๘. ติสสกสูตร เล่ม ๑๕

๗. ปฐมโกกาลิกสูตร

ว่าด้วยพรหมกล่าวปรารภโกกาลิกภิกษุ

{๕๙๒} [๑๗๘] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี

ก็สมัยนั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าเสด็จหลีกเร้นพักผ่อนกลางวันอยู่ ครั้งนั้นแล สุพรหมปัจเจกพรหมและสุทธาวาสปัจเจกพรหมเข้าไปใกล้ที่ประทับของพระผู้มีพระภาคเจ้า ครั้นแล้วได้ยืนพิงบานประตูองค์ละบาน{๕๙๓} ลำดับนั้นแล สุพรหมปัจเจกพรหมได้กล่าวคาถานี้ปรารภโกกาลีกภิกษุในที่ประทับของพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า

ในโลกนี้ ใครจะพึงมีปัญญากำหนดวัดพระขีณาสพผู้มีคุณอันใคร ๆ ประมาณไม่ใด้ ข้าพเจ้าเห็นว่า ผู้นั้นเป็นผู้มีปัญญาตํ่า ยังเป็นปุถุชนอยู่ แต่อาจเอื้อมวัดพระขีณาสพผู้มีคุณอันใคร ๆ ประมาณมิได้

๘. กตโมรกติสสกสูตร

ว่าด้วยพรหมกล่าวปรารภกตโมรกติสสกภิกษุ

{๕๙๔} [๑๗๙] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี

ก็สมัยนั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าเสด็จหลีกเร้นพักผ่อนกลางวันอยู่ ครั้งนั้นแล สุพรหมปัจเจกพรหมและสุทธาวาสปัจเจกพรหมเข้าไปใกล้ที่ประทับของพระผู้มีพระภาคเจ้า ครั้นแล้วได้ยืนพิงบานประตูองค์ละบาน{๕๙๕} ลำดับนั้นแล สุทธาวาสปัจเจกพรหมได้กล่าวคาถานี้ปรารภกตโมรกติสสกภิกษุในสำนักพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า

ในโลกนี้ ใครจะพึงมีปัญญากำหนดวัดพระขีณาสพผู้มีคุณอันใคร ๆ ประมาณไม่ได้ ข้าพเจ้าเห็นว่า ผู้นั้นเป็นผู้มีปัญญาต่ำ ยังเป็นปุถุชนอยู่ แต่อาจเอื้อมวัดพระขีณาสพผู้มีคุณอันใคร ๆ ประมาณมิได้

๙. ตุทุพรหมสูตร

ว่าด้วยตุทุปัจเจกพรหมเตือนโกกาลิกภิกษุ

{๕๙๖} [๑๘๐] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี

ก็สมัยนั้นแล โกกาลิกภิกษุอาพาธเป็นไข้หนัก ได้รับทุกขเวทนา ครั้งนั้นแล ตุทุปัจเจกพรหม เมื่อปฐมยามผ่านพ้นไปแล้ว มีรัศมีงามยิ่งนัก ยังพระเชตะวันทั้งสิ้นให้สว่างไสวไปทั่วแล้วเข้าไปหาโกกาลิกภิกษุ ได้ยืนอยู่ในเวหาสกล่าวกะโกกาลิกภิกษุว่า “ดูก่อนท่านโกกาลิกะ ท่านจงทำจิตให้เลื่อมใสในพระสารีบุตรและพระโมคคัลลานะ พระสารีบุตรและพระโมคคัลลานะเป็นผู้มีศีลเป็นที่รัก”โกกาลิกภิกษุถามว่า “ผู้มีอายุ ท่านเป็นใคร”

ตุทุปัจเจกพรหมตอบว่า “ข้าพเจ้าคือตุทุปัจเจกพรหม”

โกกาลิกภิกษุกล่าวว่า “ผู้มีอายุ พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ทรงพยากรณ์ท่านไว้แล้วว่าเป็นพระอนาคามีมิใช่หรือ ไฉนเล่า ท่านจึงยังมาเที่ยวอยู่ในที่นี้ จงเห็นเถิดว่านี่เป็นความผิดของท่านเพียงไร”

{๕๙๗} ตุทุปัจเจกพรหมได้กล่าวว่า