๑๐. สูจิมุขีสูตร เล่ม ๑๗

เอกํ สมยํ อายสฺมา สารีปุตฺโต ราชคเห วิหรติ เวฬุวเน กลนฺทกนิวาเป ฯ อถ โข อายสฺมา สารีปุตฺโต ปุพฺพณฺหสมยํ นิวาเสตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย ราชคหํ ๑ ปิณฺฑาย ปาวิสิ ราชคเห สปทานํ ปิณฺฑาย จริตฺวา ตํ ปิณฺฑปาตํ อญฺญตรํ กุฑฺฑมูลํ ๒ นิสฺสาย ภุญฺชติ ๓ ฯ อถ โข สูจิมุขี ๔ ปริพฺพาชิกา เยนายสฺมา สารีปุตฺโต เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา อายสฺมนฺตํ สารีปุตฺตํ เอตทโวจ กึ นุ โข สมณ อโธมุโข ภุญฺชสีติ ฯ น ขฺวาหํ ภคินิ อโธมุโข ภุญฺชามีติ ฯ เตนหิ สมณ อุพฺภมุโข ภุญฺชสีติ ฯ น ขฺวาหํ ภคินิ อุพฺภมุโข ภุญฺชามีติ ฯ เตนหิ สมณ ทิสามุโข ภุญฺชสีติ ฯ น ขฺวาหํ ภคินิ ทิสามุโข ภุญฺชามีติ ฯ เตนหิ สมณ วิทิสามุโข ภุญฺชสีติ ฯ น ขฺวาหํ ภคินิ วิทิสามุโข ภุญฺชามีติ ฯ

กึ นุ สมณ อโธมุโข ภุญฺชสีติ อิติ ปุฏฺโฐ สมาโน น ขฺวาหํ ภคินิ อโธมุโข ภุญฺชามีติ วเทสิ เตนหิ สมณ อุพฺภมุโข ภุญฺชสีติ อิติ ปุฏฺโฐ สมาโน น ขฺวาหํ ภคินิ อุพฺภมุโข ภุญฺชามีติ วเทสิ เตนหิ สมณ ทิสามุโข ภุญฺชสีติ อิติ ปุฏฺโฐ สมาโน น ขฺวาหํ ภคินิ ทิสามุโข ภุญฺชามีติ วเทสิ เตนหิ สมณ วิทิสามุโข ภุญฺชสีติ อิติ ปุฏฺโฐ สมาโน น ขฺวาหํ ภคินิ วิทิสามุโข ภุญฺชามีติ วเทสิ กถญฺจรหิ ๑ สมณ ภุญฺชสีติ ฯ เย หิ เกจิ ภคินิ สมณพฺราหฺมณา วตฺถุวิชฺชาติรจฺฉานวิชฺชาย มิจฺฉาชีเวน ชีวิกํ ๒ กปฺเปนฺติ อิเม วุจฺจนฺติ ภคินิ สมณพฺราหฺมณา อโธมุขา ภุญฺชนฺติ ๓ ฯ เย หิ เกจิ ภคินิ สมณพฺราหฺมณา นกฺขตฺตวิชฺชาติรจฺฉานวิชฺชาย มิจฺฉาชีเวน ชีวิกํ กปฺเปนฺติ อิเม วุจฺจนฺติ ภคินิ สมณพฺราหฺมณา อุพฺภมุขา ภุญฺชนฺติ ฯ

