คัดเลือกภิกษุเป็นพวกปราจีนและปาฐา เล่ม ๗

ท่านขอรับ พระเถระได้ศึกษาพระธรรมและพระวินัยเป็นอันมากใน สำนักพระอุปัชฌาย์ เมื่อพระเถระพิจารณาพระธรรมและพระวินัยอยู่เป็น อย่างไร ขอรับ ภิกษุพวกไหนเป็นธรรมวาที คือ พวกปราจีนหรือพวก เมืองปาฐา”พระสัพพกามีย้อนถามว่า “อาวุโส แม้คุณก็ได้ศึกษาพระธรรมและ พระวินัยเป็นอันมากในสำนักพระอุปัชฌาย์ ก็เมื่อคุณพิจารณาพระธรรม และพระวินัยอยู่เป็นอย่างไร ภิกษุพวกไหนเป็นธรรมวาที คือ พวกปราจีน หรือพวกเมืองปาฐา”พระสัมภูตะตอบว่า “ท่านขอรับ เมื่อกระผมพิจารณาพระธรรมและ พระวินัยอยู่ เป็นอย่างนี้ ขอรับ ภิกษุพวกปราจีนเป็นอธรรมวาที ภิกษุ พวกเมืองปาฐาเป็นธรรมวาที แต่ว่ากระผมยังทำความเห็นให้แจ่มแจ้งไม่ได้ ก่อน ถ้ากระไร สงฆ์พึงสมมติกระผมเข้าในอธิกรณ์นี้”พระสัพพกามีกล่าวว่า “แม้เมื่อฉันพิจารณาพระธรรมและพระวินัย อยู่ ก็เป็นอย่างนี้ อาวุโส ภิกษุพวกปราจีนเป็นอธรรมวาที ภิกษุพวกเมือง ปาฐาเป็นธรรมวาที แต่ว่าฉันยังทำความเห็นให้แจ่มแจ้งไม่ได้ก่อน ถ้ากระไร สงฆ์พึงสมมติฉันเข้าในอธิกรณ์นี้”

คัดเลือกภิกษุชาวปราจีนและปาฐา

{๖๔๙} [๔๕๖] ครั้งนั้น สงฆ์ประสงค์จะวินิจฉัยอธิกรณ์นั้น จึงได้ประชุมกัน แล้ว ก็เมื่อสงฆ์กำลังวินิจฉัยอธิกรณ์นั้นอยู่ เสียงอื้ออึงเกิดขึ้นไม่สิ้นสุด และไม่เข้าใจความของถ้อยคำที่กล่าวแล้วสักข้อเดียว ท่านพระเรวตะจึง ประกาศให้สงฆ์ทราบด้วยญัตติกรรมวาจา ว่าดังนี้“ท่านเจ้าข้า ขอสงฆ์จงฟังข้าพเจ้า เมื่อพวกเราวินิจฉัยอธิกรณ์นี้อยู่ เสียงอื้ออึงเกิดขึ้นไม่สิ้นสุด และไม่เข้าใจข้อความของถ้อยคำที่กล่าวแล้วสัก

ข้อเดียว ถ้าความพร้อมพรั่งของสงฆ์ถึงที่แล้ว สงฆ์พึงระงับอธิกรณ์นี้ด้วย อุพพาหิกวิธี”

สงฆ์คัดเลือกภิกษุพวกปราจีน ๔ รูป พวกเมืองปาฐา ๔ รูป คือ ท่านพระสัพพกามี ๑ ท่านพระสาฬหะ ๑ ท่านพระอุชชโสภิตะ ๑ ท่าน พระวาสภคามิกะ ๑ เป็นฝ่ายภิกษุพวกปราจีน ท่านพระเรวตะ ๑ ท่าน พระสัมภูตสาณวาสี ๑ ท่านพระยสกากัณฑกบุตร ๑ ท่านพระสุมนะ ๑ เป็นฝ่ายภิกษุพวกเมืองปาฐา

