๘. ปิณฑิกสูตร เล่ม ๑๕

ส่วนสาวกของพระพุทธเจ้ามีสติก้าวล่วงโลกามิสนั้นได้ ทั้งก้าวล่วงบ่วงของมารได้แล้ว รุ่งเรืองอยู่ดุจดวงอาทิตย์ ฉะนั้น

ครั้งนั้นแล มารผู้มีใจบาปรู้ว่า “พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงรู้จักเรา พระสุคตทรงรู้จักเรา” จึงเป็นทุกข์ เสียใจ ได้อันตรธานไปในที่นั้นนั่นเอง

๘. ปิณฑสูตร

ว่าด้วยมารดลใจไม่ให้ชาวปัญจสาลคามตักบาตร

{๔๖๗} [๑๕๔] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ หมู่บ้านพราหมณ์ ชื่อปัญจสาลคาม แคว้นมคธ ก็สมัยนั้นแล ที่หมู่บ้านพราหมณ์ปัญจสาลคามนั้นมีนักขัตฤกษ์แลกของขวัญกันของหนุ่ม ๆ สาว ๆ ครั้งนั้นเป็นเวลาเช้า พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงครองอันตรวาสกแล้ว ทรงถือบาตรจีวรเสด็จเข้าไปบิณฑบาตยังหมู่บ้านพราหมณ์ปัญจสาลคาม ก็สมัยนั้นแล พราหมณ์และคฤหบดีชาวปัญจสาลคามถูกมารผู้มีใจบาปเข้าดลใจด้วยประสงค์ว่า “พระสมณโคดมอย่าได้อาหารบิณฑบาตเลย” พระผู้มีพระภาคเจ้าเสด็จเข้าไป บิณฑบาตยังหมู่บ้านพราหมณ์ปัญจสาลคามด้วยบาตรเปล่าอย่างใด ก็เสด็จกลับมาด้วยบาตรเปล่าอย่างนั้น{๔๖๘} ลำดับนั้น มารผู้มีใจบาปได้เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า “ดูก่อนสมณะ ท่านได้บิณฑบาตบ้างไหม”

พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “แน่ะมารผู้มีใจบาป ท่านทำให้เราไม่ได้บิณฑบาตมิใช่หรือ”

“ถ้าอย่างนั้น ขอให้พระผู้มีพระภาคเจ้าเสด็จเข้าไปบิณฑบาตยังหมู่บ้านพราหมณ์ปัญจสาลคามใหม่อีกครั้ง ข้าพเจ้าจักทำให้พระผู้มีพระภาคเจ้าได้บิณฑบาต พระเจ้าข้า”

{๔๖๙} พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า

มารมาขัดขวางตถาคต ได้ประสพสิ่งมิใช่บุญเสียแล้ว ดูก่อนมารผู้มีใจบาป ท่านมาเข้าใจว่าบาปจะไม่ไห้ผลแก่ตนกระนั้นหรือ

พวกเราไม่มีความกังวล จึงอยู่อย่างสุขสบาย พวกเราจักมีปีติเป็นภักษาดุจอาภัสสรเทพฉะนั้น

ครั้งนั้นแล มารผู้มีใจบาปรู้ว่า “พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงรู้จักเรา พระสุคตทรงรู้จักเรา” จึงเป็นทุกข์ เสียใจ ได้อันตรธานไปในที่นั้นนั่นเอง

๙. กัสสกสูตร

ว่าด้วยมารจำแลงเพศเป็นชาวนา

{๔๗๐} [๑๕๕] เรื่องเกิดขึ้นที่พระนครสาวัตถี

ก็สมัยนั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงยังภิกษุทั้งหลายให้เห็นแจ้ง ให้สมาทาน ให้อาจหาญ ให้ร่าเริงด้วยธรรมีกถาเกี่ยวด้วยพระนิพพานอยู่ ทั้งภิกษุเหล่านั้นต่างก็ใส่ใจให้สำเร็จประโยชน์ น้อมนึกมาด้วยใจ เงี่ยโสตลงสดับธรรมอยู่ขณะนั้นแล มารผู้มีใจบาปได้มีความคิดดังนี้ว่า “พระสมณโคดมนี้ทรงยังภิกษุทั้งหลายให้เห็นแจ้ง ให้สมาทาน ให้อาจหาญ ให้ร่าเริงด้วยธรรมีกถาเกี่ยวด้วยพระนิพพานอยู่ อย่ากระนั้นเลย เราพึงเข้าไปหาพระสมณโคดมถึงที่ประทับเพื่อทำให้ปัญญาพุทธบริษัทมืดมนดีกว่า”{๔๗๑} ครั้งนั้นแล มารผู้มีใจบาปจึงจำแลงเพศเป็นชาวนาแบกไถขนาดใหญ่ ถือปฏักมีด้ามยาว มีผมเผ้ารุงรัง นุ่งผ้าป่าน เท้าทั้งสองเปื้อนโคลน เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วได้ทูลว่า “ดูก่อนสมณะ ท่านเห็นวัวบ้างไหม”