ปัญญัติวรรค ที่ ๔ เล่ม ๘

พระตถาคตทรงบัญญัติสิกขาบทแก่สาวก อาศัยอำนาจประโยชน์ ๒ ประการ คือ เพื่อความตั้งมั่นแห่งพระสัทธรรม ๑ เพื่อเอื้อเฟื้อพระวินัย ๑ พระตถาคตทรงบัญญัติสิกขาบทแก่สาวกอาศัยอำนาจประโยชน์ ๒ ประการนี้

จบ อัตถวสวรรคที่ ๒

๓. ปัญญัตตวรรค

หมวดว่าด้วยเหตุผลที่ทรงบัญญัติปาติโมกข์เป็นต้น

{๑๓๖๐} [๔๙๙] พระตถาคตทรงบัญญัติปาติโมกข์แก่สาวกอาศัยอำนาจประโยชน์ ๒ ประการ ... ทรงบัญญัติปาติโมกขุทเทส ทรงบัญญัติการงดปาติโมกข์ ทรงบัญญัติปวารณา ทรงบัญญัติการงดปวารณา ทรงบัญญัติตัชชนียกรรม ทรงบัญญัตินิยสกรรม ทรงบัญญัติปัพพาชนียกรรม ทรงบัญญัติปฏิสารณียกรรม ทรงบัญญัติอุกเขปนียกรรม ทรงบัญญัติการให้ปริวาส ทรงบัญญัติการชักเข้าหาอาบัติเดิม ทรงบัญญัติการให้มานัต ทรงบัญญัติอัพภาน ทรงบัญญัติโอสารณียกรรม ทรงบัญญัตินิสสารณียกรรม ทรงบัญญัติการอุปสมบท ทรงบัญญัติอปโลกนกรรม ทรงบัญญัติญัตติกรรม ทรงบัญญัติญัตติทุติยกรรม ทรงบัญญัติญัตติจตุตถกรรม

จบ ปัญญัตตวรรคที่ ๓

๔. อัปปัญณัตเตปัญญัตตวรรค

หมวดว่าด้วยเหตุผลที่ทรงบัญญัติสิกขาบทที่ยังมิได้บัญญัติ

{๑๓๖๑} [๕๐๐] พระตถาคตทรงบัญญัติสิกขาบทที่ยังมิได้บัญญัติ ทรงบัญญัติเพิ่มเติมสิกขาบทที่ทรงบัญญัติไว้แล้ว ทรงบัญญัติสัมมุขาวินัย ทรงบัญญัติสติวินัย ทรงบัญญัติอมูฬหวินัย ทรงบัญญัติปฏิญญาตกรณะ ทรงบัญญัติ

เยภุยยสิกา ทรงบัญญัติตัสสปาปิยสิกา ทรงบัญญัติติณวัตถารกะอาศัยอำนาจประโยชน์ ๒ ประการ คือ เพื่อความรับว่าดีแห่งสงฆ์ ๑ เพื่อความสำราญแห่งสงฆ์ ๑ พระตถาคตทรงบัญญัติติณวัตถารกะแก่สาวกอาศัยอำนาจประโยชน์ ๒ ประการนี้พระตถาคตทรงบัญญัติติณวัตถารกะแก่สาวกอาศัยอำนาจประโยชน์ ๒ ประการ คือ เพื่อข่มบุคคลผู้เก้อยาก ๑ เพื่อความอยู่สำราญแห่งภิกษุผู้มีศีลเป็นที่รัก ๑ พระตถาคตทรงบัญญัติติณวัตถารกะแก่สาวกอาศัยอำนาจประโยชน์ ๒ ประการนี้พระตถาคตทรงบัญญัติติณวัตถารกะแก่สาวกอาศัยอำนาจประโยชน์ ๒ ประการ คือ เพื่อป้องกันอาสวะัอันจะบังเกิดในปัจจุบัน ๑ เพื่อกำจัดอาสวะอันจักบังเกิดในอนาคต

