อุปนิสินนวรรค

สาวตฺถี ฯ เอกมนฺตํ นิสินฺนํ โข อายสฺมนฺตํ ราธํ ภควา เอตทโวจ โย โข ราธ มาโร ตตฺร เต ฉนฺโท ปหาตพฺโพ ฯ โก จ ราธ มาโร ฯ รูปํ โข ราธ มาโร ตตฺร เต ฉนฺโท ปหาตพฺโพ ฯเปฯ วิญฺญาณํ มาโร ตตฺร เต ฉนฺโท ปหาตพฺโพ ฯ โย โข ราธ มาโร ตตฺร เต ฉนฺโท ปหาตพฺโพติ ฯ

พระนครสาวัตถี. พระผู้มีพระภาคได้ตรัสกะท่านพระราธะว่า

ดูกรราธะ สิ่งใดแลเป็นมาร เธอพึงละความพอใจ ความกำหนัด ความกำหนัดด้วยอำนาจความพอใจในสิ่งนั้นเสีย. ดูกรราธะ สิ่งใดเล่าเป็นมาร? ดูกรราธะ รูปเป็นมาร เธอพึงละความพอใจ ความกำหนัด ความกำหนัดด้วยอำนาจความพอใจในรูปนั้นเสีย ฯลฯ วิญญาณเป็นมารเธอพึงละความพอใจ ความกำหนัด ความกำหนัดด้วยอำนาจความพอใจในวิญญาณนั้นเสีย.

ดูกรราธะ สิ่งใดแลเป็นมาร เธอพึงละความพอใจ ความกำหนัด ความกำหนัดด้วยอำนาจความพอใจในสิ่งนั้นเสีย.

สาวตฺถี ฯ โย โข ราธ มาโร ตตฺร เต ราโค ปหาตพฺโพ ฯเปฯ

พระนครสาวัตถี. พระผู้มีพระภาคได้ตรัสกะท่านพระราธะว่าดูกรราธะ สิ่งใดแลเป็นมาร เธอพึงละความกำหนัดในสิ่งนั้นเสีย ฯลฯ

โย โข ราธ มาโร ตตฺร เต ฉนฺทราโค ปหาตพฺโพ ฯ

ดูกรราธะ สิ่งใดแลเป็นมาร เธอพึงละความกำหนัดด้วยอำนาจความพอใจในสิ่งนั้นเสีย ฯลฯ

จบ สูตรที่ ๑.

โย โข ราธ มารธมฺโม ตตฺร เต ฉนฺโท ปหาตพฺโพ ฯ

ดูกรราธะ สิ่งใดแลเป็นมารธรรม เธอพึงละความพอใจในสิ่งนั้นเสีย ฯลฯ

โย โข ราธ มารธมฺโม ตตฺร เต ราโค ปหาตพฺโพ ฯ

ดูกรราธะ สิ่งใดแลเป็นมารธรรม เธอพึงละความกำหนัดในสิ่งนั้นเสีย ฯลฯ

โย โข ราธ มารธมฺโม ตตฺร เต ฉนฺทราโค ปหาตพฺโพ ฯ

ดูกรราธะ สิ่งใดแลเป็นมารธรรม เธอพึงละความกำหนัดด้วยอำนาจความพอใจในสิ่งนั้นเสีย ฯลฯ

จบ สูตรที่ ๒.

ยํ โข ราธ อนิจฺจํ ฯ

ดูกรราธะ สิ่งใดแลเป็นอนิจจัง ฯลฯ

จบ สูตรที่ ๓.

โย โข ราธ อนิจฺจธมฺโม ฯ

ดูกรราธะ สิ่งใดแลเป็นอนิจจธรรม ฯลฯ

จบ สูตรที่ ๔.

ยํ โข ราธ ทุกฺขํ ฯ

ดูกรราธะ สิ่งใดแลเป็นทุกข์ ฯลฯ

จบ สูตรที่ ๕.

โย โข ราธ ทุกฺขธมฺโม ฯ

ดูกรราธะ สิ่งใดแลเป็นทุกขธรรม ฯลฯ

จบ สูตรที่ ๖.

โย โข ราธ อนตฺตา ฯ

ดูกรราธะ สิ่งใดแลเป็นอนัตตา ฯลฯ

จบ สูตรที่ ๗.

โย โข ราธ อนตฺตธมฺโม ฯ

ดูกรราธะ สิ่งใดแลเป็นอนัตตธรรม ฯลฯ

จบ สูตรที่ ๘.

