arnon.worldSign in

พระวินัยปิฎก จุลวรรค · สมุจจยขันธกะ

หัวข้อประจำขันธกะ เล่ม ๖

Text layerBuddha’s wordsItems ๕๘๔ (Royal Thai)24/24 in สมุจจยขันธกะ4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability

พระวินัยปิฎก จุลวรรค สมุจจยขันธกะ หัวข้อประจำขันธกะ (Royal Thai Volume 6 · Mahachula Volume 6 · Mahamakut Volume 8 · Chaloem Phrakiat Volume 6)

ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙), vol. 6, pp. 359–360

Page 359

หัวข้อประจำขันธกะ

{๕๘๔}อาบัติไม่ได้ปิดบังไว้ ปิดบังไว้วันหนึ่ง ปิดบังไว้ ๒ วัน ๓ วัน ๔ วัน ๕ วัน ปักษ์หนึ่ง สิบวันเป็นต้น หลายเดือน มหาสุทธันตปริวาสเพื่ออาบัติทั้งหลายภิกษุสึก อาบัตินับได้ ภิกษุ ๒ รูปรู้อาบัตินั้น ๒ รูป มีความสงสัย มีความเห็นว่าเจือกัน มีความเห็นว่าเจือและไม่เจือกันมีความเห็นในกองอาบัติไม่ล้วนเทียวและมีความเห็นว่าเช่นนั้นเหมือนกัน รูปหนึ่งปิดบัง รูปหนึ่งไมปิดบังหลีกไป

วิกลจริต กำลังแสดงปาติโมกข์ ความหมดจดและไม่หมดจดในการชักเข้าหาอาบัติเดิม ๑๘ อย่าง

นี้เป็นนิพนธ์ของพวกอาจารย์ผู้อยู่ในมหาวิหาร ผู้จำแนกบท ผู้ยังชาวเกาะตามพปัณณิให้เลื่อมใสแต่งไว้ เพื่อความตั้งมั่นแห่งพระสัทธรรม

จบ สมุจจยขันธกะ

Page 360

๔. สมถขันธกะ

๑. สัมมุขาวินัย

ว่าด้วยวิธีระงับอธิกรณ์ในที่พร้อมหน้า

เรื่องภิกษุฉัพพัคคีย์

{๕๘๕}[๑๘๕] โดยสมัยนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้นแล พวกภิกษุฉัพพัคคีย์กระทำกรรม คือ ตัชชนียกรรมบ้าง นิยสกรรมบ้าง ปัพพาชนียกรรมบ้าง ปฏิสารณียกรรมบ้าง อุกเขปนียกรรม บ้าง แก่ภิกษุทั้งหลายผู้มิได้อยู่ต่อหน้า บรรดาภิกษุผู้มักน้อย ... ต่างพากันเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาว่า “ไฉนพวกภิกษุฉัพพัคคีย์จึงได้กระทำกรรม คือ ตัชชนียกรรมบ้าง นิยสกรรมบ้าง ปัพพาชนียกรรมบ้าง ปฏิสารณียกรรมบ้าง อุกเขปนียกรรมบ้าง แก่ภิกษุทั้งหลายผู้มิได้อยู่ต่อหน้าเล่า” แล้วกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า

Footnotes (ไทย (เฉลิมพระเกียรติ ๒๕๔๙))
  1. ๑สมถขันธกะ ตอนว่าด้วยสมถะคือวิธีระงับอธิกรณ์ คำว่า สมถะ ในทางพระวินัยเป็นชื่อวิธีดำเนินการเพื่อระงับอธิกรณ์ที่เกิดขึ้นในคณะสงฆ์ เรียกชื่อเต็มว่า อธิกรณสมถะ แปลว่า ธรรมเครื่องระงับอธิกรณ์ หมายถึงการทำอธิกรณ์ให้สงบ มี ๗ วิธี คือ (๑) สัมมุขาวินัย วิธีระงับในที่พร้อมหน้า (๒) สติวินัย วิธีระงับโดยถือความไพบูลย์แห่งสติเป็นหลัก (๓) อมูฬหวินัย วิธีระงับโดยยกประโยชน์ให้ว่าต้องอาบัติขณะวิกลจริต (๔) ปฏิญญาตกรณะ วิธีระงับโดยการทำตามปฏิญญาคือคำรับสารภาพของจำเลย (๕) เยภุยยสิกา วิธีระงับโดยถือเอาเสียงข้างมาก (๖) ตัสสปาปิยสิกา วิธีระงับด้วยการลงโทษแก่ผู้ทำผิดจริง (๗) ติณวัตถารกวินัย วิธีระงับดุจใช้หญ้ากลบไว้หรือแบบประนีประนอม ในขันธกะนี้ได้แสดงรายละเอียดของแต่ละวิธีตามพระพุทธานุญาตไว้ทั้งหมด จึงตั้งชื่อขันธกะนี้ว่า สมถขันธกะ มี ๙ หัวข้อ
  2. ๒ตัชชนียกรรม นิยสกรรม ปัพพาชนียกรรม ปฏิสารณียกรรม และอุกเขปนียกรรม พึงดูความหมาย (เชิงอรรถ) และความพิสดารในกัมมขันธกะข้างต้นของเล่มนี้

End of หัวข้อประจำขันธกะ