อายาจนวรรค

สาวตฺถี ฯ อถ โข อายสฺมา ราโธ เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ ฯ เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข อายสฺมา ราโธ ภควนฺตํ เอตทโวจ สาธุ เม ภนฺเต ภควา สงฺขิตฺเตน ธมฺมํ เทเสตุ ยมหํ ภควโต ธมฺมํ สุตฺวา เอโก วูปกฏฺโฐ อปฺปมตฺโต อาตาปี ปหิตตฺโต วิหเรยฺยนฺติ ฯ โย โข ราธ มาโร ตตฺร เต ฉนฺโท ปหาตพฺโพ [๑] โก จ ราธ มาโร ฯ รูปํ โข ราธ มาโร ตตฺร เต ฉนฺโท ปหาตพฺโพ เวทนา มาโร ตตฺร เต ฉนฺโท ปหาตพฺโพ สญฺญา ฯ สงฺขารา มาโร ตตฺร เต ฉนฺโท ปหาตพฺโพ วิญฺญาณํ มาโร ตตฺร เต ฉนฺโท ปหาตพฺโพ ฯ โย โข ราธ มาโร ตตฺร เต ฉนฺโท ปหาตพฺโพ ฯ ราโค ปหาตพฺโพ ฯ ฉนฺทราโค ปหาตพฺโพติ ฯ

พระนครสาวัตถี. ครั้งนั้นแล ท่านพระราธะได้เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ถวายบังคมพระผู้มีพระภาคแล้ว นั่ง ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่ง ครั้นแล้วได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ขอพระผู้มีพระภาคโปรดประทานพระวโรกาสทรงแสดงธรรมโดยย่อแก่ข้าพระองค์ ที่ข้าพระองค์ได้ฟังแล้ว จะพึงเป็นผู้ๆ เดียว หลีกออกจากหมู่ ไม่ประมาทมีความเพียร มีใจเด็ดเดี่ยวอยู่เถิด. พระผู้มีพระภาคตรัสว่า ดูกรราธะ สิ่งใดแลเป็นมาร เธอพึงละความพอใจ ความกำหนัด ความกำหนัดด้วยสามารถความพอใจในสิ่งนั้นเสีย. ดูกรราธะก็อะไรเล่าเป็นมาร? ดูกรราธะ รูปเป็นมาร เธอพึงละความพอใจ ความกำหนัด ความกำหนัดด้วยสามารถความพอใจในรูปนั้นเสีย. เวทนาเป็นมาร ... สัญญาเป็นมาร ... สังขารเป็นมาร ...

วิญญาณเป็นมาร เธอพึงละความพอใจ ความกำหนัด ความกำหนัดด้วยสามารถความพอใจในวิญญาณนั้นเสีย. ดูกรราธะ สิ่งใดแลเป็นมาร เธอพึงละความพอใจ ความกำหนัด ความกำหนัดด้วยสามารถความพอใจในสิ่งนั้นเสีย.

จบ สูตรที่ ๑.

โย โข ราธ มารธมฺโม ตตฺร เต ฉนฺโท ปหาตพฺโพ ฯ ราโค ปหาตพฺโพ ฯ ฉนฺทราโค ปหาตพฺโพ ฯ

ดูกรราธะ สิ่งใดแลเป็นมารธรรม เธอพึงละความพอใจ ความกำหนัด ความกำหนัดด้วยสามารถความพอใจในสิ่งนั้นเสีย.

จบ สูตรที่ ๒.

ยํ โข ราธ อนิจฺจํ ฯ

ดูกรราธะ สิ่งใดแลเป็นอนิจจัง ฯลฯ

จบ สูตรที่ ๓.

โย โข ราธ อนิจฺจธมฺโม ฯ

ดูกรราธะ สิ่งใดแลเป็นอนิจจธรรม ฯลฯ

จบ สูตรที่ ๔.

ยํ โข ราธ ทุกฺขํ ฯ

ดูกรราธะ สิ่งใดแลเป็นทุกข์ ฯลฯ

จบ สูตรที่ ๕.

โย โข ราธ ทุกฺขธมฺโม ฯ

[๑] ม. สพฺพตฺถนฺตเร ราโค ปหาตพฺโพ ฉนฺทราโค ปหาตพฺโพติ ทิสฺสติ ฯ

ดูกรราธะ สิ่งใดแลเป็นทุกขธรรม ฯลฯ

จบ สูตรที่ ๖.

โย โข ราธ อนตฺตา ฯ

ดูกรราธะ สิ่งใดแลเป็นอนัตตา ฯลฯ

จบ สูตรที่ ๗.

โย โข ราธ อนตฺตธมฺโม ฯ

ดูกรราธะ สิ่งใดแลเป็นอนัตตธรรม ฯลฯ

จบ สูตรที่ ๘.

