๘. นันทนสูตร เล่ม ๑๕

พระพุทธเจ้าผู้ไม่มีตัณหาที่มีเครือข่ายซ่านไปในอารมณ์ต่าง ๆ เพื่อจะนำไปในภพไหน ๆ ผู้ตื่นแล้วเพราะอุปธิทั้งปวง หมดสิ้นไป จะหลับบ้าง มันเรื่องอะไรของท่านในการหลับนี้เล่า มารเอ๋ยครั้งนั้นแล มารผู้มีใจบาปรู้ว่า “พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงรู้จักเรา พระสุคตทรงรู้จักเรา” จึงเป็นทุกข์ เสียใจ ได้อันตรธานไปในที่นั้นนั่นเอง

๘. นันทนสูตร

ว่าด้วยเหตุแห่งความเพลิดเพลินและความเศร้าโศก

{๔๓๗} [๑๔๔] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวันอาราม ของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี {๔๓๘} ครั้งนั้นแล มารผู้มีใจบาปได้เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วได้กล่าวคาถานี้ในสำนักพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า

คนมีโคย่อมเพลิดเพลินเพราะโคทั้งหลาย เหมือนคนที่มีบุตรย่อมเพลิดเพลินเพราะบุตรทั้งหลาย นรชนย่อมมีความเพลิดเพลินเพราะอุปธิทั้งหลาย แต่คนที่ไร้อุปธิกิเลสหาเพลิดเพลินไม่{๔๓๘} ครั้งนั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงทราบว่า “นี่คือมารผู้มีใจบาป” จึงได้ตรัสกะมารผู้มีใจบาปด้วยพระคาถาว่า

คนมีโคย่อมเศร้าโศกเพราะโคทั้งหลาย เหมือนคนมีบุตรย่อมเศร้าโศกเพราะบุตรทั้งหลาย นรชนย่อมมีความเศร้าโศกเพราะอุปธิทั้งหลาย แต่คนที่ไร้อุปธิหาเศร้าโศกไม่

ครั้งนั้นแล มารผู้มีใจบาปรู้ว่า “พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงรู้จักเรา พระสุคตทรงรู้จักเรา” จึงเป็นทุกข์เสียใจ ได้อันตรธานไปในที่นั้นนั่นเอง

๙. ปฐมอายุสูตร

ว่าด้วยอายุของมนุษย์นี้น้อย

{๔๔๐} [๑๔๕] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเวฬุวัน อันเป็นสถานที่พระราชทานเหยื่อแก่กระแต ใกล้พระนครราชคฤห์ ณ ที่นั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสเรียกภิกษุทั้งหลายว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย” ภิกษุเหล่านั้นทูลรับพระดำรัสพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้วพระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อายุของมนุษย์ทั้งหลายนี้น้อยนัก จำต้องไปสู่สัมปรายภพ พึงบำเพ็ญกุศลกัน พึงประพฤติพรหมจรรย์กันเข้าไว้ สัตวโลกที่เกิดมาแล้วจะไม่ตายเป็นไม่มี ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย คนที่มีชีวิตอยู่ได้นานย่อมอยู่ได้เพียงร้อยปี หรือจะอยู่เกินไปบ้างก็มีน้อย”{๔๔๑} ขณะนั้นแล มารผู้มีใจบาปได้เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วได้ทูลพระผู้มีพระภาคเจ้าด้วยคาถาว่า

อายุของมนุษย์ทั้งหลายยืนยาว คนดีไม่ควรดูหมิ่นอายุนั้นเลย ควรประพฤติดุจเด็กอ่อนที่เมาน้ำนมฉะนั้น มัจจุราชยังไม่มาถึงดอก