๑๐. สคัยหกสูตร เล่ม ๑๖

๙. เวรัมภสูตร

ว่าด้วยคนติดลาภสักการะเหมือนนกถูกลมพายู

{๕๕๕}[๑๖๕] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ที่พระนครสาวัตถี ...

ณ ที่นั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสดังนี้ว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลายลาภสักการะและชื่อเสียงร้ายกาจ เผ็ดร้อน หยาบคาย เป็นสิ่งที่ทำอันตรายแก่การบรรลุธรรมอันเกษมจากโยคะซึ่งไม่มีธรรมอื่นยิ่งกว่า

{๕๕๖} ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย

ลมชื่อว่าเวรัมภาพัดอยู่ในอากาศเบื้องบน นกตัวใดบินอยู่ในอากาศ

นั้น ลมเวรัมภาก็พัดกระหน่ำมัน เมื่อมันถูกลมเวรัมภาพัดกระหน่ำ เท้าไปทางหนึ่ง ปีกไปทางหนึ่ง ศีรษะไปทางหนึ่ง ตัวไปทางหนึ่ง ฉันใด ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุบางรูปในธรรมวินัยนี้ก็ฉันนั้นเหมือนกัน ถูกลาภสักการะและชื่อเสียงครอบงำย่ำยีจิตแล้ว ในเวลาเช้าครองอันตรวาสกแล้วถือบาตรจีวรเช้าไปบิณฑบาตยังหมู่บ้านหรือนิคม ไม่รักษากาย วาจา ใจ ไม่ดำรงสติไม่สำรวมอินทรีย์ เธอเห็นมาตุคามที่นุ่งห่มผ้าลับ ๆ ล่อ ๆ ในหมู่บ้านหรือนิคมนั้น ครั้นเห็นแล้ว ราคะก็ครอบงำจิต เธอมีจิตถูกราคะครอบงำแล้ว ก็ลาสิกขาสึกออกไปเป็นคฤหัสถ์ ภิกษุพวกหนึ่งจึงเอาจีวรของเธอไป พวกหนึ่งเอาบาตรไป พวกหนึ่งเอาผ้านิสีทนะ(ผ้าปูนั่ง)ไป พวกหนึ่งเอากล่องเข็มไป เหมือนนกที่ถูกลมเวรัมภาพัดกระหน่ำฉะนั้น ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ลาภสักการะและชื่อเสียงร้ายกาจอย่างนี้แล ... เธอทั้งหลายพึงศึกษาอย่างนี้แล” (๙)

๑๐. สคาถกสูตร

ว่าด้วยคนติดลาภสักการะตายไปตกอบายเป็นต้น

{๕๕๗}[๑๖๖] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ที่พระนครสาวัตถี ...

ณ ที่นั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสดังนี้ว่า {๕๕๘} “ดูก่อนภิกษุทั้งหลายลาภสักการะและชื่อเสียงร้ายกาจ เผ็ดร้อน หยาบคาย เป็นสิ่งที่ทำอันตราย

แก่การบรรลุธรรมอันเกษมจากโยคะซึ่งไม่มีธรรมอื่นยิ่งกว่า ดูก่อนภิกษุ

ทั้งหลาย เราเห็นคนบางคนในโลกนี้ถูกลาภสักการะครอบงำย่ำยีจิตแล้ว หลังจากตายไปต้องเข้าถึงอบาย ทุคติ วินิบาต นรก อนึ่ง เราเห็นคนบางคน ในโลกนี้ถูกความเสื่อมสักการะครอบงำยํ่ายีจิตแล้ว หลังจากตายไปต้องเข้าถึงอบายทุคติ วินิบาต นรก และเราเห็นคนบางคนในโลกนี้ถูกลาภสักการะและความเสื่อมสักการะทั้งสองอย่างครอบงำย่ำยีจิตแล้ว หลังจากตายไป ต้องเข้าถึงอบาย ทุคติ วินิบาต นรก ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ลาภสักการะและชื่อเสียงร้ายกาจอย่างนี้แล ... เธอทั้งหลายพึงศึกษาอย่างนี้แล”

{๕๕๙}พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้สุคตศาสดาครั้นได้ตรัสคำไวยากรณภาษิตนี้จบแล้วได้ตรัสพระคาถาประพันธ์อื่นต่อไปอีกว่า

สมาธิของผู้ที่ได้รับสักการะ อยู่ด้วยผลสมาธิหา

ประมาณมิได้ ย่อมไม่หวั่นไหวด้วยสักการะและความ

เสื่อมสักการะทั้งสองอย่าง

ผู้นั้นเพ่งอยู่ ทำความเพียรเป็นไปติดต่อ เห็นแจ้ง

ด้วยทิฏฐิอย่างละเอียด ยินดีในพระนิพพานเป็นที่สิ้น

อุปาทาน บัณฑิตทั้งหลายเรียกว่า ‘สัตบุรุษ’ ดังนี้ (๑๐)

จบ ปฐมวรรคที่ ๑

รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. ทารุณสูตร ๒. พฬิสสูตร

๓. กุมมสูตร ๔. ทีฆโลมิกสูตร

๕. มีฬหกสูตร ๖. อสนิสูตร

๗. ทิฏฐิสูตร ๘. สิคาลสูตร

๙. เวรัมภสูตร ๑๐. สคาถกสูตร

๒. ทุติยวรรค

๑. สุวัณณปาติสูตร

ว่าด้วยพูดมุสาเพราะเห็นแก่ถาดทองคำ

{๕๖๐}[๑๖๗] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวันอารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี

ณ ที่นั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสดังนี้ว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย

ลาภสักการะและชื่อเสียงร้ายกาจ เผ็ดร้อน หยาบคาย เป็นสิ่งที่ทำอันตรายแก่การบรรลุธรรมอันเกษมจากโยคะชึ่งไม่มีธรรมอื่นยิ่งกว่า

{๕๖๑}ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เรากำหนดใจด้วยใจแล้วย่อมรู้ประจักษ์ถึงบุคคลบางคนในโลกนี้อย่างนี้ว่า ‘แม้เพราะเหตุแห่งถาดทองคำที่เต็มด้วยผงแร่รูปิยะ ท่านผู้นี้ก็ไม่

จงใจพูดมุสา แต่สมัยต่อมา เราเห็นเขาถูกลาภสักการะและชื่อเสียงครอบงำ

ย่ำยีจิตแล้ว ก็กล่าวมุสาทั้งที่รู้ได้ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ลาภสักการะและชื่อเสียงร้ายกาจอย่างนี้แล ... เธอทั้งหลายพึงศึกษาอย่างนี้แล” (๑)

๒. รูปิยปาติสูตร

ว่าด้วยพูดมุสาเพราะเห็นแก่ถาดเงิน

{๕๖๒}[๑๖๘] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ที่พระนครสาวัตถี ...

ณ ที่นั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสดังนี้ว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย

ลาภสักการะและชื่อเสียงร้ายกาจ เผ็ดร้อน หยาบคาย เป็นสิ่งที่ทำอันตรายแก่การบรรลุธรรมอันเกษมจากโยคะซึ่งไม่มีธรรมอื่นยิ่งกว่า

{๕๖๓}ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เรากำหนดใจด้วยใจแล้วย่อมรู้ประจักษ์ถึงบุคคลบางคนในโลกนี้อย่างนี้ว่า ‘แม้เพราะเหตุแห่งถาดรูปิยะที่เต็มด้วยผงแร่ทองคำ ท่านผู้นี้ก็ไม่จงใจพูดมุสา แต่สมัยต่อมา เราเห็นเขาถูกลาภสักการะและชื่อเสียงครอบงำ