ครั้งนั้น ท่านพระเรวตะประกาศให้สงฆ์ทราบด้วยญัตติทุติยกรรม วาจา ว่าดังนี้

“ท่านเจ้าข้า ขอสงฆ์จงฟังข้าพเจ้า เมื่อพวกเราวินิจฉัยอธิกรณ์นี้อยู่ เสียงอื้ออึงเกิดขึ้นไม่สิ้นสุด และไม่เข้าใจข้อความของถ้อยคำที่กล่าวแล้วสัก ข้อเดียว ถ้าความพร้อมพรั่งของสงฆ์ถึงที่แล้ว สงฆ์พึงสมมติภิกษุพวก ปราจีน ๔ รูป พวกเมืองปาฐา ๔ รูปเพื่อระงับอธิกรณ์นี้ด้วยอุพพาหิกวิธี นี่เป็นญัตติ

ท่านเจ้าข้า ขอสงฆ์จงฟังข้าพเจ้า เมื่อพวกเราวินิจฉัยอธิกรณ์นี้อยู่ เสียงอื้ออึงเกิดขึ้นไม่สิ้นสุด และไม่เข้าใจข้อความของถ้อยคำที่กล่าวแล้วสัก ข้อเดียว สงฆ์สมมติภิกษุพวกปราจีน ๔ รูป พวกเมืองปาฐา ๔ รูปเพื่อ ระงับอธิกรณ์นี้ด้วยอุพพาหิกวิธี การสมมติภิกษุพวกปราจีน ๔ รูป พวก เมืองปาฐา ๔ รูปเพื่อระงับอธิกรณ์นี้ด้วยอุพพาหิกวิธี ชอบใจแก่ท่านผู้ใด ท่านผู้นั้นพึงนิ่ง ไม่ชอบแก่ท่านผู้ใด ท่านผู้นั้นพึงทักท้วง

ภิกษุพวกปราจีน ๔ รูป พวกเมืองปาฐา ๔ รูปอันสงฆ์สมมติเพื่อ ระงับอธิกรณ์นี้ด้วยอุพพาหิกวิธีแล้วชอบใจแก่สงฆ์ เหตุนั้นจึงนิ่ง ข้าพเจ้า ขอทรงความข้อนี้ไว้ด้วยอาการอย่างนี้”

สงฆ์ตกลงระงับอธิกรณ์ที่วาลิการาม

{๖๕๐} โดยสมัยนั้นแล พระอชิตะมีพรรษาได้ ๑๐ เป็นผู้สวดปาติโมกข์แก่สงฆ์ ครั้งนั้น สงฆ์สมมติท่านพระอชิตะให้เป็นผู้ปูอาสนะเพื่อพระเถระทั้งหลาย พระเถระทั้งหลายปรึกษากันว่า “พวกเราจะระงับอธิกรณ์ ณ ที่ไหนหนอ” ได้ตกลงกันว่า “วาลิการามนี้แลเป็นรมณียสถาน มีเสียงน้อย ไม่มีเสียง อื้ออึง ถ้ากระไร พวกเราพึงระงับอธิกรณ์นี้ที่วาลิการาม”

พระเรวตะและพระสัพพกามีสมมติตนเป็นผู้ถามและแก้

[๔๕๗] ครั้งนั้น พระเถระทั้งหลายที่ประสงค์จะวินิจฉัยอธิกรณ์นั้นได้ พากันไปยังวาลิการาม

{๖๕๑} ครั้งนั้น ท่านพระเรวตะประกาศให้สงฆ์ทราบด้วยญัตติกรรมวาจา ว่าดังนี้

“ท่านเจ้าข้า ขอสงฆ์จงฟังข้าพเจ้า ถ้าความพร้อมพรั่งของสงฆ์ถึงที่ แล้ว ข้าพเจ้าจะพึงถามพระวินัยกะท่านพระสัพพกามี”

ท่านพระสัพพกามีประกาศให้สงฆ์ทราบด้วยญัตติกรรมวาจา ว่าดังนี้

“ท่านทั้งหลาย ขอสงฆ์จงฟังข้าพเจ้า ถ้าความพร้อมพรั่งของสงฆ์ ถึงที่แล้ว ข้าพเจ้าอันพระเรวตะถามพระวินัยแล้ว จะพึงวิสัชนา”

ปุจฉา-วิสัชนาวัตถุ ๑๐ ประการ

{๖๕๒} ครั้งนั้น ท่านพระเรวตะถามท่านพระสัพพกามีว่า “สิงคิโลณกัปปะ ควรหรือ ขอรับ”