๑๐. ภิกขุสูตร เล่ม ๑๖

สาวตฺถิยํ วิหรติ ... ตตฺร โข ภควา ... โยปิ โส ภิกฺขเว ภิกฺขุ อรหํ ขีณาสโว ตสฺสปหํ ๑ ลาภสกฺการสิโลกํ ๒ อนฺตรายาย วทามีติ ฯ เอวํ วุตฺเต อายสฺมา อานนฺโท ภควนฺตํ เอตทโวจ กิสฺส ปน ภนฺเต ขีณาสวสฺส ภิกฺขุโน ลาภสกฺการสิโลโก อนฺตรายายาติ ฯ

พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ พระเชตวัน อารามของท่านอนาถบิณฑิกเศรษฐีเขตพระนครสาวัตถี ณ ที่นั้นแล พระผู้มีพระภาค ... ได้ตรัสว่าดูกรภิกษุทั้งหลาย ลาภสักการะและชื่อเสียง ทารุณ เผ็ดร้อน หยาบคาย เป็นอันตรายแก่การบรรลุธรรมอันเกษมจากโยคะ ซึ่งไม่มีธรรมอื่นยิ่งไปกว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย เราย่อมกล่าวถึงลาภสักการะและชื่อเสียงว่า เป็นอันตรายแม้แก่ภิกษุผู้เป็นอรหันตขีณาสพ เมื่อพระผู้มีพระภาคตรัสอย่างนี้ ท่านพระอานนท์จึงทูลถามพระผู้มีพระภาคว่า เพราะเหตุไรเล่าพระเจ้าข้า ลาภสักการะและชื่อเสียงจึงเป็นอันตรายแก่ภิกษุขีณาสพ ฯ

ยา หิสฺส สา อานนฺท อกุปฺปา เจโตวิมุตฺติ นาหํ ตสฺสา ลาภสกฺการสิโลกํ อนฺตรายาย วทามิ ฯ เย จ ขฺวสฺส โว ๓ อานนฺท อปฺปมตฺตสฺส อาตาปิโน ปหิตตฺตสฺส วิหรโต ทิฏฺฐธมฺม- สุขวิหารา อธิคตา เตสาหมสฺส ลาภสกฺการสิโลกํ อนฺตรายาย วทามิ ฯ เอวํ ทารุโณ โข อานนฺท ลาภสกฺการสิโลโก กฏุโก ผรุโส อนฺตรายิโก อนุตฺตรสฺส โยคกฺเขมสฺส อธิคมาย ฯ ตสฺมาติห อานนฺท เอวํ สิกฺขิตพฺพํ อุปฺปนฺนํ ลาภสกฺการสิโลกํ ปชหิสฺสาม น จ โน อุปฺปนฺโน ลาภสกฺการสิโลโก จิตฺตํ ปริยาทาย ฐสฺสตีติ ฯ เอวญฺหิ โว อานนฺท สิกฺขิตพฺพนฺติ ฯ ทสมํ ฯ

ตติยวคฺโค ตติโย ฯ

ตสฺส อุทฺทานํ

มาตุคาโม จ กลฺยาณี ปุตฺโต จ เอกธีตุยา

สมณพฺราหฺมณา ตีณิ ฉวิ รชฺชุ จ ภิกฺขุนาติ ฯ

___________

จตุตฺถวคฺโค จตุตฺโถ

๑ ม. ยุ. ตสฺสปาหํ ฯ ๒ ม. ลาภสกฺการสิโลโก ฯ ๓ ม. ยุ. โวสทฺโท นตฺถิ ฯ

พระผู้มีพระภาคตรัสว่า ดูกรอานนท์ เรากล่าวถึงลาภสักการะและชื่อเสียงว่าเป็นอันตรายแก่เจโตวิมุติอันไม่กำเริบของภิกษุขีณาสพนั้นหามิได้แต่เรากล่าวถึงลาภสักการะและชื่อเสียง ว่าเป็นอันตรายแก่ธรรมเครื่องอยู่เป็นสุขในปัจจุบัน อันภิกษุขีณาสพผู้ไม่ประมาทมีความเพียร มีตนส่งไปแล้วอยู่นั้นบรรลุแล้ว กะเธอทั้งหลาย ดูกรอานนท์ ลาภสักการะและชื่อเสียง ทารุณเผ็ดร้อน หยาบคาย เป็นอันตรายแก่การบรรลุธรรมอันเกษมจากโยคะ ซึ่งไม่มีธรรมอื่นยิ่งไปกว่านี้ เพราะเหตุนั้นแล อานนท์ เธอทั้งหลายพึงศึกษาอย่างนี้ว่าเราทั้งหลายจักละลาภสักการะและชื่อเสียงที่เกิดขึ้นแล้วเสีย และลาภสักการะและชื่อเสียงที่บังเกิดขึ้นแล้ว จักครอบงำจิตของเราทั้งหลายตั้งอยู่ไม่ได้ เธอทั้งหลายพึงศึกษาอย่างนี้แหละ ฯ

จบสูตรที่ ๑๐

จบตติยวรรคที่ ๓

_________

รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. มาตุคามสูตร ๒. ชนปทกัลยาณีสูตร

๓. ปุตตสูตร ๔. เอกธีตุสูตร

๕. สมณพราหมณสูตรที่ ๑ ๖. สมณพราหมณสูตรที่ ๒

๗. สมณพราหมณสูตรที่ ๓ ๘. ฉวิสูตร

๙. รัชชุสูตร ๑๐. ภิกขุสูตร ฯ