เรื่องห้ามบัณเฑาะก์มิให้อุปสมบท เล่ม ๔

องค์ความผิดแห่งนาสนะ ๑๐ ของสามเณร

๑. เป็นผู้ทำสัตว์ที่มีชีวิตให้ตกล่วงไป

๒. เป็นผู้ถือเอาสิ่งของที่เจ้าของมิได้ให้

๓. เป็นผู้ประพฤติผิดมิใช่กิจพรหมจรรย์

๔. เป็นผู้พูดเท็จ

๕. เป็นผู้ดื่มนํ้าเมา

๖. กล่าวติเตียนพระพุทธเจ้า

๗. กล่าวติเตียนพระธรรม

๘. กล่าวติเตียนพระสงฆ์

๙. เป็นผู้มีความเห็นผิด

๑๐. เป็นผู้ประทุษร้ายภิกษุณี

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราอนุญาตให้นาสนะสามเณรผู้ประกอบด้วยองค์ความผิด ๑๐ ประการนี้”

๔๗. ปัณฑกวัตถุ

ว่าด้วยเรื่องทรงห้ามอุปสมบทให้บัณเฑาะก์

{๑๒๕} [๑๐๙] ก็โดยสมัยนั้นแล บัณเฑาะก์คนหนึ่งบวชในสำนักภิกษุ เธอเข้าไปหาภิกษุหนุ่ม ๆ แล้วพูดชวนอย่างนี้ว่า “มาเถิด ท่านทั้งหลาย จง

ล่วงเกินกระผม” ภิกษุทั้งหลายพูดรุกรานว่า “เจ้าบัณเฑาะก์จงฉิบหาย เจ้าบัณเฑาะก์จงพินาศ จะประโยชน์อะไรด้วยเจ้า”

เธอถูกพวกภิกษุรุกราน จึงเข้าไปหาพวกสามเณรโค่งผู้มีร่างลํ่าสัน แล้วพูดชักชวนอย่างนี้ว่า “มาเถิด เธอทั้งหลายจงประทุษร้าย ฉัน” พวกสามเณรพูดรุกรานว่า “เจ้าบัณเฑาะก์จงฉิบหาย เจ้าบัณเฑาะก์จงพินาศ จะประโยชน์อะไรด้วยเจ้า”

เธอถูกพวกสามเณรพูดรุกราน จึงเข้าไปหาพวกคนเลี้ยงช้าง คนเลี้ยงม้า แล้วพูดอย่างนี้ว่า “มาเถิด ท่านทั้งหลาย จงประทุษร้ายอาตมา” พวกคนเลี้ยงช้าง พวกคนเลี้ยงม้าจึงประทุษร้าย แล้วก็เพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาว่า “พระสมณะเชื้อสายพระศากยบุตรเหล่านี้เป็นบัณเฑาะก์ บรรดาสมณะเหล่านี้ แม้พวกที่มิใช่บัณเฑาะก์ก็ประทุษร้ายบัณเฑาะก์ เมื่อเป็นเช่นนี้ พระสมณะเหล่านี้ก็ล้วนแต่ไม่ใช่เป็นผู้ประพฤติพรหมจรรย์” ภิกษุทั้งหลายได้ยินพวกคนเลี้ยงช้าง พวกคนเลี้ยงม้าพากันเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาอยู่ จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้ารับสั่งกะภิกษุทั้งหลายว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อนุปสัมบันคือบัณเฑาะก์ ภิกษุไม่พึงให้อุปสมบท ที่อุปสมบทแล้ว ต้องให้สึกเสีย” (๑)

๔๘. เถยยสังวาสกวัตถุ

ว่าด้วยเรื่องทรงห้ามอุปสมบทให้คนลักเพศและคนเข้ารีต

{๑๒๖} [๑๑๐] ก็โดยสมัยนั้นแล บุตรของตระกูลเก่าแก่คนหนึ่งเป็นคนหมดสิ้นหมู่ญาติที่รู้จักกันในตระกูล เป็นสุขุมาลชาติ ครั้งนั้นแล เขาได้มีความดำริว่า “เราเองเป็นสุขุมาลชาติ ไม่สามารถจะหาโภคทรัพย์ที่ยังหาไม่ได้