พลสูตร เล่ม ๒๒

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๖ ประการนี้แล ย่อมเป็น ผู้สามารถที่จะถึงความเป็นผู้อาจสามารถในคุณวิเศษนั้น ๆ เมื่อเหตุมีอยู่ได้”

๘. พลสูตร

ว่าด้วยความเป็นผู้ไม่สามารถและสามารถในสมาธิ

{๓๔๓} [๗๒] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๖ ประการ ย่อม เป็นผู้ไม่สามารถที่จะถึงความมีกำลังในสมาธิได้ ธรรม ๖ ประการคืออะไรบ้าง คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้(๑) เป็นผู้ไม่ฉลาดในการเข้าสมาธิ

(๒) เป็นผู้ไม่ฉลาดในการตั้งอยู่แห่งสมาธิ

(๓) เป็นผู้ไม่ฉลาดในการออกจากสมาธิ

(๔) เป็นผู้ไม่ทำความเอื้อเฟื้อ

(๕) ไม่ทำติดต่อ (๖) ไม่ทำความสบาย

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๖ ประการนี้แล ย่อม เป็นผู้ไม่สามารถที่จะถึงความมีกำลังในสมาธิได้

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๖ ประการ ย่อมเป็น ผู้สามารถที่จะถึงความมีกำลังในสมาธิได้ ธรรม ๖ ประการคืออะไรบ้าง คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้(๑) เป็นผู้ฉลาดในการเข้าสมาธิ

(๒) เป็นผู้ฉลาดในการตั้งอยู่แห่งสมาธิ

(๓) เป็นผู้ฉลาดในการออกจากสมาธิ

(๔) เป็นผู้ทำความเอื้อเฟื้อ

(๕) เป็นผู้ทำติดต่อ (๖) เป็นผู้ทำความสบาย

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๖ ประการนี้แล ย่อม เป็นผู้สามารถที่จะถึงความมีกำลังในสมาธิได้”

๙. ปฐมตัชฌานสูตร

ว่าด้วยความเป็นผู้ไม่สามารถและสามารถบรรลุปฐมฌาน สูตรที่ ๑

{๓๔๔} [๗๓] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุยังละธรรม ๖ ประการไม่ได้ ย่อมเป็น ผู้ไม่สามารถที่จะบรรลุปฐมฌานได้ ธรรม ๖ ประการคืออะไรบ้าง คือ(๑) กามฉันทะ (ความพอใจในกาม)

(๒) พยาบาท (ความปองร้าย)

(๓) ถีนมิทธะ (ความหดหู่และเคลิบเคลิ้ม)

(๔) อุทธัจจกุกกุจจะ (ความฟุ้งซ่านและรำคาญ)

(๕) วิจิกิจฉา (ความลังเลสงสัย)

(๖) เธอย่อมไม่เห็นโทษในกามทั้งหลายด้วยปัญญาอันชอบตามความเป็นจริง

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุยังละธรรม ๖ ประการนี้แลไม่ได้ ย่อมเป็นผู้ ไม่สามารถที่จะบรรลุปฐมฌานได้ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุละธรรม ๖ ประการได้แล้ว ย่อมเป็นผู้ สามารถที่จะบรรลุปฐมฌานได้ ธรรม ๖ ประการคืออะไรบ้าง คือ

(๑) กามฉันทะ (๒) พยาบาท

(๓) ถีนมิทธะ (๔) อุทธัจจกุกกุจจะ

(๕) วิจิกิจฉา

(๖) เธอย่อมเห็นโทษในกามทั้งหลายด้วยปัญญาอันชอบตามความเป็นจริง