอาศัยสภาวธรรมที่มี เหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัยคือ สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายอาศัยโมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาเกิดขึ้น (๒)สภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ อาศัยสภาวธรรม ที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณและที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรค พึงประหาณเกิดขึ้นเพราะอารัมมณปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่ สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและโมหะเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... (๑) (ย่อ)

๑. ปัจจยานุโลมะ ๒. สังขยาวาร

{๖๐๔}[๕๒] ในเหตุปัจจัย มี ๙ วาร

ในอารัมมณปัจจัย " ๖ "

ในอธิปติปัจจัย " ๕ "

ในอนันตรปัจจัย " ๖ "

ในสมนันตรปัจจัย " ๖ "

ในสหชาตปัจจัย " ๙ "

ในอัญญมัญญปัจจัย " ๖ "

ในนิสสยปัจจัย " ๙ "

ในอุปนิสสยปัจจัย " ๖ "

ในปุเรชาตปัจจัย " ๖ "

ในอาเสวนปัจจัย มี ๖ วาร

ในกัมมปัจจัย " ๙ "

ในวิปากปัจจัย " ๑ "

ในอาหารปัจจัย " ๙ "

ในอินทริยปัจจัย " ๙ "

ในฌานปัจจัย " ๙ "

ในมัคคปัจจัย " ๙ "

ในสัมปยุตตปัจจัย " ๖ "

ในวิปปยุตตปัจจัย " ๙ "

ในอัตถิปัจจัย " ๙ "

ในนัตถิปัจจัย " ๖ "

ในวิคตปัจจัย " ๖ "

ในอวิคตปัจจัย " ๙ "

๒. ปัจจยปัจจนียะ ๑. วิภังควาร

นเหตุปัจจัย

{๖๐๕} [๕๓] สภาวธรรมที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ อาศัย สภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัย คือ โมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาอาศัยขันธ์ยที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาเกิดขึ้น (๑)สภาวธรรมที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ อาศัยสภาว ธรรมที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้นเพราะนเหตุปัจจัยคือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรค พึงประหาณ ซึ่งเป็นอเหตุกะเกิดขึ้น ... (พึงเพิ่มข้อความเข้ามาจนถึงพวก

อสัญญสัตตบุคคล)โมหะที่สหรคตด้วยอุทธัจจะอาศัยขันธ์ที่สหรคตด้วยอุทธัจจะเกิดขึ้น (๑)

๒. ปัจจยปัจจนียะ ๒. สังขยาวาร

{๖๐๗} [๕๔] ในนเหตุปัจจัย มี ๒ วาร

ในนอารัมมณปัจจัย " ๓ "

ในนอธิปติปัจจัย " ๙ "

ในนอนันตรปัจจัย " ๓ "

ในนสมนันตรปัจจัย " ๓ "

ในนอัญญมัญญปัจจัย " ๓ "

ในนอุปนิสสยปัจจัย " ๓ "

ในนปุเรชาตปัจจัย " ๗ "

ในนปัจฉาชาตปัจจัย " ๙ "

ในนอาเสวนปัจจัย " ๙ "

ในนกัมมปัจจัย " ๔ "

ในนวิปากปัจจัย " ๙ "

ในนอาหารปัจจัย " ๑ "

ในนอินทริยปัจจัย " ๑ "

ในนฌานปัจจัย " ๑ "

ในนมัคคปัจจัย " ๑ "

ในนสัมปยุตตปัจจัย " ๓ "

ในนวิปปยุตตปัจจัย " ๖ "

ในโนนัตถิปัจจัย มี ๓ วาร

ในโนวิคตปัจจัย " ๓ "

๓. ปัจจยานุโลมปัจจนึยะ

{๖๐๗} [๕๕] ในนอารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

ในนอธิปติปัจจัย " " ๙ " …

ในนปุเรชาตปัจจัย " " ๗ " …

ในนวิปปยุตตปัจจัย " " ๔ "

ในโนนัตถิปัจจัย " " ๓ "

ในโนวิคตปัจจัย " " ๓ "

๔. ปัจจยปัจจนียานุโลมะ

{๖๐๘} [๕๖] ในอารัมมณปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๒ วาร

ในอนันตรปัจจัย " " ๒ " …

ในวิปากปัจจัย " " ๑ " …

ในมัคคปัจจัย " " ๒ " …

ในอวิคตปัจจัย " " ๒ "

(สหชาตวารเหมือนกับปฏิจจวาร)

๘๕. ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกทุกะ ๓. ปัจจยวาร

๑. ปัจจยานุโลมะ ๑. วิภังควาร

เหตุปัจจัย

{๖๐๙} [๕๗] สภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณอาศัยสภาวธรรม ที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาร

สภาวธรรมที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ อาศัยสภาว ธรรมที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรค พึงประหาณเกิดขึ้น ... ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ... ในปฏิสนธิขณะ ... (พึงเพิ่มข้อความเข้ามาจนถึงมหาภูตรูปที่เป็นภายใน) ขันธ์ทั้งหลายที่มีเหตุ ไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น (๑)สภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณอาศัยสภาวธรรมที่มี เหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ทั้งหลายที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น สัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายอาศัยโมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาเกิดขึ้น (๒)

สภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณและที่มีเหตุไม่ใช่อัน โสดาปัตติมรรคพึงประหาณ อาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติ มรรค พึงประหาณเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัยคือขันธ์ทั้งหลายที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรค พึงประหาณอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยมหาภูตรูปทั้งหลาย เกิดขึ้นสัมปยุตตขันธ์ทั้งหลายและจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยโมหะที่สหรคต ด้วยวิจิกิจฉาเกิดขึ้น (๓)[๕๘] สภาวธรรมที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณอาศัยสภาวธรรม ที่มีเหตุอันโสดาปัตติมรรคพึงประหาณ และที่มีเหตุไม่ใช่อันโสดาปัตติมรรค