สิกขาบทที่ ๑๓ เรื่องภิกษุณีรูปหนึ่ง เล่ม ๓

ไม่ต้องอาบัติ

ขอโอกาสแล้ว ภิกษุณีสำคัญว่าขอโอกาสแล้ว ถามปัญหา ไม่ต้อง อาบัติ

อนาปัตติวาร

{๔๗๙} [๑๒๒๓] ภิกษุณีขอโอกาสแล้วถาม ๑ภิกษุณีขอโอกาสไม่เจาะจง แล้วถามปัญหาในปิฎกใดปิฎกหนึ่ง ๑ ภิกษุณีผู้วิกลจริต ๑ ภิกษุณีผู้เป็น ต้นบัญญัติ ๑ ภิกษุณีเหล่านี้ไม่ต้องอาบัติแล

จบ สิกขาบทที่ ๑๒

สิกขาบทที่ ๑๓

เรื่องภิกษุณีไม่ใช้ผ้ารัดถันขณะเข้าหมู่บัาน

{๔๘๐} [๑๒๒๔] โดยสมัยนั้น พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหาร เชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้นแล ภิกษุณีรูปหนึ่งไม่มีผ้ารัดถันเข้าหมู่บ้านไปบิณฑบาตลมบ้าหมูพัดเปิดผ้า สังฆาฏิขึ้นที่ถนนนั้น ชาวบ้านได้ร้องตะโกนว่า “ถันและท้องของแม่เจ้า สวยดีจริง” ภิกษุณีรูปนั้นถูกชาวบ้านเหล่านั้นเย้าเอาก็เก้อเขิน ครั้นนาง ไปถึงที่พักอาศัย ได้เล่าเรื่องนั้นให้ภิกษุณีทั้งหลายฟังบรรดาภิกษุณีผู้มักน้อย ... ต่างพาถันเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาว่า “ไฉนภิกษุณีจึงไม่มีผ้ารัดถันเข้าไปหมู่บ้านเล่า”

ทรงประชุมสงฆ์สอบถามแล้วบัญญัติสิกขาบท

พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงสอบถามภิกษุทั้งหลายว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ทราบมาว่าภิกษุณีไม่มีผ้ารัดถันเข้าหมู่บ้าน จริงหรือ”

ภิกษุทั้งหลายกราบทูลว่า “จริง พระพุทธเจ้าข้า”

พระผู้มีพระภาคพุทธเจ้าทรงตำหนิว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ไฉน ภิกษุณีจึงไม่มีผ้ารัดถันเข้าหมู่บ้านเล่าการกระทำของภิกษุณีนั่นไม่เป็นไป เพื่อความเลื่อมใสของปวงชนที่ยังไม่เลื่อมใส ...

ดูก่อนภิกษุทั้งหลายก็แลภิกษุณีทั้งหลายจงยกสิกขาบทนี้ขึ้นแสดง อย่างนี้ว่า

พระพุทธบัญญัติ

[๑๒๒๕] อนึ่ง ภิกษุณีใดไม่มีผ้ารัดถันเข้าหมู่บ้าน เป็นปาจิตตีย์

สิกขาบทวิภังค์

{๔๘๑} [๑๒๒๖] คำว่า อนึ่ง...ใด ความว่า ภิกษุณีใด คือ ผู้เช่นใด...

คำว่า ภิกษุณี ความว่า ที่ชื่อว่าภิกษุณี เพราะว่าเป็นผู้ขอ ... นี้ทรง ประสงค์ว่า ‘ภิกษุณี’ ในข้อความตอนนี้

คำว่า ไม่มีผ้ารัดถัน คือ ปราศจากผ้ารัดนม

ที่ชื่อว่า ผ้ารัดถัน ได้แก่ ผ้าที่ใช้ปกปิดอวัยวะเบื้องบนตั้งแต่รากขวัญ ลงมา เบื้องต่ำตั้งแต่สะดือขึ้นไป

คำว่า เข้าหมู่บ้าน คือ หมู่บ้านที่มีรั้วล้อม เดินเลยรั้วล้อมไป ต้อง อาบัติปาจิตตีย์ หมู่บ้านที่ไม่มีรั้วล้อม เดินเลยอุปจารไป ต้องอาบัติปาจิตตีย์

อนาปัตติวาร

{๔๘๒} [๑๒๒๗] ภิกษุณีถูกชิงจีวรไป ๑ ภิกษุณีมีจีวรหายไป ๑ ภิกษุณีอาพาธ ๑ ภิกษุณีผู้หลงลืมไป ๑ ภิกษุณีผู้ไม่รู้ตัว ๑ ภิกษุณีผู้มีอันตราย ๑ ภิกษุณี ผู้วิกลจริต ๑ ภิกษุณีผู้เป็นต้นบัญญัติ ๑ ภิกษุณีเหล่านี้ไม่ต้องอาบัติแล

จบ สิกขาบทที่ ๑๓

จบ ฉัตตุปาหนวรรคที่ ๙

บทสรุป

{๔๘๓}แม่เจ้าทั้งหลาย ธรรมคือปาจิตตีย์ ๑๖๖ สิกขาบท ข้าพเจ้ายกขึ้น แสดงแล้วแลข้าพเจ้าขอถามแม่เจ้าทั้งหลายในธรรมคือปาจิตตีย์ ๑๖๖ สิกขาบทนั้นว่า “ท่านทั้งหลายเป็นผู้บริสุทธิ์แล้วหรือ” ข้าพเจ้าขอถามแม้ ครั้งที่ ๒ ว่า “ท่านทั้งหลายเป็นผู้บริสุทธิ์แล้วหรือ” ข้าพเจ้าขอถามแม้ ครั้งที่ ๓ ว่า “ท่านทั้งหลายเป็นผู้บริสุทธิ์แล้วหรือ” แม่เจ้าทั้งหลายบริสุทธิ์ แล้วในธรรมคือปาจิตตีย์ทั้ง ๑๖๖ สิกขาบทเหล่านี้ เหตุนั้นจึงนิ่ง ข้าพเจ้า ขอทรงความข้อนี้ไว้ด้วยอาการอย่างนี้

จบ ขุททกสิกขาบท

จบ ปาจิตติยกัณฑ์ในภิกขุนีวิภังค์