ภิกษุแสดงอวัยวะมีกายเป็นต้นอวดภิกษุณี เล่ม ๗

๒. ทุติยภาณวาร

พระพุทธานุญาตให้ภิกษุณีสงฆ์ลงทัณฑกรรมแก่ภิกษุ

{๕๓๓} [๔๑๑] ครั้งนั้นแล พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ในพระนครเวสาลี ตามพระพุทธาภิรมย์แล้วเสด็จจาริกไปทางพระนครสาวัตถี เสด็จจาริกไป โดยลำดับ ได้ถึงพระนครสาวัตถีแล้ว นัยว่าพระองค์ประทับอยู่ที่พระวิหาร เชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคฤหบดี ใกล้พระนครสาวัตถีนั้นครั้งนั้น พวกภิกษุฉัพพัคคีย์ใช้นํ้าโคลนรดภิกษุณีด้วยคิดว่า “ถ้า กระไร ภิกษุณีพึงรักใคร่ในพวกเรา” ... ภิกษุทั้งหลายจึงกราบทูลเรื่องนั้น แด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุไม่พึงใช้นํ้าโคลนรดภิกษุณี รูปใดรด ต้อง อาบัติทุกกฏ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราอนุญาตให้ลงทัณฑกรรมแก่ภิกษุนั้น”

ภิกษุทั้งหลายคิดว่า “พวกเราจะพึงลงทัณฑกรรมอย่างไร” จึงกราบทูล เรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุณีสงฆ์พึงทำภิกษุนั้นให้เป็นผู้ไม่ควรไหว้”

พระพุทธบัญญติห้ามภิกษุอวดอวัยวะแก่ภิกษุณี

{๕๓๔} สมัยนั้น พวกภิกษุฉัพพัคคีย์เปิดกายอวดภิกษุณี เปิดขาอ่อนอวด ภิกษุณี เปิดองคชาตอวดภิกษุณี พูดเกี้ยวภิกษุณี ชักจูงบุรุษให้สมสู่กับ ภิกษุณีด้วยหวังว่า “ถ้ากระไร ภิกษุณีพึงรักใคร่ในพวกเรา” ... ภิกษุทั้งหลาย จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุไม่พึงเปิดกายอวดภิกษุณี ไม่พึงเปิด ขาอ่อนอวดภิกษุณี ไม่พึงเปิดองคชาตอวดภิกษุณี ไม่พึงพูดเกี้ยวภิกษุณี ไม่พึงชักจูงบุรุษให้สมสู่กับภิกษุณี รูปใดชักจูง ต้องอาบัติทุกกฏดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราอนุญาตให้ลงทัณฑกรรมแก่ภิกษุนั้น”

ภิกษุทั้งหลายคิดว่าพวกเราพึงลงทัณฑกรรมอย่างไรหนอ จึงกราบทูล เรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุณีสงฆ์พึงทำภิกษุนั้นให้เป็นผู้ไม่ควรไหว้”

พระพุทธานุญาตให้ภิกษุสงฆ์ลงทัณฑกรรมแก่ภิกษุณี

{๕๓๕} สมัยนั้น ภิกษุณีฉัพพัคคีย์ใช้นํ้าโคลนรดภิกษุด้วยหวังว่า “ถ้ากระไร ภิกษุพึงรักใคร่ในพวกเรา” ภิกษุเหล่านั้นกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระ ภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุณีไม่พึงใช้โคลนรดภิกษุ รูปใดรด ต้อง อาบัติทุกกฏ เราอนุญาตให้ลงทัณฑกรรมแก่ภิกษุณีนั้น”

ภิกษุทั้งหลายคิดว่า “พวกเราพึงลงทัณฑกรรมอย่างไร” จึงกราบทูล เรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราอนุญาตให้ทำการห้าม”

เมื่อภิกษุทั้งหลายทำการห้ามแล้ว ภิกษุณีทั้งหลายก็ยังไม่ยอมเชื่อฟัง ภิกษุทั้งหลายจึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้า ตรัสว่า"ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราอนุญาตให้งดโอวาท”

