๑๐. พันธนสูตร เล่ม ๑๕

ส่วนยัญใดมีการตระเตรียมน้อย บูชายันตามตระกูลเรื่อยมา ไม่มีการฆ่าแพะ แกะ โค และสัตว์ชนิดต่าง ๆ พระอริยเจ้าทั้งหลายผู้แสวงหาคุณอันยิ่งใหญ่ ผู้ดำเนินปฏิปทาอันชอบ ย่อมเข้าไปใกล้ยัญนั้นผู้มีปัญญาควรบูชายัญนั้น ยัญนั้นเป็นยัญมีผลมาก ก็เมื่อบุคคลบูชายัญนั้นอยู่ ย่อมมีแต่ความดี ไม่มีเสีย ยัญก็เป็นยัญที่ไพบูลย์ ทั้งเทวดาก็เสื่อมใส

๑๐. พันธนสูตร

ว่าด้วยเครื่องจองจำที่มั่นคง

{๓๕๒} [๑๒๑] ก็โดยสมัยนั้นแล หมู่มหาชนถูกพระเจ้าปเสนทิโกศลให้จองจำไว้แล้ว บางพวกถูกจองจำด้วยเชือก บางพวกถูกจองจำด้วยขื่อคา บางพวกถูกจองจำด้วยโซ่ตรวน

ครั้งนั้นแลเป็นเวลาเช้า ภิกษุหลายรูปครองอันตรวาสกแล้วถือบาตรจีวรเข้าไปบิณฑบาตยังพระนครสาวัตถี กลับจากบิณฑบาตในเวลาหลังฉันภัตตาหารแล้ว เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วได้ถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้วนั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง แล้วได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ วันนี้หมู่มหาชนถูกพระเจ้าปเสนทิโกศลให้จองจำไว้แล้ว บางพวกถูกจองจำด้วยเชือก บางพวกถูกจองจำด้วยขื่อคา บางพวกถูกจองจำด้วยโซ่ตรวน”{๓๕๓} ครั้งนั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงทราบเนี้อความนั้นแล้ว ได้ตรัสพระคาถาเหล่านี้ในเวลานั้นว่า

เครื่องจองจำที่ทำด้วยเหล็ก ทำด้วยไม้ และทำด้วยหญ้าปล้อง นักปราชญ์ทั้งหลายหากล่าวว่าเป็นเครื่องจองจำที่มั่นคงไม่

ความกำหนัดยินดีของเหล่าชนผู้กำหนัดยินดียิ่งนักในแล้วมณีและต่างหู และความเยื่อใยในบุตรภรรยาอันใด เครื่องผูกคือแก้วมณีและต่างหูและบุตรภรรยานั้น นักปราชญ์ทั้งหลายกล่าวว่าเป็นเครื่องจองจำที่มั่นคง เป็นเครื่องหน่วงเหนี่ยวที่หย่อน แต่เปลื้องให้หลุดได้ยาก นักปราชญ์ทั้งหลายจึงตัดเครื่องจองจำแม้นั้นเสียแล้ว ไม่มีความเยื่อใย ละความสุขในกามได้แล้วก็บวชกัน

จบ วรรคที่ ๑

รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. ทหรสูตร ๒. ปุริสสูตร

๓. ชรามรณสูตร ๔. ปิยสูตร

๕. อัตตรักขิตสูตร ๖. อัปปกสูตร

๗. อัตถกรณสูตร ๘. มัลลิกาสูตร

๙. ยัญญสูตร ๑๐. พันธนสูตร

๒. ทุติยวรรค

๑. สัตตชฏิลสูตร

ว่าด้วยชฏิลปลอม ๗ คน

{๓๕๔} [๑๒๒] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ บุพพารามปราสาทของนางวิสาขามิคารมาตา ใกล้พระนครสาวัตถี ก็สมัยนั้นแลเป็นเวลาเย็น พระผู้มีพระภาคเจ้าเสด็จออกจากที่หลีกเร้นประทับนั่งอยู่นอกซุ้มประตู ครั้งนั้น พระเจ้าปเสนทิโกศลเสด็จเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วได้ถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้วประทับนั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง

{๓๕๕} ก็ขณะนั้นชฏิล ๗ คน นิครนถ์ ๗ คน อเจลก ๗ คน นิครนถ์นุ่งผ้าเตี่ยว ๗ คน ปริพาชก ๗ คน ผู้มีขนรักแร้ เล็บ และขนตามตัวงอกยาว หาบคอนเครื่องบริขารต่าง ๆ เดินผ่านไปในที่ไม่ไกลพระผู้มีพระภาคเจ้า ทันใดนั้น พระเจ้าปเสนทิโกศลได้เสด็จลุกจากอาสนะ ทรงทำพระภูษาเฉวียงพระอังสา ทรงคุกพระชานุเบื้องขวาลงที่พื้นดิน ทรงประนมอัญชลีไปทางนักบวชเหล่านั้นแล้วทรงประกาศพระนาม ๓ ครั้งว่า “ท่านเจ้าข้า ข้าพเจ้าคือพระราชาปเสนทิโกศล ท่านเจ้าข้า ข้าพเจ้าคือพระราชาปเสนทิโกศล ท่านเจ้าข้า ข้าพเจ้าคือพระราชาปเสนทิโกศล”ลำดับนั้น เมื่อนักบวชเหล่านั้นเดินผ่านไปได้ไม่นาน พระเจ้าปเสนทิโกศลเสด็จกลับเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับอีก ครั้นแล้วได้ถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้วประทับนั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง แล้วได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า

“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ พวกนักบวชเหล่านั้นคงเป็นจำนวนหนึ่งในบรรดาพระอรหันต์หรือท่านผู้ได้บรรลุพระอรหัตตมรรคในโลกเป็นแน่”