โย โข ราธ ขยธมฺโม ฯ

ดูกรราธะ สิ่งใดแลเป็นขยธรรม ฯลฯ

จบ สูตรที่ ๙.

โย โข ราธ วยธมฺโม ฯ

ดูกรราธะ สิ่งใดแลเป็นวยธรรม ฯลฯ

จบ สูตรที่ ๑๐.

โย โข ราธ สมุทยธมฺโม ตตฺร เต ฉนฺโท ปหาตพฺโพ ฯ ราโค ปหาตพฺโพ ฯ ฉนฺทราโค ปหาตพฺโพติ ฯ

ดูกรราธะ สิ่งใดแลเป็นสมุทยธรรม เธอพึงละความพอใจ ความกำหนัดความกำหนัดด้วยสามารถความพอใจในสิ่งนั้นเสีย ฯลฯ

จบ สูตรที่ ๑๑.

สาวตฺถี ฯ เอกมนฺตํ นิสินฺนํ โข อายสฺมนฺตํ ราธํ ภควา เอตทโวจ โย โข ราธ นิโรธธมฺโม ตตฺร เต ฉนฺโท ปหาตพฺโพ ฯ ราโค ปหาตพฺโพ ฯ ฉนฺทราโค ปหาตพฺโพ ฯ โก จ ราธ นิโรธธมฺโม ฯ รูปํ โข ราธ นิโรธธมฺโม ตตฺร เต ฉนฺโท ปหาตพฺโพ ฯ ราโค ปหาตพฺโพ ฯ ฉนฺทราโค ปหาตพฺโพ ฯ เวทนา ฯ สญฺญา ฯ สงฺขารา ฯ วิญฺญาณํ นิโรธธมฺโม ตตฺร เต ฉนฺโท ปหาตพฺโพ ฯ ราโค ปหาตพฺโพ ฯ ฉนฺทราโค ปหาตพฺโพ ฯ โย โข ราธ นิโรธธมฺโม ตตฺร เต ฉนฺโท ปหาตพฺโพ ฯ ราโค ปหาตพฺโพ ฯ ฉนฺทราโค ปหาตพฺโพติ ฯ

อุปนิสินฺนวคฺโค จตุตฺโถ ฯ

ตสฺสุทฺทานํ

มาโร จ มารธมฺโม จ อนิจฺเจหิ อปเร ทุเว

ทุกฺเขหิ ๑ เทฺว วุตฺตา อนตฺเตหิ อปเร เทฺว ๒

ขยวยสมุทยํ นิโรธธมฺเมน ทฺวาทสาติ ฯ

ราธสํยุตฺตํ สมตฺตํ ฯ

_________

ทิฏฺฐิสํยุตฺตํ

_________

โสตาปตฺติวคฺโค ปฐโม

๑ ยุ. ทุกฺขญฺจ เทฺว วุตฺตา เทฺว อนตฺเตหิ อฏฺฐมํ ฯ ๒ ม. วุตฺเตน เวทิตพฺพํ ฯ

พระนครสาวัตถี. พระผู้มีพระภาคได้ตรัสกะท่านพระราธะว่า ดูกรราธะ สิ่งใดแลเป็นนิโรธธรรม เธอพึงละความพอใจ ความกำหนัด ความกำหนัดด้วยสามารถความพอใจในสิ่งนั้นเสีย. ดูกรราธะ ก็สิ่งใดเล่าเป็นนิโรธธรรม? ดูกรราธะ รูปแลเป็นนิโรธธรรม เธอพึงละความพอใจ ความกำหนัด ความกำหนัดด้วยสามารถความพอใจในรูปนั้นเสีย. เวทนาสัญญา สังขาร วิญญาณ เป็นนิโรธธรรม เธอพึงละความพอใจ ความกำหนัด ความกำหนัดด้วยสามารถความพอใจในวิญญาณนั้นเสีย. ดูกรราธะ สิ่งใดแลเป็นนิโรธธรรม เธอพึงละความพอใจ ความกำหนัด ความกำหนัดด้วยสามารถความพอใจในสิ่งนั้นเสีย.

จบ สูตรที่ ๑๒.

จบ อุปนิสินนวรรคที่ ๔.

----------------------------

รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. มารสูตร ๖. ทุกขธัมมสูตร

๒. มารธัมมสูตร ๗. อนัตตาสูตร

๓. อนิจจสูตร ๘. อนัตตธัมมสูตร

๔. อนิจจธัมมสูตร ๙. ขยธัมมสูตร

๕. ทุกขสูตร ๑๐. วยธัมมสูตร

๑๑. สมุทยธัมมสูตร ๑๒. นิโรธธัมมสูตร.