๑๓. ปากตินทริยสูตร เล่ม ๑๕

๑๓. ปากตินทริยสูตร

ว่าด้วยเทวดาเตือนพระ

{๗๙๓} [๒๓๓] สมัยหนึ่ง ภิกษุเป็นจำนวนมากพำนักอยู่ในแนวป่าแห่งหนึ่ง ในแคว้นโกศล ล้วนเป็นผู้ฟุ้งซ่าน เย่อหยิ่ง กลับกลอก ปากกล้า แก่คุย ลืมสติ ขาดสัมปชัญญะ จิตใจไม่ตั้งมั่น ไม่มั่นคง ไม่สำรวมอินทรีย์{๗๙๔} ครั้งนั้นแล เทวดาผู้สิงสถิตอยู่ในป่านั้นมีความเอ็นดู มีความหวังดีต่อภิกษุเหล่านั้น ประสงค์จะให้พวกเธอสลดใจ จึงเข้าไปหาภิกษุเหล่านั้นถึงที่อยู่ ครั้นแล้วได้กล่าวกะพวกเธอด้วยคาถาทั้งหลายว่า

เมื่อก่อน พวกภิกษุผู้เป็นสาวกของพระโคดมเป็นอยู่อย่างง่ายๆ ไม่มักได้แสวงหาบิณฑบาต ไม่มักได้ที่นอน ที่นั่ง ท่านรู้หลักอนิจจตาในโลก จึงทำที่สุดแห่งทุกข์ได้ส่วนท่านเหล่านี้ทำตนให้เป็นคนเลี้ยงยาก กิน ๆ แล้วก็นอน เหมือนผู้เอาเปรียบชาวบ้าน จมอยู่แต่ในเรือนของคนอื่น

ข้าพเจ้าขอทำอัญชลีต่อพระสงฆ์ ขอพูดกะท่านบางพวกในที่นี้ว่า ‘ท่านเหล่านั้นถูกเขาทอดทิ้งแล้ว หมดที่พึ่ง เป็นเหมือนคนที่ตายแล้ว’

ที่ข้าพเจ้ากล่าวนี้หมายเอาปวงท่านที่ยังประมาทอยู่ ส่วนท่านเหล่าใดไม่ประมาทอยู่ ข้าพเจ้าขอนมัสการท่านเหล่านั้น

ลำดับนั้นแล ภิกษุเหล่านั้นผู้ถูกเทวดาองค์นั้นเตือนให้สลดใจ ได้ถึงความสลดใจแล้วแล

๑๔. ปทุมปุปผสูตร

ว่าด้วยภิกษุดมกลิ่นดอกบัว

{๗๙๕} [๒๓๔] สมัยหนึ่ง ภิกษุรูปหนึ่งพำนักอยู่ในแนวป่าแห่งหนึ่งในแคว้นโกศล ก็สมัยนั้น ภิกษุรูปนั้นกลับจากบิณฑบาตภายหลังฉันภัตตาหารแล้วลงสู่สระโบกขรณี สูดดมกลิ่นดอกบัวอยู่{๗๙๖} ขณะนั้นแล เทวดาผู้สิงสถิตอยู่ในแนวป่านั้นมีความเอ็นดู มีความหวังดีต่อภิกษุรูปนั้น ประสงค์จะให้เธอสลดใจ จึงเข้าไปหาภิกษุรูปนั้นถึงที่อยู่ ครั้นแล้วได้กล่าวกะเธอด้วยคาถาว่า

การที่ท่านสูดดมดอกบัวที่เกิดในน้ำซึ่งใคร ๆ ไม่ได้ถวายแล้ว นี้เป็นองค์อันหนึ่งแห่งความเป็นขโมย ดูก่อนท่านผู้นิรทุกข์ ท่านเป็นผู้ขโมยกลิ่น

{๗๙๗} ภิกษุรูปนั้นกล่าวว่า

เราไม่ได้นำไป ไม่ได้หัก เพียงแค่ดมดอกบัวอยู่ห่าง ๆ เมื่อเป็นเช่นนี้ ท่านจะกล่าวหาเราว่าเป็นผู้ขโมยกลิ่น ด้วยเหตุดังฤๅ

ส่วนบุคคลที่ขุดเหง้าบัวไป หักดอกบัวไป เป็นผู้มีการกระทำไม่บริสุทธิ์อย่างนี้ ไฉนท่านไม่กล่าวหาเขาว่าเป็นขโมยเล่า

{๗๙๘} เทวดากล่าวว่า

คนผู้มีบาปหนา แปดเปื้อนด้วยกิเลสมีราคะเป็นต้น เหมือนผ้าของแม่นม ข้าพเจ้าไม่มีคำพูดในคนผู้นั้น แต่ข้าพเจ้าจะพูดถึงท่านเท่านั้น