๑๑. คัคคราสูตร เล่ม ๑๕

พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนวังคีสะ เนื้อความนั้นจงแจ่มแจ้งแก่เธอเถิด”

{๗๕๖} ลำดับนั้นแล ท่านพระวังคีสะได้สรรเสริญท่านพระมหาโมคคัลลานะ ด้วยคาถาที่ไพเราะในที่เฉพาะพระพักตร์พระผู้มีพระภาคเจ้าว่า

เชิญดูพระพุทธมุนีผู้เสด็จถึงฝั่งแห่งความทุกข์ประทับนั่งอยู่บนยอดเขา มีพระสาวกผู้บรรลุวิชชา ๓ ละมฤตยูราชได้แล้วนั่งห้อมล้อมอยู่

พระมหาโมคคัลลานะผู้มีฤทธิ์มากตรวจตราดูพระสาวกเหล่านั้นด้วยจิต ตามพิจารณาจิตซี่งหลุดพ้นจากกิเลสแล้ว หาอุปธิกิเลสมิได้ของพระสาวกเหล่านั้นอยู่

พระสาวกทั้งหลาย นั่งห้อมล้อมพระโคดมมุนีผู้ทรงสมบูรณ์ด้วยพระคุณทั้งปวง ผู้เสด็จถึงฝั่งแห่งทุกข์ ทรงประกอบด้วยพระคุณเป็นอเนกประการ อย่างนี้แล

๑๑. คัคคราสูตร

ว่าด้วยพระวังคีสะสรรเสริญพระพุทธเจ้า

{๗๕๗} [๒๑๙] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ที่ริมฝั่งสระโบกขรณี ชื่อว่าคัคครา ใกล้พระนครจำปา พร้อมกับภิกษุสงฆ์หมู่ใหญ่ประมาณ ๕๐๐ รูป อุบาสกประมาณ ๗๐๐ คน และเทวดาอีกหลายพันองค์ ว่ากันว่า พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงมีพระวรรณะและพระยศรุ่งเรืองเกินเหล่าภิกษุ อุบาสก และเทวดาเหล่านั้น{๗๕๘} ครั้งนั้นแล ท่านพระวังคีสะได้มีความคิดว่า “พระผู้มีพระภาคเจ้านี้แล ประทับอยู่ที่ริมฝั่งสระโบกขรณีชื่อว่าคัคครา ใกล้พระนครจำปา พร้อมกับภิกษสงฆ์หมู่ใหญ่ประมาณ ๕๐๐ รูป อุบาสกประมาณ ๗๐๐ คน และเทวดา

กว่าหลายพันองค์ ว่ากันว่า พระผู้มีพระภาคเจ้ามีพระวรรณะและพระยศรุ่งเรืองเกินเหล่าภิกษุ อุบาสก และเทวดาเหล่านั้น อย่ากระนั้นเลย เราพึงสรรเสริญพระผู้มีพระภาคเจ้าด้วยคาถาที่ไพเราะในที่เฉพาะพระพักตร์ดีกว่า”ขณะนั้นแล ท่านพระวังคีสะลุกจากอาสนะ ห่มผ้าเฉวียงบ่า ประนมมือไปทางพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้วได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า “ข้าแต่พระผู้มีพระภาคเจ้า เนื้อความนี้ย่อมแจ่มแจ้งแก่ข้าพระองค์ ข้าแต่พระสุคตเจ้า เนื้อความนี้ย่อมแจ่มแจ้งแก่ข้าพระองค์ พระพุทธเจ้าข้า”พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสว่า “ดูก่อนวังคีสะ เนื้อความนั้นจงแจ่มแจ้งแก่เธอเถิด”

{๗๕๙} ลำดับนั้นแล ท่านพระวังคีสะได้สรรเสริญพระผู้มีพระภาคเจ้า ในที่เฉพาะพระพักตร์ด้วยคาถาอันสมควรว่า

ข้าแต่พระอังคีรสเจ้า พระองค์ผู้ทรงเป็นพระมหามุนี ทรงรุ่งโรจน์ล้ำเหล่าสัตวโลกทั้งปวง ด้วยพระยศ ดั่งดวงจันทร์ดวงอาทิตย์ซึ่งปราศจากมลทิน แจ่มกระจ่างอยู่บนท้องฟ้าซึ่งไม่มีเมฆหมอกบังฉะนั้น

๑๒. วังคีสสูตร

ว่าด้วยคาถาภาษิต

{๗๖๐} [๒๒๐] สมัยหนึ่ง ท่านพระวังคีสะอยู่ที่พระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ก็สมัยนั้น ท่านพระวังคีสะบรรลุพระอรหัตแล้วไม่นาน เสวยวิมุตติสุขอยู่ ได้กล่าวคาถาเหล่านี้ในเวลานั้นว่า

เมื่อก่อน เราได้รับความนับถือโดยความเป็นกวี ได้ท่องเที่ยวไปจากหมู่บ้านสู่หมู่บ้าน จากเมืองสู่เมือง จนเราได้พบพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเข้า จึงเกิดศรัทธาขึ้น