จำนวนสิกขาบทของภิกษุเป็นต้น เล่ม ๘

อย่างยิ่งมี ๑๔ สิกขาบทที่พระพุทธเจ้าผู้เป็นเผ่าพันธุ์แห่งพระราชาผู้สูงศักดิ์ทรงบัญญัติไว้ว่า รู้อยู่มี ๑๖.

จำนวนสิกขาบทของภิกษุเป็นต้น

[๑,๐๒๔] สิกขาบทของภิกษุมาสู่อุเทศทุกวันอุโบสถรวม ๒๒๐สิกขาบท ของภิกษุณีมาสู่อุเทศทุกวันอุโบสถรวม ๓๐๔ สิกขาบท

สิกขาบทของภิกษุที่ไม่ทั่วไปกับภิกษุณี มี ๘๖ สิกขาบท

สิกขาบทของภิกษุณีที่ไม่ทั่วไปกับภิกษุ มี ๑๓๐ สิกขาบท

สิกขาบทของทั้งสองฝ่ายที่ไม่ทั่วไปรวม ๑๗๖ สิกขาบทสิกขาบทของทั้งสองฝ่ายที่ศึกษาร่วมกันมี ๑๗๔ สิกขาบท.

ประเภทสิกขาบทของภิกษุ

[๑,๐๒๕] สิกขาบทของภิกษุ ๒๒๐

สิกขาบท มาสู่อุเทศทุกวันอุโบสถ ท่านจง

ฟังสิกขาบทเทล่านั้น ดังจะกล่าวต่อไป

ปาราชิก ๔ สังฆาทิเสส ๑๓ อนิยต ๒

นิสสัคคิยะ ๓๐ ถ้วน ขุททกะ ๙๒ ปาฏิ-

เทสนียะ ๔ เสขิยะ ๗๕ สิกขาบทของภิกษุ

รวม ๒๒๐ สิกขาบท มาสู่อุเทศทุกวันอุโบสถ.

ประเภทสิกขาบทของภิกษุณี

[๑,๐๒๖] สิกขาบทของภิกษุณี ๓๐๔

สิกขาบท มาสู่อุเทศทุกวันอุโบสถ ท่าน

จงฟังสิกขาบทเหล่านั้น ดังจะกล่าวต่อไป

ปาราชิก ๘ สังฆาทิเสส ๑๗ นิสสัคคิยะ

๓๐ ถ้วน ขุททกะ ๑๖๖ ปาฏิเทสนียะ ๘

เสขิยะ ๗๕ สิกขาบทของภิกษุณีรวม ๓๐๔

สิกขาบทมาสู่อุเทศทุกวันอุโบสถ.

อสาธารณสิกขาบทของภิกษุ

[๑,๐๒๗] สิกขาบทของภิกษุ ที่ไม่

ทั่วไปกับภิกษุณี มี ๔๖ ท่านจงฟังสิกขาบท

เหล่านั้น ดังจะกล่าวต่อไป สังฆาทิเสส ๖

รวมเป็น ๘ ทั้งอนิยต ๒ สิกขาบท นิสสัคคิยะ ๑๒ รวมกันเป็น ๒๐ ขุททกะ ๒๒

ปาฏิเทสนียะ ๔ สิกขาบทของภิกษุไม่ทั่วไป

กับภิกษุณี รวม ๔๖ สิกขาบท.

อสาธารณสิกขาบทของภิกษุณี

[๑,๐๒๘] สิกขาบทของภิกษุณี ที่ไม่

ทั่วไปกับภิกษุมี ๑๓๐ ท่านจงฟังสิกขาบท

เหล่านั้น ดังจะกล่าวต่อไป ปาราชิก ๔

สังฆาทิเสส ๑๐ ที่สงฆ์ขับออกจากหมู่

นิสสัคคิยะ ๑๒ ขุททกะ ๙๖ ปาฏิเทสนียะ ๘

สิกขาบทของภิกษุณี ที่ไม่ทั่วไปกับภิกษุ

รวม ๑๓๐.

