๙. โลภสูตร เล่ม ๒๕

พระบาลีสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย อิติวุตตกะ

ในพระสูตรนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความนี้ไว้แล้ว จึงตรัสพระคาถาประพันธ์ดังนี้ว่า

หมู่สัตว์นี้มีความถือตัวจัด ถูกมานสังโยชน์รัดรึงไว้

มีความยินดีในภพ ไม่กำหนดรู้มานะ จึงต้องหวนกลับ

มาเกิดใหม่อีกเนือง ๆ

ส่วนหมู่สัตว์ที่ละมานะได้แล้ว น้อมไปในธรรมเป็น

ที่สิ้นมานะ ครอบงำกิเลสเครื่องร้อยรัดคือมานะเสียได้

ก็ล่วงพันจากกิเลสเครื่องร้อยรัดทั้งปวงได้

พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความดังกล่าวนี้ไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วอย่างนี้๙. โลภปริญญาสูตร

ว่าด้วยการกำหนดรู้โลภะแล้วละได้จึงพ้นทุกข์

{๑๘๗} [๙] ความจริง พระสูตรนี้พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงเป็นพระอรหันต์ ได้ตรัสไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย โยคาวจรผู้ยังไม่รู้แจ้งเห็นจริงถึงโลภะ ยังไม่กำหนดรู้โลภะได้ ยังมีความยินดีพอใจในโลภะนั้น ยังละโลภะไม่ได้ ก็ย่อมไม่สามารถที่จะสิ้นทุกข์ได้ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ส่วนโยคาวจรผู้รู้แจ้ง เห็นจริงถึงโลภะ กำหนดรู้โลภะ ปราศจากความยินดีพอใจ ในโลภะนั้นละโลภะได้แล้ว ย่อมสามารถที่จะสิ้นทุกข์ได้”ในพระสูตรนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความนี้ไว้แล้ว จึงตรัสพระคาถาประพันธ์ดังนี้ว่า

๑. ปฐมวรรค ๑๐. โทสปริญญาสูตร

ผู้ที่เห็นแจ้งรู้เท่าทันโลภะซึ่งเป็นเหตุให้เหล่าสัตว์

ผู้ละโมบต้องถึงทุคติ ย่อมละโลภะนั้นได้ เมื่อละได้แล้ว

ย่อมไม่หวนกลับมายังโลกนี้อีกตลอดกาล

พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความดังกล่าวนี้ไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วอย่างนี้

๑๐. โทสปริญญาสูตร

ว่าด้วยการกำหนดรู้โทสะแล้วละได้จึงพ้นทุกข์

{๑๘๘} [๑๐] ความจริง พระสูตรนี้พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้ทรงเป็นพระอรหันต์ ได้ตรัสไว้แล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงได้สดับมาแล้วว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย โยคาวจรผู้ยังไม่รู้แจ้งเห็นจริงถึงโทสะ ยังไม่ กำหนดรู้โทสะได้ ยังมีความยินดีพอใจในโทสะนั้น ยังละโทสะไม่ได้ ก็ ย่อมไม่สามารถที่จะสิ้นทุกข์ได้ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ส่วนโยคาวจรผู้รู้แจ้ง เห็นจริงถึงโทสะ กำหนดรู้โทสะ ปราศจากความยินดีพอใจในโทสะนั้น ละโทสะได้แล้ว ย่อมสามารถที่จะสิ้นทุกข์ได้”ในพระสูตรนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความนี้ไว้แล้ว จึง ตรัสพระคาถาประพันธ์ดังนี้ว่า

ผู้ที่เห็นแจ้งรู้เท่าทันโทสะซึ่งเป็นเหตุให้เหล่าสัตว์

ผู้โหดร้ายต้องถึงทุคติ ย่อมละโทสะนั้นได้ เมื่อละได้แล้ว

ย่อมไม่หวนกลับมายังโลกนี้อีกตลอดกาล