๕. เอฬกสูตร เล่ม ๑๖

สาวตฺถิยํ วิหรติ ... ทารุโณ ภิกฺขเว ลาภสกฺการสิโลโก ฯเปฯ อธิคมาย ฯ

พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ พระเชตวัน อารามของท่านอนาถบิณฑิกเศรษฐีเขตพระนครสาวัตถี ณ ที่นั้นแล พระผู้มีพระภาค ... ได้ตรัสว่าดูกรภิกษุทั้งหลาย ลาภ สักการะ

และชื่อเสียง ทารุณ เผ็ดร้อน หยาบคาย เป็นอันตรายแก่การบรรลุธรรมอันเกษมจากโยคะ

ซึ่งไม่มีธรรมอื่นยิ่งไปกว่า ฯ

เสยฺยถาปิ ภิกฺขเว กํสฬกา ๑ คูถาที คูถปูรา ปุณฺณา คูถสฺส ปูรโต จสฺส มหาคูถปุญฺโช สา เตน อญฺญา กํสฬกา ๑ อติมญฺเญยฺย อหมฺหิ คูถาที คูถปูรา ปุณฺณา คูถสฺส ปูรโต จ มฺยายํ มหาคูถปุญฺโชติ ฯ เอวเมว โข ภิกฺขเว อิเธกจฺโจ ภิกฺขุ ลาภสกฺการสิโลเกนาภิภูโต ปริยาทินฺนจิตฺโต ปุพฺพณฺหสมยํ นิวาเสตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย คามํ วา นิคมํ วา ปิณฺฑาย ปวิสติ โส ตตฺถ ภุตฺตาวี จ โหติ ยาวทตฺโถ นิมนฺติโต จ สฺวาตนาย ปิณฺฑปาโตปสฺส ๒ ปูโร โส อารามํ คนฺตฺวา ภิกฺขุคณสฺส มชฺเฌว วิกตฺเถติ ๓ ภุตฺตาวี จมฺหิ ยาวทตฺโถ นิมนฺติโต จมฺหิ สฺวาตนาย ปิณฺฑปาโต จ มฺยายํ ปูโร ลาภี จมฺหิ จีวรปิณฺฑปาตเสนาสน- คิลานปจฺจยเภสชฺชปริกฺขารานํ อิเม ปน อญฺเญ ภิกฺขู อปฺปปุญฺญา อปฺเปสกฺขา น ลาภิโน จีวรปิณฺฑปาตเสนาสนคิลานปจฺจย- เภสชฺชปริกฺขารานนฺติ ฯ โส เตน ลาภสกฺการสิโลเกน อภิภูโต ปริยาทินฺนจิตฺโต อญฺเญ เปสเล ภิกฺขู อติมญฺญติ ฯ ตญฺหิ ตสฺส ภิกฺขเว โมฆปุริสสฺส โหติ ทีฆรตฺตํ อหิตาย ทุกฺขาย ฯ เอวํ ทารุโณ โข ภิกฺขเว ลาภสกฺการสิโลโก ฯเปฯ เอวญฺหิ โว ภิกฺขเว สิกฺขิตพฺพนฺติ ฯ ปญฺจมํ ฯ

๑ ม. มีฬหกา ฯ ยุ. ปิฬหกา ฯ ๒ ม. ยุ. ปิณฺฑปาโต จสฺส ฯ ๓ ม. วิกตฺถติ ฯ

ดูกรภิกษุทั้งหลาย แมลงฉู่ฉี่กินขี้เต็มท้อง และข้างหน้ายังมีกองขี้ใหญ่ มันพึงดูหมิ่นแมลงฉู่ฉี่เหล่าอื่นว่า เรากินขี้เต็มท้องแล้ว และเรายังมีกองขี้ใหญ่อยู่ข้างหน้าอีกฉันใด

ภิกษุบางรูปในธรรมวินัยนี้ อันลาภสักการะและชื่อเสียงครอบงำ ย่ำยีจิตแล้ว ก็ฉันนั้น เวลาเช้า นุ่งแล้ว ถือบาตรและจีวรเข้าไปบิณฑบาตยังบ้านหรือนิคม ฉันอยู่ ณ ที่นั้น พอแก่ความต้องการแล้ว และทายกนิมนต์เพื่อให้ฉันในวันรุ่งขึ้น แม้บิณฑบาตของเธอจะเต็มแล้ว เธอไปอารามแล้ว อวดอ้างที่ท่ามกลางหมู่ภิกษุว่า ผมฉันพอแก่ความต้องการแล้ว ทายกยังนิมนต์เพื่อให้ฉันในวันรุ่งขึ้น บิณฑบาตของผมก็เต็ม และยังจะได้จีวร บิณฑบาตเสนาสนะและคิลานปัจจัยเภสัชบริขารอีก ส่วนภิกษุเหล่าอื่นนี้มีบุญน้อย มีศักดิ์น้อย จึงไม่ได้จีวร บิณฑบาต เสนาสนะและคิลานปัจจัยเภสัชบริขาร เธออันลาภสักการะและชื่อเสียงครอบงำย่ำยีจิตแล้ว ย่อมดูหมิ่นภิกษุเหล่าอื่นผู้มีศีลเป็นที่รัก ข้อนั้นของโมฆบุรุษนั้นย่อมเป็นไปเพื่อสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์ เพื่อทุกข์สิ้นกาลนาน ลาภสักการะและชื่อเสียง ทารุณ ฯลฯ อย่างนี้แล เธอทั้งหลายพึงศึกษาอย่างนี้แหละ ฯ

จบสูตรที่ ๕