ติรัจฉานกถาสูตร เล่ม ๑๙

มา ภิกฺขเว อเนกวิหิตํ ติรจฺฉานกถํ กเถุํ ๑ ฯ เสยฺยถีทํ ฯ ราชกถํ โจรกถํ มหามตฺตกถํ เสนากถํ ภยกถํ ยุทฺธกถํ ๒ อนฺนกถํ ปานกถํ วตฺถกถํ สยนกถํ มาลากถํ คนฺธกถํ ญาติกถํ ยานกถํ คามกถํ นิคมกถํ นครกถํ ชนปทกถํ อิตฺถีกถํ ปุริสกถํ ๓ สุรากถํ ๔ วิสิขากถํ กุมฺภฏฺฐานกถํ ปุพฺพเปตกถํ นานตฺตกถํ โลกกฺขายิกํ สมุทฺทกฺขายิกํ อิติภวาภวกถํ อิติ วา ฯ ตํ กิสฺส เหตุ ฯ เนสา ภิกฺขเว กถา อตฺถสญฺหิตา นาทิพฺรหฺมจริยกา น นิพฺพิทาย น วิราคาย น นิโรธาย น อุปสมาย น อภิญฺญาย น สมฺโพธาย น นิพฺพานาย สํวตฺตติ ฯ กเถนฺตา จ โข ตุเมฺห ภิกฺขเว อิทํ ทุกฺขนฺติ กเถยฺยาถ อยํ ทุกฺขสมุทโยติ กเถยฺยาถ อยํ ทุกฺขนิโรโธติ กเถยฺยาถ อยํ ทุกฺขนิโรธคามินี ปฏิปทาติ กเถยฺยาถ ฯ ตํ กิสฺส เหตุ ฯ เอสา ภิกฺขเว กถา อตฺถสญฺหิตา เอสา อาทิพฺรหฺมจริยกา เอสา นิพฺพิทาย วิราคาย นิโรธาย อุปสมาย อภิญฺญาย สมฺโพธาย นิพฺพานาย สํวตฺตติ ฯ ตสฺมา ติห ภิกฺขเว อิทํ ทุกฺขนฺติ โยโค กรณีโย ฯเปฯ อยํ ทุกฺขนิโรธคามินี ปฏิปทาติ โยโค กรณีโยติ ฯ

สมาธิวคฺโค ปฐโม ฯ

ตสฺสุทฺทานํ

สมาธิปฏิสลฺลานา กุลปุตฺตา อปเร เทฺว

สมณพฺราหฺมณวิตกฺก- ๑ จินฺตา วิคฺคาหิกา กถาติ ๒ ฯ

_____________

ธมฺมจกฺกปฺปวตฺตนวคฺโค ทุติโย

๑ ม. ยุ. กเถยฺยาถ ฯ ๒ ยุ. สุทฺธกถํ ฯ ๓ ม. อยํ ปาโฐ นตฺถิ ฯ

๔ สูรกถนฺติปิ ปาโฐ ฯ

๑ ม. สมณพฺราหฺมณา วิตกฺกํ ฯ ยุ. สมณพฺราหฺมณา วิตกฺกา ฯ ๒ สี. กเถน จาติ ฯ

ดูกรภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายจงอย่าพูดดิรัจฉานกถา ซึ่งมีหลายอย่าง คือพูดเรื่องพระราชา เรื่องโจร เรื่องมหาอำมาตย์ เรื่องกองทัพ เรื่องรบ เรื่องข้าว เรื่องน้ำ เรื่องผ้า เรื่องที่นอน เรื่องดอกไม้ เรื่องของหอม เรื่องญาติ เรื่องยาน เรื่องบ้าน เรื่องนิคม เรื่องนคร เรื่องชนบท เรื่องสตรี เรื่องบุรุษ เรื่องคนกล้าหาญ เรื่องตรอก เรื่องท่าน้ำ เรื่องคนที่ล่วงลับไปแล้ว เรื่องเบ็ดเตล็ด เรื่องโลก เรื่องทะเล เรื่องความเจริญและความเสื่อม ด้วยประการนั้นๆ ข้อนั้นเพราะเหตุไร? เพราะถ้อยคำนี้ไม่ประกอบด้วยประโยชน์ ไม่เป็นพรหมจรรย์เบื้องต้น ย่อมไม่เป็นไปเพื่อความหน่าย ... นิพพาน ก็เมื่อเธอทั้งหลายจะพูด พึงพูดว่า นี้ทุกข์ฯลฯ นี้ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทา ข้อนั้นเพราะเหตุไร? เพราะถ้อยคำนี้ประกอบด้วยประโยชน์เป็นพรหมจรรย์เบื้องต้น ย่อมเป็นไปเพื่อความหน่าย ... นิพพาน ดูกรภิกษุทั้งหลาย เพราะฉะนั้นแหละ เธอทั้งหลาย พึงกระทำความเพียรเพื่อรู้ตามความเป็นจริงว่า นี้ทุกข์ ฯลฯ นี้ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทา.

จบ สูตรที่ ๑๐

จบ สมาธิวรรคที่ ๑

-------------

รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. สมาธิสูตร ๒. ปฏิสัลลาณสูตร

๓. กุลปุตตสูตรที่ ๑ ๔. กุลปุตตสูตรที่ ๒

๕. สมณพราหมณสูตรที่ ๑ ๖. สมณพราหมณสูตรที่ ๒

๗. วิตักกสูตร ๘. จินตสูตร

๙. วิคคาหิกกถาสูตร ๑๐. ติรัจฉานกถาสูตร