สิกขาบทที่ไม่ทั่วไปของทั้งสองฝ่าย

[๑,๐๒๙] สิกขาบทของทั้งสองฝ่าย

ที่ไม่ทั่วไปมี ๑๗๖ ท่านจงฟังสิกขาบท

เหล่านั้น ดังจะกล่าวต่อไป ปาราชิก ๔

สังฆาทิเสส ๑๖ อนิยต ๒ นิสสัคคิยะ ๒๔

ขุททกะ ๑๑๘ ปาฏิเทสนียะ ๑๒ สิกขาบท

ของทั้งสองฝ่ายที่ไม่ทั่วไป รวม ๑๗๖.

สิกขาบทของทั้งสองฝ่ายที่ศึกษาร่วมกัน

[๑,๐๓๐] สิกขาบทของทั้งสองฝ่ายที่

ศึกษาร่วมกันมี ๑๗๔ ท่านจงฟังสิกขาบท

เหล่านั้น ดังจะกล่าวต่อไป ปาราชิก ๔

สังฆาทิเสส ๗ นิสสัคคิยะ ๑๘ ขุททกะ ๗๐

ถ้วน เสขิยะ ๗๕ สิกขาบท ของทั้งสองฝ่าย

ที่ศึกษาร่วมกัน รวม ๑๗๔ สิกขาบท.

อาบัติที่ระงับไม่ได้

[๑,๐๓๑] บุคคลผู้ต้องปาราชิกเหล่า-

ใด ๘ จำพวก ไม่ควรเข้าใกล้ เปรียบเสมอ

ด้วยโคนต้นตาล บุคคลผู้ต้องปาราชิก

เหล่านั้น ย่อมไม่งอกงามเปรียบเหมือนใบ

ไม้เหลือง ศีลาหนา คนศีรษะขาด ต้นตาลยอดด้วน ฉะนั้น.

อาบัติที่ระงับได้

[๑,๐๓๒] สังฆาทิเสส ๒๓ อนิยต ๒นิสสัคคิยะ ๔๒ ปาจิตตีย์ ๑๘๘ ปาฏิเทสนียะ

๑๒ เสขิยะ ๗๕ ระงับด้วยสมณะ ๓ คือ

สัมมุขาวินัย ๑ ปฏิญญาตกรณะ ๑ ติณ-วตถารกะ ๑.

ส่วนที่ทรงจำแนก

[๑,๐๓๓] อุโบสถ ๒ ปวารณา ๒

กรรม ๔ อันพระชินเจ้าทรงแสดงแล้ว

อุเทศ ๕ และอุเทศ ๔ ย่อมไม่มีโดยประการอื่น และกองอาบัติมี ๗.

อธิกรณ์

[๑,๐๓๔] อธิกรณ์ ๔ ระงับด้วยสมถะ

๗ คือ ระงับด้วยสมถะ ๒ ด้วยสมถะ ๔

ด้วยสมถะ ๓ แต่กิจจาธิกรณ์ระงับด้วย

สมถะ ๑.

วิเคราะห์ปาราชิก

[๑,๐๓๕] คำใดที่เรากล่าวไว้ว่า

ปาราชิก ดังนี้ ท่านจงฟังคำนั้น ดังจะกล่าว

ต่อไป บุคคลเป็นผู้เคลื่อนแล้ว ผิดพลาด

แลเหินห่างจากสัทธรรม อนึ่ง แม้สังวาสก็

ไม่มีในผู้นั้น เพราะเหตุนั้น เราจึงเรียก

อาบัตินั้นว่า ปาราชิก.

วิเคราะห์สังฆาทิเสส

[๑,๐๓๖] คำใดที่เรากล่าวไว้ว่า สังฆา

ทิเสส ดังนี้ ท่านจงฟังคำนั้น ดังจะกล่าว

ต่อไป สงฆ์เท่านั้นให้ปริวาส ชักเข้าหา

อาบัติเดิมให้มานัต อัพภาน เพราะเหตุนั้น

เราจึงเรียกอาบัตินั้นว่า สังฆาทิเสส.

วิเคราะห์อนิยต

[๑,๐๓๗] คำใดที่เรากล่าวไว้ว่า อนิยต

ดังนี้ ท่านจงฟังคำนั้น ดังจะกล่าวต่อไป

กองอาบัติชื่อว่าอนิยต เพราะไม่แน่ บท

อันพระผู้มีพระภาคเจ้าทรงทำแล้วโดยมิใช่

ส่วนเดียว บรรดาฐานะ ๓ ฐานะอย่างใด

อย่างหนึ่ง เรียกว่า อนิยต.