โย โข ราธ ขยธมฺโม ฯ

ดูกรราธะ สิ่งใดแลเป็นขยธรรม ฯลฯ

จบ สูตรที่ ๙.

โย โข ราธ วยธมฺโม ฯ

ดูกรราธะ สิ่งใดแลเป็นวยธรรม ฯลฯ

จบ สูตรที่ ๑๐.

โย โข ราธ สมุทยธมฺโม ตตฺร เต ฉนฺโท ปหาตพฺโพ ฯ ราโค ปหาตพฺโพ ฯ ฉนฺทราโค ปหาตพฺโพติ ฯ

ดูกรราธะ สิ่งใดแลเป็นสมุทยธรรม ฯลฯ

จบ สูตรที่ ๑๑.

สาวตฺถี ฯ อถ โข อายสฺมา ราโธ เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา ฯเปฯ ภควนฺตํ เอตทโวจ สาธุ เม ภนฺเต ภควา สงฺขิตฺเตน ธมฺมํ เทเสตุ ยมหํ ภควโต ธมฺมํ สุตฺวา เอโก วูปกฏฺโฐ อปฺปมตฺโต อาตาปี ปหิตตฺโต วิหเรยฺยนฺติ ฯ โย โข ราธ นิโรธธมฺโม ตตฺร เต ฉนฺโท ปหาตพฺโพ ฯ ราโค ปหาตพฺโพ ฯ ฉนฺทราโค ปหาตพฺโพ ฯ โก จ ราธ นิโรธธมฺโม ฯ รูปํ โข ราธ นิโรธธมฺโม ตตฺร เต ฉนฺโท ปหาตพฺโพ ฯ ราโค ปหาตพฺโพ ฯ ฉนฺทราโค ปหาตพฺโพ ฯ เวทนา ฯ สญฺญา ฯ สงฺขารา ฯ วิญฺญาณํ นิโรธธมฺโม ตตฺร เต ฉนฺโท ปหาตพฺโพ ฯ ราโค ปหาตพฺโพ ฯ ฉนฺทราโค ปหาตพฺโพ ฯ โย โข ราธ นิโรธธมฺโม ตตฺร เต ฉนฺโท ปหาตพฺโพ ฯ ราโค ปหาตพฺโพ ฯ ฉนฺทราโค ปหาตพฺโพติ ฯ

อายาจนวคฺโค ตติโย ฯ

ตสฺสุทฺทานํ

มาโร จ มารธมฺโม จ อนิจฺเจหิ ๑ อปเร ทุเว

ทุกฺเขหิ เทฺว วุตฺตา อนตฺเตหิ ตเถว จ

ขยวยสมุทยํ นิโรธธมฺเมน ทฺวาทสาติ ฯ

______________

ราธสํยุตฺเต อุปนิสินฺนวคฺโค จตุตฺโถ

๑ ม. ยุ. อนิจฺเจน ฯ

พระนครสาวัตถี. ครั้งนั้นแล ท่านพระราธะได้เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ถวายบังคมพระผู้มีพระภาคแล้ว นั่ง ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่ง ครั้นแล้วได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ขอพระผู้มีพระภาคโปรดประทานพระวโรกาสทรงแสดงธรรมโดยย่อแก่ข้าพระองค์ ที่ข้าพระองค์ได้ฟังแล้ว พึงเป็นผู้ๆ เดียว หลีกออกจากหมู่ ไม่ประมาท มีความเพียร มีใจเด็ดเดี่ยวอยู่เถิด. พระผู้มีพระภาคตรัสว่า ดูกรราธะ สิ่งใดแลเป็นนิโรธธรรม เธอพึงละความพอใจ ความกำหนัด ความกำหนัดด้วยสามารถความพอใจในสิ่งนั้นเสีย. ดูกรราธะ อะไรเป็นนิโรธธรรม? ดูกรราธะ รูปเป็นนิโรธธรรม เธอพึงละความพอใจความกำหนัด ความกำหนัดด้วยสามารถความพอใจในรูปนั้นเสีย. เวทนาเป็นนิโรธธรรม ฯลฯ

สัญญาเป็นนิโรธธรรม ฯลฯ สังขารเป็นนิโรธธรรม ฯลฯ วิญญาณเป็นนิโรธธรรม เธอพึงละความพอใจ ความกำหนัด ความกำหนัดด้วยสามารถความพอใจในวิญญาณนั้นเสีย.

จบ สูตรที่ ๑๒.

จบ อายาจนวรรคที่ ๓.

----------------------------

รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. มารสูตร ๗. อนัตตาสูตร

๒. มารธัมมสูตร ๘. อนัตตธัมมสูตร

๓. อนิจจสูตร ๙. ขยธัมมสูตร

๔. อนิจจธัมมสูตร ๑๐. วยธัมมสูตร

๕. ทุกขสูตร ๑๑. สมุทยธัมมสูตร

๖. ทุกขธัมมสูตร ๑๒. นิโรธธัมมสูตร.