๑๐. จูฬปันถกสูตร เล่ม ๒๕

๕. โสณวรรค ๑๐. จูฬปันถกสูตร

๙. สธายมานสูตร

ว่าด้วยการพูดเพ้อเจ้อ

{๑๒๕} [๔๙] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าเสด็จจาริกไปในแคว้นโกศลพร้อมด้วย ภิกษุสงฆ์หมู่ใหญ่ ก็ครั้งนั้นแล ชายหนุ่มหลายคนเดินคุยกันส่งเสียงดัง ผ่านพระผู้มีพระภาคเจ้าไปไม่ไกลนัก พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ทอดพระเนตร เห็นพวกชายหนุ่มที่เดินคุยกันไปอย่างนั้นลำดับนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงทราบเนื้อความนั้นแล้ว จึงทรงเปล่งพระอุทานนี้ในเวลานั้นว่า

พวกคนที่หลงลืมสติ ยกตนว่าฉลาด ช่างพูด

เจ้าคารม ยื่นปากพูดไปตามที่ตนปรารกนา แต่ไม่รู้ว่า

เหตุชักพาไปสู่ความไร้ยางอายเป็นต้นมาจากคำพูดของตน

๑๐. จูฬปันถกสูตร

ว่าด้วยการตั้งสติ

{๑๒๖} [๕๐] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้

สมัยหนึ่งพระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวันอาราม ของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ก็ครั้งนั้นแล ท่านพระ จูฬปันถกะนั่งขัดสมาธิตั้งกายตรง ดำรงสติมั่นอยู่ในที่ไม่ไกลพระผู้มีพระภาคเจ้า

พระบาลีสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อุทาน พระผู้มีพระภาคเจ้าก็ได้ทอดพระเนตรเห็นท่านพระจูฬปันถกะนั่งขัด สมาธิอยู่อย่างนั้นลำดับนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงทราบเนื้อความนั้นแล้ว จึงทรง เปล่งพระอุทานนี้ในเวลานั้นว่า

ภิกษุผู้มีกายและใจตั้งมั่นแล้ว จะยืน นั่ง หรือนอน

อยู่ก็ตาม ก็ควบคุมสตินี้ไว้อยู่ พึงได้คุณวิเศษตั้งแต่ชั้น

ต่ำจนถึงชั้นสูง ครั้นได้คุณวิเศษดังกล่าวนั้นแล้วย่อมเข้า ถึงสถานที่ที่มัจจุราชหาไม่พบ

จบ โสณวรรคที่ ๕

รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. ราชสูตร ๒. อัปปายุกสูตร

๓. สุปปพุทธกุฏฐิสูตร ๕. กุมารกสูตร

๕. อุโปสถสูตร ๖. โสณสูตร

๗. กังขาเรวตสูตร ๘. อานันทสูตร

๙. สธายมานสูตร ๑๐. จูฬปันถกสูตร

๖. ชัจจันธวรรค ๑. อายุสังขาโรสสัชชนสูตร

๖. ชัจจันธวรรค

๑. อายุสังขาโรสสัชชนสูตร

ว่าด้วยการปลงพระชนมายุสังขาร

{๑๒๗} [๕๑] ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้

สมัยหนึ่งพระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ กูฏาคารศาลา ป่ามหาวัน ใกล้พระนครเวสาลี ครั้งนั้นเป็นเวลาเช้า พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงครอง อันตรวาสกแล้วทรงถือบาตรจีวร เสด็จเข้าไปบิณฑบาตยังพระนครเวสาลี ครั้นเสด็จเที่ยวบิณฑบาตแล้ว เสด็จกลับจากบิณฑบาตในเวลาหลังฉันภัตตาหารแล้ว ได้ตรัสเรียกท่านพระอานนท์มารับสั่งว่า “ดูก่อนอานนท์ เธอจงถือนิสีทนะ เราจะเข้าไปยังปาวาลเจดีย์เพื่อพักกลางวันกัน”ท่านพระอานนท์ทูลรับพระดำรัสพระผู้มีพระภาคเจ้า แล้วถือนิสีทนะ ตามเสด็จพระผู้มีพระภาคเจ้าไปทางเบื้องพระปฤษฎางค์ ครั้งนั้น พระผู้มี พระภาคเจ้าเสด็จเข้าไปยังปาวาลเจดีย์ ประทับนั่งบนอาสนะที่ท่านพระ อานนท์ปูลาดถวาย ครั้นประทับนั่งเรียบร้อยแล้ว พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ ตรัสกะท่านพระอานนท์ว่า

“ดูก่อนอานนท์ พระนครเวสาลีเป็นที่น่ารื่นรมย์ อุเทนเจดีย์ก็เป็นที่ น่ารื่นรมย์ โคตมกเจดีย์ก็เป็นที่น่ารื่นรมย์ สัตตัมพเจดีย์ก็เป็นที่น่ารื่นรมย์ พหุปุตตกเจดีย์ก็เป็นที่น่ารื่นรมย์ สารันทเจดีย์ก็เป็นที่น่ารื่นรมย์ ปาวาลเจดีย์ก็เป็นที่รื่นรมย์ อิทธิบาท ๔ อันผู้ใดก็ตามเจริญแล้ว ทำให้มากแล้ว ทำให้เป็นดุจยาน ทำให้เป็นที่ตั้ง ให้คล่องแคล่วแล้ว สั่งสมแล้ว ปรารภดีแล้ว ผู้นั้นเมื่อจำนงอยู่ พึงดำรงชีวิตอยู่ได้กัปหนึ่งหรือเกินกว่ากัปหนึ่ง