๑. อัฏฐิสูตร เล่ม ๑๖

๘. ลักขณสังยุต

๑. ปฐมวรรค

๑. อัฏฐิสูตร

ว่าด้วยอัฏฐิสังขลิกเปรต (คนมีแต่โครงกระดูก)

{๖๓๖}[๒๐๒] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเวฬุวัน อันเป็น

สถานที่พระราชทานเหยื่อแก่กระแต ใกล้พระนครราชคฤห์ ครั้งนั้นแล ท่านพระลักขณะกับท่านพระมหาโมคคัลลานะอยู่ ณ เขาคิชฌกูฏ

{๖๓๗} ครั้นเวลาเช้า ท่านพระมหาโมคคัลลานะครองอันตรวาสกแล้ว ถือบาตรจีวรเข้าไปหาท่านพระลักขณะจนถึงที่อยู่ ครั้นแล้วได้กล่าวกะท่านพระลักขณะดังนี้ว่า “อาวุโสลักขณะ มาเถิด เราจะเข้าไปบิณฑบาตยังพระนครราชคฤห์ด้วยกัน” ท่านพระลักขณะรับคำท่านมหาโมคคัลลานะแล้ว

ขณะที่ท่านพระมหาโมคคัลลานะกำลังลงจากเขาคิชฌกูฏนั้น ได้แย้มขึ้น

ณ ที่แห่งหนึ่ง ท่านพระลักขณะจึงได้ถามท่านพระมหาโมคคัลลานะว่า “ท่านโมคคัลลานะ อะไรหนอเป็นเหตุเป็นปัจจัยที่ทำให้ท่านแย้มขึ้นมา”

“ท่านลักขณะ ยังไม่ใช่เวลาที่จะตอบปัญหานี้ ท่านจงถามผมถึงปัญหานี้ในสำนักพระผู้มีพระภาคเจ้าเถิด”

{๖๓๘}ครั้นท่านพระลักขณะกับท่านพระมหาโมคคัลลานะ เที่ยวบิณฑบาตในพระนครราชคฤห์ กลับจากบิณฑบาตหลังจากฉันแล้ว จึงพากันเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงที่ประทับ ครั้นแล้วได้ถวายบังคมพระผู้มีพระภาคเจ้าแล้วนั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง ครั้นนั่งแล้ว ท่านพระลักขณะได้กล่าวกะท่านพระมหาโมคคัลลานะดังนี้ว่า “ท่านโมคคัลลานะ เมื่อท่านกำลังลงจากเขา

คิชฌกูฏ ใกล้พระนครราชคฤห์นี้ ได้แย้มขึ้น ณ ที่แห่งหนึ่ง ท่านโมคคัลลานะอะไรหนอเป็นเหตุเป็นปัจจัยที่ทำให้ท่านแย้มขึ้นมา”

{๖๓๙}ท่านพระมหาโมคคัลลานะกล่าวว่า “อาวุโส เมื่อผมลงจากเขาคิชฌกูฏ

ใกล้พระนครราชคฤห์นี้ ได้เห็นโครงกระดูกลอยอยู่กลางอากาศ มีฝูงแร้ง

ฝูงเหยี่ยว และฝูงนกตะกรุมพากันโฉบอยู่ขวักไขว่จิกทึ้งฉีกเนื้อตามช่องซี่โครงสะบัดอยู่ไปมา นัยว่าโครงกระดูกนั้นส่งเสียงร้องครวญครางอยู่ อาวุโสผมนั้นได้คิดเช่นนี้ว่า ‘น่าอัศจรรย์จริงหนอ น่าประหลาดจริงหนอ ที่มีสัตว์เห็นปานนี้ มียักษ์เห็นปานนี้ มีการได้อัตภาพเห็นปานนี้อยู่”

{๖๔๐} ครั้งนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้ารับสั่งกะภิกษุทั้งหลายว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สาวกทั้งหลายย่อมเป็นผู้มีจักษุมีญาณอยู่ คือ สาวกที่ได้รู้ได้เห็นสัตว์เช่นนี้หรือที่ทำให้เป็นพยานได้ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่อก่อนเราก็ได้เห็นสัตว์นั้น แต่เราไม่ได้พยากรณ์ ถ้าเราพยากรณ์สัตว์นั้น คนอื่นก็จะไม่เชื่อเรา

ข้อนั้นก็จะพึงเป็นไปเพื่อไม่เป็นประโยชน์เกื้อกูล เพื่อความทุกข์แก่ผู้ไม่เชื่อ

เราเหล่านั้นสิ้นกาลนาน ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สัตว์นั้นเคยเกิดเป็นคนฆ่าโคอยู่

ในพระนครราชคฤห์นี่เอง ด้วยวิบากแห่งกรรมนั้นเขาจึงหมกไหม้อยู่ในนรก

หลายปี หลายร้อยปี หลายพันปี หลายแสนปี แล้วได้รับอัตภาพเช่นนี้ ด้วยวิบากที่เหลือแห่งกรรมนั้นแหละ” (๑)

(สูตรทุกสูตรนี้ขึ้นต้นเหมือนสูตรที่ ๑ แต่มีเนื้อความต่างกันดังต่อไปนี้)

๒. เปสิสูตร

ว่าด้วยเปสิเปรต (คนมีแต่ชิ้นเนื้อ)

{๖๔๑}[๒๐๓] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้

... ท่านพระมหาโมคคัลลานะได้ตอบว่า “เมื่อผมลงจากเขาคิชฌกูฏ ได้

เห็นชิ้นเนื้อลอยอยู่กลางอากาศ มีฝูงแร้ง ฝูงเหยี่ยว และฝูงนกตะกรุมพา