เย หิ เกจิ ภคินิ สมณพฺราหฺมณา ทูเตยฺยปหิณคมนานุโยคา ๔ มิจฺฉาชีเวน ชีวิกํ กปฺเปนฺติ อิเม วุจฺจนฺติ ภคินิ สมณพฺราหฺมณา ทิสามุขา ภุญฺชนฺติ ฯ เย หิ เกจิ ภคินิ สมณพฺราหฺมณา องฺควิชฺชาติรจฺฉานวิชฺชาย มิจฺฉาชีเวน ชีวิกํ กปฺเปนฺติ อิเม วุจฺจนฺติ ภคินิ สมณพฺราหฺมณา วิทิสามุขา ภุญฺชนฺติ ฯ โส ขฺวาหํ ภคินิ น วตฺถุวิชฺชาติรจฺฉานวิชฺชาย มิจฺฉาชีเวน ชีวิกํ กปฺเปมิ น นกฺขตฺตวิชฺชาติรจฺฉานวิชฺชาย มิจฺฉาชีเวน ชีวิกํ กปฺเปมิ น ทูเตยฺยปหิณคมนานุโยคา มิจฺฉาชีเวน ชีวิกํ กปฺเปมิ น องฺควิชฺชาติรจฺฉานวิชฺชาย มิจฺฉาชีเวน ชีวิกํ กปฺเปมิ ธมฺเมน ภิกฺขํ ปริเยสามิ ธมฺเมน ภิกฺขํ ปริเยสิตฺวา ภุญฺชามีติ ฯ อถ โข สูจิมุขี ปริพฺพาชิกา ราชคเห รถิยาย รถิยํ สิงฺฆาฏเกน สิงฺฆาฏกํ อุปสงฺกมิตฺวา เอวมาโรเจสิ ธมฺมิกํ สมณา สกฺยปุตฺติยา อาหารํ อาหาเรนฺติ อนวชฺชํ สมณา สกฺยปุตฺติยา อาหารํ อาหาเรนฺติ เทถ สมณานํ สกฺยปุตฺติยานํ ปิณฺฑนฺติ ฯ

สารีปุตฺตสํยุตฺตํ ฯ

ตสฺสุทฺทานํ

วิเวกํ อวิตกฺกํ ๑ จ ปีติ อุเปกฺขาจตุตฺถกํ

อากาสญฺเจว วิญฺญาณํ อากิญฺจเนวสญฺญินา ๒

นิโรโธ ๓ นวโม วุตฺโต ทสมํ สูจิมุขิ จาติ ฯ

______________

๑ ม. ยุ. ราชคเห ฯ ๒ โป. กุฏมูลํ ฯ ยุ. กุฑฺฑํ ฯ ๓ ม. ยุ. ปริภุญฺชติ ฯ

๔ โป. ม. ยุ. สุจิมุขี ฯ

๑ โป. กถญฺจรสิ ฯ ๒ โป. ชีวิตํ ฯ ๓ ม. ยุ. ภุญฺชนฺตีติ ฯ ๔ ม. ...นุโยคาย ฯ

๑ ม. วิเวกชํ อวิตกฺกํ ฯ ๒ ยุ. อากิญฺจญฺเญว ฯ ม. อากิญฺจเมวสญฺญินา ฯ

๓ โป. นิโรธํ ฯ ยุ. นิโรเธนคเห วุตฺโต ฯ

สมัยหนึ่ง ท่านพระสารีบุตรอยู่ ณ พระวิหารเวฬุวันกลันทกนิวาปสถาน ใกล้พระนครราชคฤห์. ครั้งนั้นเป็นเวลาเช้า ท่านพระสารีบุตรนุ่งแล้ว ถือบาตรและจีวร เข้าไปบิณฑบาตยังพระนครราชคฤห์ เที่ยวบิณฑบาตตามลำดับตรอกในพระนครราชคฤห์แล้ว อาศัยเชิงฝาแห่งหนึ่งฉันบิณฑบาตนั้น. ครั้งนั้น นางปริพาชิกาชื่อสูจิมุขี เข้าไปหาท่านพระสารีบุตรถึงที่อยู่ ครั้นแล้วได้กล่าวกะท่านพระสารีบุตรว่า ดูกรสมณะ ท่านก้มหน้าฉันหรือ? ท่านพระสารีบุตรตอบว่า ดูกรน้องหญิง เรามิได้ก้มหน้าฉัน.

สู. ถ้าอย่างนั้น ท่านแหงนหน้าฉันหรือสมณะ?

สา. เรามิได้แหงนหน้าฉันหรอกน้องหญิง.

สู. ถ้าอย่างนั้น ท่านมองดูทิศใหญ่ฉันหรือสมณะ?

สา. เรามิได้มองดูทิศใหญ่ฉันหรอกน้องหญิง.

สู. ถ้าอย่างนั้น ท่านมองดูทิศน้อยฉันหรือสมณะ?

สา. เรามิได้มองดูทิศน้อยฉันหรอกน้องหญิง.

