สิกขาบทที่ ๑๒ เรื่องภิกษุณีหลายรูป เล่ม ๓

สิกขาบทที่ ๑๒

เรื่องภิกษุณีไม่ขอโอกาสก่อนถามปัญหา

{๔๗๖} [๑๒๑๙] โดยสมัยนั้น พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหาร เชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้นแล ภิกษุณีทั้งหลายถามปัญหากะภิกษุผู้ที่ตนยังไม่ได้ขอโอกาสก่อนภิกษุ ทั้งหลายพากันเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาว่า “ไฉนภิกษุณีทั้งหลายจึงได้ ถามปัญหากะภิกษุผู้ที่ตนยังมิได้ขอโอกาสก่อนเล่า” ...

ทรงประชุมสงฆ์สอบถามแล้วบัญญัติสิกขาบท

พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงสอบถามภิกษุทั้งหลายว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ทราบมาว่าภิกษุณีทั้งหลายถามปัญหากะภิกษุผู้ที่ตนยังไม่ได้ขอโอกาสก่อน จริงหรือ”

ภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า “จริง พระพุทธเจ้าข้า”

พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าทรงตำหนิว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ไฉน ภิกษุณีทั้งหลายจึงได้ถามปัญหากะภิกษุผู้ที่ตนยังไม่ได้ขอโอกาสก่อนเล่า การกระทำของภิกษุณีเหล่านั้นนั่นไม่เป็นไปเพื่อความเลื่อมใสของปวงชนที่ยัง ไม่เลื่อมใส ...

ดูก่อนภิกษุทั้งหลายก็แลภิกษุณีทั้งหลายจงยกสิกขาบทนี้ขึ้นแสดง อย่างนี้ว่า

พระพุทธบัญญัติ

[๑๒๒๐] อนึ่ง ภิกษุณีใดถามป็ญหากะภิกษุผู้ที่ตนยังมิได้ขอโอกาส ก่อน เป็นปาจิฅติย์

สิกขาบทวิภังค์

{๔๗๗} [๑๒๒๑] คำว่า อนึ่ง ... ใด ความว่า ภิกษุณีใด คือ ผู้เช่นใด ...

คำว่า ภิกษุณี ความว่า ที่ชื่อว่าภิกษุณี เพราะว่าเป็นผู้ขอ ... นี้ทรง ประสงค์ว่า ‘ภิกษุณี’ ในข้อความตอนนี้คำว่า ผู้ที่ตนยังมิได้ขอโอกาสก่อน คือ ตนยังมิได้บอกกล่าวก่อน คำว่า ภิกษุ ได้แก่ อุปสัมบันภิกษุคำว่า ถามปัญหา คือ ขอโอกาสถามในพระสูตร แต่กลับถาม พระวินัยหรือพระอภิธรรม ต้องอาบัติปาจิตตีย์ขอโอกาสถามในพระวินัยแต่กลับถามพระสูตรหรือพระอภิธรรม ต้องอาบัติปาจิตตีย์ขอโอกาสถามในพระอภิธรรมแต่กลับถามพระสูตรหรือพระวินัย ต้อง อาบัติปาจิตตีย์

บทภาชนีย์

ติกปาจิตตีย์

{๔๗๘} [๑๒๒๒] มิได้ขอโอกาส ภิกษุณีสำคัญว่า ยังมิได้ขอโอกาส ถาม ปัญหา ต้องอาบัติปาจิตตีย์มิได้ขอโอกาส ภิกษุณีสงสัย ถามปัญหา ต้องอาบัติปาจิตตีย์ มิได้ขอโอกาส ภิกษุณีสำคัญว่าขอโอกาสแล้ว ถามปัญหา ต้องอาบัติ ปาจิตตีย์

ทุกทุกกฎ

ขอโอกาสแล้ว ภิกษุณีสำคัญว่ายังมิได้ขอโอกาส ถามปัญหา ต้อง อาบัติทุกกฏ

ขอโอกาสแล้ว ภิกษุณีสงสัย ถามปัญหา ต้องอาบัติทุกกฏ

ไม่ต้องอาบัติ

ขอโอกาสแล้ว ภิกษุณีสำคัญว่าขอโอกาสแล้ว ถามปัญหา ไม่ต้อง อาบัติ

อนาปัตติวาร

{๔๗๙} [๑๒๒๓] ภิกษุณีขอโอกาสแล้วถาม ๑ภิกษุณีขอโอกาสไม่เจาะจง แล้วถามปัญหาในปิฎกใดปิฎกหนึ่ง ๑ ภิกษุณีผู้วิกลจริต ๑ ภิกษุณีผู้เป็น ต้นบัญญัติ ๑ ภิกษุณีเหล่านี้ไม่ต้องอาบัติแล

จบ สิกขาบทที่ ๑๒

สิกขาบทที่ ๑๓

เรื่องภิกษุณีไม่ใช้ผ้ารัดถันขณะเข้าหมู่บัาน

{๔๘๐} [๑๒๒๔] โดยสมัยนั้น พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหาร เชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้นแล ภิกษุณีรูปหนึ่งไม่มีผ้ารัดถันเข้าหมู่บ้านไปบิณฑบาตลมบ้าหมูพัดเปิดผ้า สังฆาฏิขึ้นที่ถนนนั้น ชาวบ้านได้ร้องตะโกนว่า “ถันและท้องของแม่เจ้า สวยดีจริง” ภิกษุณีรูปนั้นถูกชาวบ้านเหล่านั้นเย้าเอาก็เก้อเขิน ครั้นนาง ไปถึงที่พักอาศัย ได้เล่าเรื่องนั้นให้ภิกษุณีทั้งหลายฟังบรรดาภิกษุณีผู้มักน้อย ... ต่างพาถันเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาว่า “ไฉนภิกษุณีจึงไม่มีผ้ารัดถันเข้าไปหมู่บ้านเล่า”

ทรงประชุมสงฆ์สอบถามแล้วบัญญัติสิกขาบท

พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงสอบถามภิกษุทั้งหลายว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ทราบมาว่าภิกษุณีไม่มีผ้ารัดถันเข้าหมู่บ้าน จริงหรือ”