พระวินัยปิฎก ปริวาร · ขันธกปุจฉา
คำถามและคำตอบเกี่ยวกับอาบัติ เล่ม ๘
Text layerBuddha’s wordsItems ๙๑๘–๙๔๐ (Royal Thai)1/1 in ขันธกปุจฉา4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability
พระวินัยปิฎก ปริวาร ขันธกปุจฉา คำถามและคำตอบเกี่ยวกับอาบัติ (Royal Thai Volume 8 · Mahachula Volume 8 · Mahamakut Volume 10 · Chaloem Phrakiat Volume 8)
ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙), vol. 8, pp. 368–373
ขันธกปุจฉาวาร
ว่าด้วยคำถามและคำตอบเกี่ยวกับการปรับอาบัติในคัมภีร์ขันธกะ
{๙๑๘} [๓๒๐] ข้าพเจ้าจักถามอุปสัมปทาขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ บทบัญญัติสูงสุด ปรับอาบัติเท่าไร ข้าพเจ้าจักตอบอุปสัมปทาขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ บทบัญญัติสูงสุด ปรับอาบัติ ๒ ตัว{๙๑๙} ข้าพเจ้าจักถามอุโปสถขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ บทบัญญัติสูงสุด ปรับอาบัติเท่าไร ข้าพเจ้าจักตอบอุโปสถขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ บทบัญญัติสูงสุด ปรับอาบัติ ๓ ตัว{๙๒๐} ข้าพเจ้าจักถามวัสสูปนายิกขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ บทบัญญัติสูงสุด ปรับอาบัติเท่าไร ข้าพเจ้าจักตอบวัสสูปนายิกขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ บทบัญญัติสูงสุด ปรับอาบัติ ๑ ตัว{๙๒๑} ข้าพเจ้าจักถามปวารณาขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ บทบัญญัติสูงสุด ปรับอาบัติเท่าไร ข้าพเจ้าจักตอบปวารณาขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ บทบัญญัติสูงสุด ปรับอาบัติ ๓ ตัว{๙๒๒} ข้าพเจ้าจักถามจัมมสัญณุตตขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ บทบัญญัติสูงสุด ปรับอาบัติเท่าไร ข้าพเจ้าจักตอบจัมมสัญณุตตขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ บทบัญญัติสูงสุด ปรับอาบัติ ๓ ตัว
- ๑อุปสัมปทาขันธกะ หมายถึง มหาขันธกะ อันเป็นขันธกะแรกแห่งคัมภีร์ขันธกะ ซึ่งมีเนื้อหาว่าด้วยอุปสมบทกรรมของภิกษุเป็นส่วนมาก (ดู วิ.มหา. (แปล) ๔/๑-๑๓๐/)
{๙๒๓} ข้าพเจ้าจักถามเภสัชชขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ บทบัญญัติสูงสุด ปรับอาบัติเท่าไร ข้าพเจ้าจักตอบเภสัชชขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ บทบัญญัติสูงสุด ปรับอาบัติ ๓ ตัว{๙๒๔} ข้าพเจ้าจักถามกฐินขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ บทบัญญัติสูงสุด ปรับอาบัติเท่าไร ข้าพเจ้าจักตอบกฐินขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ บทบัญญัติสูงสุด ในกฐินขันธกะนั้นไม่มีการปรับอาบัติ{๙๒๕} ข้าพเจ้าจักถามจีวรสัญญุตตขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ บทบัญญัติสูงสุด ปรับอาบัติเท่าไร ข้าพเจ้าจักตอบจีวรสัญญุตตขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ บทบัญญัติสูงสุด