สู. ดิฉันถามว่า ดูกรสมณะ ท่านก้มหน้าฉันหรือ ท่านก็ตอบว่า เรามิได้ก้มหน้าฉันหรอกน้องหญิง ดิฉันถามว่า ถ้าอย่างนั้น ท่านแหงนหน้าฉันหรือสมณะ ท่านก็ตอบว่า เรามิได้แหงนหน้าฉันหรอกน้องหญิง ดิฉันถามว่า ถ้าอย่างนั้น ท่านมองดูทิศใหญ่ฉันหรือสมณะท่านก็ตอบว่า เรามิได้มองดูทิศใหญ่ฉันหรอกน้องหญิง ดิฉันถามว่า ถ้าอย่างนั้น ท่านมองดูทิศน้อยฉันหรือสมณะ ท่านก็ตอบว่า เรามิได้มองดูทิศน้อยฉันหรอกน้องหญิง ก็บัดนี้ ท่านฉันอย่างไรเล่าสมณะ?

สา. ดูกรน้องหญิง ก็สมณพราหมณ์เหล่าใดเหล่าหนึ่ง เลี้ยงชีพด้วยมิจฉาชีพ เหตุดิรัจฉานวิชา คือ วิชาดูพื้นที่ สมณพราหมณ์เหล่านี้เรียกว่า ก้มหน้าฉัน. ดูกรน้องหญิง สมณพราหมณ์เหล่าใดเหล่าหนึ่ง เลี้ยงชีพด้วยมิจฉาชีพ เหตุดิรัจฉานวิชา คือ วิชาดูดาวนักษัตรสมณพราหมณ์เหล่านี้เรียกว่า แหงนหน้าฉัน. ดูกรน้องหญิง สมณพราหมณ์เหล่าใดเหล่าหนึ่งเลี้ยงชีพด้วยมิจฉาชีพ เหตุประกอบการรับส่งข่าวสาส์น สมณพราหมณ์เหล่านี้เรียกว่า มองดูทิศใหญ่ฉัน. ดูกรน้องหญิง สมณพราหมณ์เหล่าใดเหล่าหนึ่ง เลี้ยงชีพด้วยมิจฉาชีพ เหตุดิรัจฉานวิชาคือ วิชาทายองค์อวัยวะ สมณพราหมณ์เหล่านี้เรียกว่า มองดูทิศน้อยฉัน. ดูกรน้องหญิง ส่วนเรานั้นมิได้เลี้ยงชีวิตด้วยมิจฉาชีพ เหตุดิรัจฉานวิชา คือ วิชาตรวจพื้นที่ มิได้เลี้ยงชีพด้วยมิจฉาชีพเหตุดิรัจฉานวิชา คือวิชาดูดาวนักษัตร มิได้เลี้ยงชีพด้วยมิจฉาชีพ เหตุประกอบการรับส่งข่าวสาส์น มิได้เลี้ยงชีพด้วยมิจฉาชีพ เหตุดิรัจฉานวิชา คือ วิชาทายองค์อวัยวะ (แต่)เราแสวงหาภิกษาโดยชอบธรรม ครั้นแล้วจึงฉัน.

ครั้งนั้น นางสูจิมุขีปริพาชิกาเข้าไปในนครราชคฤห์ จากถนนหนึ่งไปอีกถนนหนึ่ง จากตรอกหนึ่งไปอีกตรอกหนึ่งแล้ว ประกาศอย่างนี้ว่า ท่านสมณศากยบุตรทั้งหลายย่อมฉันอาหารอันประกอบด้วยธรรม สมณศากยบุตรทั้งหลายย่อมฉันอาหารอันหาโทษมิได้. ขอเชิญท่านทั้งหลายถวายบิณฑบาตแก่สมณศากยบุตรทั้งหลายเถิด.

จบ สูตรที่ ๑๐.

จบ สารีปุตตสังยุต.

---------------------------

รวมพระสูตรที่มีในสังยุตนี้ คือ

๑. วิเวกสูตร ๖. วิญญาณสูตร

๒. อวิตักกสูตร ๗. อากิญจัญญายตนสูตร

๓. ปีติสูตร ๘. เนวสัญญานาสัญญายตนสูตร

๔. อุเปกขาสูตร ๙. นิโรธสูตร

๕. อากาสสูตร ๑๐. สูจิมุขีสูตร