๑. สีติสูตร เล่ม ๒๒

(๙) ๔. สีติวรรค

๑. สีติภาวสูตร

ว่าด้วยผู้ไม่สามารถและสามารถบรรลุความเป็นผู้เย็น

{๓๕๖} [๘๕] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๖ ประการ ย่อมเป็นผู้ไม่สามารถที่จะทำให้แจ้งซึ่งความเย็นอย่างยิ่งได้ ธรรม ๖ ประการ คืออะไรบ้าง คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้(๑) ไม่ข่มจิตในสมัยที่ควรข่ม

(๒) ไม่ประคองจิตในสมัยที่ควรประคอง

(๓) ไม่ทำจิตให้ร่าเริงในสมัยที่ควรให้ร่าเริง

(๔) ไม่วางเฉยจิตในสมัยที่ควรวางเฉย

(๕) เป็นผู้น้อมไปในธรรมเลว (๖) เป็นผู้ยินดียิ่งในสักกายะ

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๖ ประการนี้แล ย่อมเป็นผู้ไม่สามารถที่จะทำให้แจ้งซึ่งความเย็นอย่างยิ่งได้

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๖ ประการนี้แล ย่อมเป็นผู้สามารถที่จะทำให้แจ้งซึ่งความเย็นอย่างยิ่งได้ ธรรม ๖ ประการคือ อะไรบ้าง คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้(๑) ข่มจิตในสมัยที่ควรข่ม

(๒) ประคองจิตในสมัยที่ควรประคอง

(๓) ทำจิตให้ร่าเริงในสมัยที่ควรให้ร่าเริง

(๔) วางเฉยจิตในสมัยที่ควรวางเฉย

(๕) เป็นผู้น้อมไปในธรรมประณีต

(๖) เป็นผู้ยินดียิ่งในนิพพาน

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม ๖ ประการนี้แล ย่อมเป็นผู้สามารถที่จะทำให้แจ้งซึ่งความเย็นอย่างยิ่งได้”

๒. อาวรณสูตร

ว่าด้วยผู้ไม่สามารถและสามารถเข้าถึงธรรม

{๓๕๗} [๘๖] “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้ประกอบด้วยธรรม ๖ ประการ แม้ฟังสัทธรรมอยู่ ก็เป็นผู้ไม่สามารถที่จะก้าวลงสู่ความแน่นอนคือความถูกต้อง ในกุศลธรรมทั้งหลายได้ ธรรม ๖ ประการคืออะไรบ้าง คือ(๑) เป็นผู้ประกอบด้วยความมีกรรมเป็นเครื่องกั้น

(๒) เป็นผู้ประกอบด้วยความมีกิเลสเป็นเครื่องกั้น

(๓) เป็นผู้ประกอบด้วยความมีวิบากเป็นเครื่องกั้น

(๔) เป็นผู้ไม่มีศรัทธา

(๕) ไม่มีฉันทะ

(๖) มีปัญญาทราม