๑ พระตถาคตทรงบัญญัติติณวัตถารกะแก่สาวกอาศัยอำนาจประโยชน์ ๒ ประการนี้พระตถาคตทรงบัญญัติติณวัตถารกะแก่สาวกอาศัยอำนาจประโยชน์ ๒ ประการ คือ เพื่อป้องกันเวรอันจะบังเกิดในปัจจุบัน ๑ เพื่อกำจัดเวรอันจักบังเกิดในอนาคต ๑ พระตถาคตทรงบัญญัติติณวัตถารกะแก่สาวกอาศัยอำนาจประโยชน์ ๒ ประการนี้พระตถาคตทรงบัญญัติติณวัตถารกะแก่สาวกอาศัยอำนาจประโยชน์ ๒ ประการ คือ เพื่อป้องกันโทษอันจะบังเกิดในปัจจุบัน ๑ เพื่อกำจัดโทษอันจักบังเกิดในอนาคต ๑ พระตถาคตทรงบัญญัติติณวัตถารกะแก่สาวกอาศัยอำนาจประโยชน์ ๒ ประการนี้พระตถาคตทรงบัญญัติติณวัตถารกะแก่สาวกอาศัยอำนาจประโยชน์ ๒ ประการ คือ เพื่อป้องกันภัยอันจะบังเกิดในปัจจุบัน ๑ เพื่อกำจัดภัยอันจักบังเกิดในอนาคต ๑ พระตถาคตทรงบัญญัติติณวัตถารกะแก่สาวกอาศัยอำนาจประโยชน์ ๒ ประการนี้

พระตถาคตทรงบัญญัติติณวัตถารกะแก่สาวกอาศัยอำนาจประโยชน์ ๒ ประการ คือ เพื่อป้องกันอกุศลธรรมอันจะบังเกิดในปัจจุบัน ๑ เพื่อกำจัดอกุศลธรรมอันจักบังเกิดในอนาคต ๑ พระตถาคตทรงบัญญัติติณวัตถารกะแก่สาวกอาศัยอำนาจประโยชน์ ๒ ประการนี้พระตถาคตทรงบัญญัติติณวัตถารกะแก่สาวกอาศัยอำนาจประโยชน์ ๒ ประการ คือ เพื่ออนุเคราะห์คฤหัสถ์ ๑ เพื่อตัดพรรคพวกของพวกภิกษุผู้มีความอยากอันลามก ๑ พระตถาคตทรงบัญญัติติณวัตถารกะแก่สาวกอาศัยอำนาจประโยชน์ ๒ ประการนี้พระตถาคตทรงบัญญัติติณวัตถารกะแก่สาวกอาศัยอำนาจประโยชน์ ๒ ประการ คือ เพื่อความเลื่อมใสของปวงชนที่ยังไม่เลื่อมใส ๑ เพื่อความเลื่อมใสยิ่งขึ้นของปวงชนที่เลื่อมใสแล้ว ๑ พระตถาคตทรงบัญญัติติณวัตถารกะแก่สาวกอาศัยอำนาจประโยชน์ ๒ ประการนี้พระตถาคตทรงบัญญัติติณวัตถารกะแก่สาวกอาศัยอำนาจประโยชน์ ๒ ประการ คือ เพื่อความตั้งมั่นแห่งพระสัทธรรม ๑ เพื่อเอื้อเฟื้อพระวินัย ๑ พระตถาคตทรงบัญญัติติณวัตถารกะแก่สาวกอาศัยอำนาจประโยชน์ ๒ ประการนี้

จบ อัปปัญญัตเตปัญญัตตวรรคที่ ๔

๕. นวสังคหวรรค

หมวดว่าด้วยสังคหะ ๙ อย่าง

{๑๓๖๒} [๕๐๑] สังคหะมี ๙ อย่าง คือ

๑. วัตถุสังคหะ ๒. วิปัตติสังคหะ

๓. อาปัตติสังคหะ ๔. นิทานสังคหะ

๕. ปุคคลสังคหะ ๖. ขันธสังคหะ