ปรับอาบัติ ๓ ตัว{๙๒๖} ข้าพเจ้าจักถามจัมเปยยขันธกะพร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ บทบัญญัติสูงสุด ปรับอาบัติเท่าไร ข้าพเจ้าจักตอบจัมเปยยขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ บทบัญญัติสูงสุด ปรับอาบัติ ๑ ตัว{๙๒๗} ข้าพเจ้าจักถามโกสัมพิกขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ บทบัญญัติสูงสุด ปรับอาบัติเท่าไร ข้าพเจ้าจักตอบโกสัมพิกขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ บทบัญญัติสูงสุด ปรับอาบัติ ๑ ตัว{๙๒๘} ข้าพเจ้าจักถามกัมมขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ บทบัญญัติสูงสุด ปรับอาบัติเท่าไร ข้าพเจ้าจักตอบกัมมขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ บทบัญญัติสูงสุด ปรับอาบัติ ๑ ตัว
{๙๒๙} ข้าพเจ้าจักถามปาริวาสิกขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ บทบัญญัติสูงสุด ปรับอาบัติเท่าไร ข้าพเจ้าจักตอบปาริวาสิกขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ บทบัญญัติสูงสุด ปรับอาบัติ ๑ ตัว{๙๓๐} ข้าพเจ้าจักถามสมุจจยขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ บทบัญญัติสูงสุด ปรับอาบัติเท่าไร ข้าพเจ้าจักตอบสมุจจยขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ บทบัญญัติสูงสุด ปรับอาบัติ ๑ ตัว{๙๓๑} ข้าพเจ้าจักถามสมถขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ บทบัญญัติสูงสุด ปรับอาบัติเท่าไร ข้าพเจ้าจักตอบสมถขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ บทบัญญัติสูงสุด ปรับอาบัติ ๒ ตัว{๙๓๒}
ข้าพเจ้าจักถามขุททกวัตถุขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ บทบัญญัติสูงสุด ปรับอาบัติเท่าไร ข้าพเจ้าจักตอบขุททกวัตถุขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ บทบัญญัติสูงสุด ปรับอาบัติ ๓ ตัว{๙๓๓} ข้าพเจ้าจักถามเสนาสนขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ บทบัญญัติสูงสุด ปรับอาบัติเท่าไร ข้าพเจ้าจักตอบเสนาสนขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ บทบัญญัติสูงสุด ปรับอาบัติ ๓ ตัว{๙๓๔} ข้าพเจ้าจักถามสังฆเภทขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ บทบัญญัติสูงสุด ปรับอาบัติเท่าไร ข้าพเจ้าจักตอบสังฆเภทขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ บทบัญญัติสูงสุด ปรับอาบัติ ๒ ตัว
{๙๓๕} ข้าพเจ้าจักถามขันธกะว่าด้วยสมาจาร พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ บทบัญญัติสูงสุด ปรับอาบัติเท่าไร ข้าพเจ้าจักตอบขันธกะว่าด้วยสมาจาร พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ บทบัญญัติสูงสุด ปรับอาบัติ ๑ ตัว{๙๓๖} ข้าพเจ้าจักถามขันธกะว่าด้วยปาติโมกข์ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ บทบัญญัติสูงสุด ปรับอาบัติเท่าไร ข้าพเจ้าจักตอบขันธกะว่าด้วยปาติโมกข์ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ บทบัญญัติสูงสุด ปรับอาบัติ ๑ ตัว{๙๓๗} ข้าพเจ้าจักถามภิกขุนีขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ บทบัญญัติสูงสุด ปรับอาบัติเท่าไร ข้าพเจ้าจักตอบภิกขุนีขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ บทบัญญัติสูงสุด ปรับอาบัติ ๒ ตัว{๙๓๘} ข้าพเจ้าจักถามปัญจสติกขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ บทบัญญัติสูงสุด ปรับอาบัติเท่าไร ข้าพเจ้าจักตอบปัญจสติกขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ บทบัญญัติสูงสุด ในปัญจสติกขันธกะนั้นไม่มีการปรับอาบัติ{๙๓๙} ข้าพเจ้าจักถามสัตตสติกขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ บทบัญญัติสูงสุด ปรับอาบัติเท่าไร ข้าพเจ้าจักตอบสัตตสติกขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ บทบัญญัติสูงสุด ในสัตตสติกขันธกะนั้นไม่มีการปรับอาบัติ
จบ ขันธกปุจฉาวารที่ ๑
หัวข้อประจำวาร
{๙๔๐} อุปสัมปทาขันธกะ ๑ อุโปสถขันธกะ ๑ วัสสูปนายิก ขันธกะ ๑ ปวารณาขันธกะ ๑ จัมมขันธกะ ๑ เภสัชช ขันธกะ ๑ กฐินขันธกะ ๑ จีวรขันธกะ ๑ จัมเปยยขันธกะ ๑
โกสัมพิกขันธกะ ๑ กัมมขันธกะ ๑ ปาริวาสิกขันธกะ ๑ สมุจจยขันธกะ ๑ สมถขันธกะ ๑ ขุททกขันธกะ ๑ เสนาสนขันธกะ ๑ สังฆเภทขันธกะ ๑ สมาจารขันธกะ ๑ ปาติโมกขฐปนขันธกะ ๑ ภิกขุนีขันธกะ ๑ ปัญจสติกขันธกะ ๑ สัตตสติกขันธกะ ๑
เอกุตตริกนัย
ว่าด้วยนัยเกินหนึ่ง
๑. เอกกวาร หมวด ๑
ว่าด้วยธรรมก่ออาบัติเป็นต้น
{๙๔๑} [๓๒๑] พึงรู้ธรรมที่ก่ออาบัติ พึงรู้ธรรมที่ไม่ก่ออาบัติ พึงรู้อาบัติ พึงรู้อนาบัติ พึงรู้อาบัติเบา พึงรู้อาบัติหนัก พึงรู้อาบัติมีส่วนเหลือ พึงรู้อาบัติไม่มีส่วนเหลือ พึงรู้อาบัติชั่วหยาบ พึงรู้อาบัติไม่ชั่วหยาบ พึงรู้อาบัติที่ทำคืนได้ พึงรู้อาบัติที่ทำคืนไม่ได้ พึงรู้อาบัติที่เป็นเทสนาคามินี พึงรู้อาบัติที่เป็นอเทสนาคามินี พึงรู้อาบัติที่ทำอันตราย พึงรู้อาบัติที่ไม่ทำ
- ๑ธรรมที่ก่ออาบัติ หมายถึงสมุฏฐานแห่งอาบัติ ๖ เพราะเป็นเหตุให้บุคคลต้องอาบัติ ธรรมที่ไม่ก่ออาบัติ หมายถึงธรรมเครื่องระงับอธิกรณ์ หรืออธิกรณสมถะ ๗ (นัย วิ.อ. ๓/๔๔๒)
- ๒อาบัติ หมายถึงโทษที่เกิดแต่การล่วงละเมิดพระบัญญัติในสิกขาบทและวิภังค์แห่งสิกขาบท นั้น ๆ อนาบัติ หมายถึงสภาพที่ไม่ต้องอาบัติเพราะไม่ล่วงละเมิดพระบัญญัติหรือได้รับการยก เว้นตามพระบัญญัติ (นัย วิ.อ. ๓/๔๔๒)
- ๓อาบัติเบา หมายถึงอาบัติ ๕ กอง คือถุลลัจจัย ปาจิตตีย์ ปาฎิเทสนียะ ทุกกฏ และทุพภาสิต ซึ่งชื่อว่าเบา เพราะสามารถแสดงคืนให้บริสุทธิ์ได้ด้วยวินัยกรรมที่เบา อาบัติหนัก หมายถึง อาบัติสังฆาทิเสส ซึ่งชื่อว่าหนัก เพราะสามารถจะแก้ไขให้ตนบริสุทธิ์ได้โดยการประพฤติวัตร ตามวินัยกรรมอย่างหนัก และอาบัติปาราชิก ซึ่งชื่อว่าหนัก เพราะไม่สามารถจะเยียวยาแก้ไขตนให้ถึงภาวะปราศจากอาบัติได้ด้วยวินัยกรรมใด ๆ (นัย วิ.อ. ๓/๔๔๒)
- ๔-๔อาบัติมีส่วนเหลือ หมายถึงอาบัติ ๖ กอง เว้นกองอาบัติปาราชิก อาบัติไม่มีส่วนเหลือ ได้แก่ กองอาบัติปาราชิก อาบัติชั่วหยาบ หมายถึงอาบัติสังฆาทิเสสและอาบัติปาราชิก อาบัติไม่ชั่วหยาบ หมายถึงอาบัติ ๕ กองที่เหลือ อาบัติที่ทำคืนได้ ก็คืออาบัติมีส่วนเหลือ อาบัติที่ทำคืนไม่ได้ ก็คืออาบัติไม่มีส่วนเหลือ อาบัติที่เป็นเทสนาคามินี หมายถึงอาบัติที่พ้นได้ด้วยการ แสดงตามวินัยกรรม ได้แก่ อาบัติเบา ๕ กอง ยกเว้นสังฆาทิเสสและปาราชิก อาบัติที่เป็นอเทสนาคามินี หมายถึงอาบัติที่ไม่พ้นได้ด้วยการแสดง ได้แก่ อาบัติหนัก ๒ กอง คือ สังฆาทิเสสและปาราชิก (นัย วิ.อ. ๓/๔๔๒)
End of คำถามและคำตอบเกี่ยวกับอาบัติ