เรื่องพระสัมภูตสาณวาสีถาม เล่ม ๗

“ผู้เจริญ บัดนี้ฉันอยู่ด้วยสุญญตาวิหารธรรมโดยมาก”

“ท่านขอรับ ได้ยินว่า บัดนี้พระเถระอยู่ด้วยวิหารธรรมของพระมหา บุรุษโดยมาก วิหารธรรมของพระมหาบุรุษนี้คือสุญญตา”“ผู้เจริญ แม้เมื่อก่อนครั้งฉันเป็นคฤหัสถ์ก็ได้อบรมสุญญตามาแล้ว เพราะฉะนั้น แม้บัดนี้ฉันจึงอยู่ด้วยวิหารธรรมคือสุญญตา และฉันได้บรรลุ พระอรหัตมานานแล้ว”พระเถระทั้งสองสนทนากันมาโดยลำดับค้างอยู่เพียงเท่านี้

พระสัมภูตสาณวาสีสนทนากับพระสัพพกามี

{๖๔๘} ครั้งนั้น ท่านพระสัมภูตสาณวาสีมาถึงโดยลำดับ จึงเข้าไปหาท่าน พระสัพพกามีถึงที่อยู่ กราบแล้วนั่ง ณ ที่สมควรข้างหนึ่ง ได้เรียนถามว่า “ท่านขอรับ พวกพระวัชชีบุตรชาวพระนครเวสาลีแสดงวัตถุ ๑๐ ประการ ในพระนครเวสาลี ว่าดังนี้

๑. สิงคิโลณกัปปะ ควร

๒. ทวังคุลกัปปะ ควร

๓. คามันตรกัปปะ ควร

๔. อาวาสกัปปะ ควร

๕. อนุมติกัปปะ ควร

๖. อาจิณณกัปปะ ควร

๗. อมถิตกัปปะ ควร

๘. ดื่มชโลคิ ควร

๙. ผ้าปูนั่งไม่มีชาย ควร

๑๐. ทองและเงิน ควร

ท่านขอรับ พระเถระได้ศึกษาพระธรรมและพระวินัยเป็นอันมากใน สำนักพระอุปัชฌาย์ เมื่อพระเถระพิจารณาพระธรรมและพระวินัยอยู่เป็น อย่างไร ขอรับ ภิกษุพวกไหนเป็นธรรมวาที คือ พวกปราจีนหรือพวก เมืองปาฐา”พระสัพพกามีย้อนถามว่า “อาวุโส แม้คุณก็ได้ศึกษาพระธรรมและ พระวินัยเป็นอันมากในสำนักพระอุปัชฌาย์ ก็เมื่อคุณพิจารณาพระธรรม และพระวินัยอยู่เป็นอย่างไร ภิกษุพวกไหนเป็นธรรมวาที คือ พวกปราจีน หรือพวกเมืองปาฐา”พระสัมภูตะตอบว่า “ท่านขอรับ เมื่อกระผมพิจารณาพระธรรมและ พระวินัยอยู่ เป็นอย่างนี้ ขอรับ ภิกษุพวกปราจีนเป็นอธรรมวาที ภิกษุ พวกเมืองปาฐาเป็นธรรมวาที แต่ว่ากระผมยังทำความเห็นให้แจ่มแจ้งไม่ได้ ก่อน ถ้ากระไร สงฆ์พึงสมมติกระผมเข้าในอธิกรณ์นี้”พระสัพพกามีกล่าวว่า “แม้เมื่อฉันพิจารณาพระธรรมและพระวินัย อยู่ ก็เป็นอย่างนี้ อาวุโส ภิกษุพวกปราจีนเป็นอธรรมวาที ภิกษุพวกเมือง ปาฐาเป็นธรรมวาที แต่ว่าฉันยังทำความเห็นให้แจ่มแจ้งไม่ได้ก่อน ถ้ากระไร สงฆ์พึงสมมติฉันเข้าในอธิกรณ์นี้”

คัดเลือกภิกษุชาวปราจีนและปาฐา

{๖๔๙} [๔๕๖] ครั้งนั้น สงฆ์ประสงค์จะวินิจฉัยอธิกรณ์นั้น จึงได้ประชุมกัน แล้ว ก็เมื่อสงฆ์กำลังวินิจฉัยอธิกรณ์นั้นอยู่ เสียงอื้ออึงเกิดขึ้นไม่สิ้นสุด และไม่เข้าใจความของถ้อยคำที่กล่าวแล้วสักข้อเดียว ท่านพระเรวตะจึง ประกาศให้สงฆ์ทราบด้วยญัตติกรรมวาจา ว่าดังนี้“ท่านเจ้าข้า ขอสงฆ์จงฟังข้าพเจ้า เมื่อพวกเราวินิจฉัยอธิกรณ์นี้อยู่ เสียงอื้ออึงเกิดขึ้นไม่สิ้นสุด และไม่เข้าใจข้อความของถ้อยคำที่กล่าวแล้วสัก