พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย ลาภสักการสังยุตต์ · ปฐมวรรค
๔. ทีฆโลมสูตร เล่ม ๑๖
Text layerBuddha’s wordsItems ๕๔๕–๕๔๖ (Royal Thai)4/10 in ปฐมวรรค4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย นิทานวรรค ลาภสักการสังยุตต์ ปฐมวรรค ทีฆโลมสูตร (Royal Thai Volume 16 · Mahachula Volume 16 · Mahamakut Volume 26 · Chaloem Phrakiat Volume 16)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙), vol. 16, pp. 302–303
เต่าตัวนั้นได้ไปยังถิ่นนั้น ถูกนายพรานยิงด้วยลูกดอก จึงเข้าไปหาเต่าตัวที่ห้าม เต่าตัวนั้นเห็นเต่าตัวที่ถูกยิงกำลังมาแต่ไกลจึงถามว่า
‘พ่อเต่า เจ้าได้ไปยังถิ่นนั้นมาหรือ’
‘พ่อเต่า ฉันได้ไปยังถิ่นนั้นมาแล้ว’
‘พ่อเต่า เจ้าไม่ได้ถูกทุบถูกตีบ้างดอกหรือ’
‘ฉันไม่ได้ถูกทุบถูกตีหรอก แต่ฉันมีเชือกเส้นนี้ติด,หลังมา’
เต่าตัวนั้นกล่าวว่า ‘พ่อเต่าเอ๋ย เจ้าไม่ได้ถูกทุบถูกตีก็ดีแล้ว พ่อเต่าเอ๋ยบิดามารดา ปูย่า ตายายของเจ้าได้รับทุกข์ ถึงความย่อยยับมาแล้วเพราะเชือกเส้นนี้แหละ เจ้าจงไปเดี๋ยวนี้ เจ้าไม่ใช่พวกของเราแล้ว’
{๕๔๔} ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย คำว่า ‘พราน’ นี้เป็นชื่อของมารผู้มีใจบาป คำว่า‘ลูกดอก’ นี้เป็นชื่อของลาภสักการะและชื่อเสียง คำว่า ‘เชือก’ นี้เป็นชื่อของนันทิราคะ(ความกำหนัดยินดีด้วยอำนาจความเพลิดเพลิน) ดูก่อนภิกษุทั้งหลายภิกษุบางรูปยินดีพอใจลาภสักการะและชื่อเสียงที่เกิดขึ้นแล้ว ภิกษุนี้เรากล่าว
ว่าผู้ได้รับทุกข์ ถึงความย่อยยับเพราะลาภสักการะและชื่อเสียงดุจลูกดอก
ถูกมารเลือกทำเอาตามใจชอบลาภสักการะและชื่อเสียงร้ายกาจอย่างนี้แล ...
เธอทั้งหลายพึงศึกษาอย่างนี้แล” (๓)
๔. ทีฆโลมิกสูตร
ว่าด้วยคนติดลาภสักการะเหมือนแกะลูกหนามเกี่ยว
{๕๔๕}[๑๖๐] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ที่พระนครสาวัตถี ...
ณ ที่นั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสดังนี้ว่า {๕๔๖} “ดูก่อนภิกษุทั้งหลายลาภสักการะและชื่อเสียงร้ายกาจ เผ็ดร้อน หยาบคาย เป็นสิ่งที่ทำอันตรายแก่การบรรลุธรรมอันเกษมจากโยคะซึ่งไม่มีธรรมอื่นยิ่งกว่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย
เปรียบเหมือนแกะขนยาวเข้าไปสู่ดงหนาม มันพึงถูกหนามเกี่ยวติดอยู่ ได้รับทุกข์ ถึงความย่อยยับในที่นั้น ๆ ฉันใด ภิกษุบางรูปในธรรมวินัยนี้ถูกลาภสักการะและชื่อเสียงครอบงำยํ่ายีจิตแล้ว ในเวลาเช้าครองอันตรวาสกแล้ว
ถือบาตรจีวรเข้าไปบิณฑบาตยังหมู่บ้านหรือนิคม เธอย่อมถูกปัจจัยเกี่ยวข้อง
รัดรึงผูกพันไว้ ย่อมได้รับทุกข์ ถึงความย่อยยับในที่นั้น ๆ ฉันนั้น ดูก่อน
ภิกษุทั้งหลาย ลาภสักการะและชื่อเสียงร้ายกาจอย่างนี้แล ... เธอทั้งหลายพึงศึกษาอย่างนี้แล” (๔)
๕. มีฬหกสูตร
ว่าด้วยคนติดตามสักการะเหมือนแมลงฉู่ฉี่กินคูถ
{๕๔๗}[๑๖๑] สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ที่พระนครสาวัตถีณ ที่นั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสดังนี้ว่า
{๕๔๘} “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย
ลาภสักการะและชื่อเสียงร้ายกาจ เผ็ดร้อน หยาบคาย เป็นสิ่งที่ทำอันตรายแก่การบรรลุธรรมอันเกษมจากโยคะซึ่งไม่มีธรรมอื่นยิ่งกว่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลายแมลงฉู่ฉี่กินคูถเต็มท้อง และข้างหน้ายังมีคูถกองใหญ่ มันดูหมิ่นแมลงฉู่ฉี่ตัวอื่นว่า ‘เรากินคูถเต็มท้องแล้ว และเรายังมีคูถกองใหญ่อยู่ข้างหน้าอีก’ฉันใดภิกษุบางรูปในธรรมวินัยนี้ถูกลาภสักการะและชื่อเสียงครอบงำย่ำยีจิตแล้วก็ฉันนั้นในเวลาเช้าครองอันตรวาสกแล้วถือบาตรจีวรเข้าไปบิณฑบาตยังหมู่บ้านหรือนิคม ฉันจนอิ่มพอแก่ความต้องการแล้ว และยังถูกนิมนต์ฉันในวันรุ่งขึ้นอีกแม้บิณฑบาตของเธอจะเต็มแล้ว เธอไปอารามแล้วอวดอ้างท่ามกลางหมู่ภิกษุว่า‘ผมฉันอิ่มแล้ว ยังถูกนิมนต์ฉันในวันรุ่งขึ้นอีก บิณฑบาตของผมก็เต็มแล้ว ยังจะได้จีวร บิณฑบาต เสนาสนะ และคิลานปัจจัยเภลัชบริขารอีก ส่วนภิกษุ
เหล่าอื่นนี้มีบุญวาสนาน้อย จึงไม่ได้จีวร บิณฑบาต เสนาสนะ และ
คิลานปัจจัยเภสัชบริขาร, เธอถูกลาภสักการะและชื่อเสียงครอบงำย่ำยีจิตแล้ว
End of ๔. ทีฆโลมสูตร