พระพุทธบัญญัติห้ามภิกษุณีอวดอวัยวะแก่ภิกษุ

{๕๓๖} สมัยต่อมา พวกภิกษุณีฉัพพัคคีย์เปิดกายอวดภิกษุ เปิดถันอวดภิกษุ เปิดขาอ่อนอวดภิกษุ เปิดอวัยวะเพศอวดภิกษุ พูดเกี้ยวภิกษุ ชักจูงสตรี ให้สมสู่กับภิกษุด้วยคิดว่า “ถ้ากระไร ภิกษุพึงรักใครในพวกเรา” ... ภิกษุ เหล่านั้นจึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้า ตรัสว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุณีไม่พึงเปิดกายอวดภิกษุ ไม่พึงเปิดถัน อวดภิกษุ ไม่พึงเปิดขาอ่อนอวดภิกษุ ไม่พึงเปิดอวัยวะเพศอวดภิกษุ ไม่ พึงพูดเกี้ยวภิกษุ ไม่พึงชักจูงสตรีให้สมสู่กับภิกษุ รูปใดชักจูง ต้องอาบัติ ทุกกฏ

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราอนุญาตให้ลงทัณฑกรรมแก่ภิกษุณีนั้น”

ภิกษุทั้งหลายคิดว่า “พวกเราพึงลงทัณฑกรรมอย่างไร” จึงกราบทูล เรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราอนุญาตให้ทำการห้าม”

เมื่อภิกษุทั้งหลายทำการห้ามแล้ว ภิกษุณีทั้งหลายก็ยังไม่ยอมเชื่อฟัง ภิกษุทั้งหลายจึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้า ตรัสว่า

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราอนุญาตให้งดโอวาท”

{๕๓๗} ครั้งนั้น ภิกษุทั้งหลายคิดว่า “การทำอุโบสถร่วมกับภิกษุณีที่ถูกงด โอวาทแล้วควรหรือไม่ควรหนอ” จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า

“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุไม่พึงทำอุโบสถร่วมกับภิกษุณีที่ถูกงด โอวาทแล้ว ตราบเท่าที่อธิกรณ์นั้นยังไม่ระงับ”

พระพุทธบัญญัติเรื่องงดโอวาท

{๕๓๘} [๔๑๒] ก็โดยสมัยนั้นแล ท่านพระอุทายีงดโอวาทแล้วหลีกจาริกไป ภิกษุณีทั้งหลายเพ่งโทษ ติเตียน โพนทะนาว่า “ไฉนพระคุณเจ้าอุทายีงด โอวาทแล้วจึงได้หลีกจาริกไปเสียเล่า” ... ภิกษุทั้งหลายจึงกราบทูลเรื่องนั้น แด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุงดโอวาทแล้วไม่พึงหลีกจาริกไป รูปใด หลีกไป ต้องอาบัติทุกกฏ”

{๕๓๙} สมัยนั้น ภิกษุผู้โง่เขลา ไม่ฉลาดงดโอวาท ... ภิกษุทั้งหลายจึง กราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้โง่เขลา ไม่ฉลาด ไม่พึงงดโอวาท รูปใด งด ต้องอาบัติทุกกฏ”

{๕๔๐}สมัยนั้น ภิกษุทั้งหลายงดโอวาทเพราะเรื่องไม่สมควร เพราะเหตุไม่ สมควร ... ภิกษุทั้งหลายจึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุไม่พึงงดโอวาทเพราะเรื่องไม่สมควร เพราะเหตุไม่สมควร รูปใดงด ต้องอาบัติทุกกฏ”

{๕๔๑} สมัยนั้น ภิกษุทั้งหลายงดโอวาทแล้วไม่ให้คำวินิจฉัย ... ภิกษุทั้งหลาย จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า“ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุงดโอวาทแล้ว จะไม่ให้คำวินิจฉัยไม่ได้ รูปใดไม่ให้ ต้องอาบัติทุกกฏ”

พระพุทธบัญญัติห้ามมิให้ภิกษุณีไม่รับโอวาท

{๕๔๒} [๔๑๓] สมัยนั้นแล ภิกษุณีทั้งหลายไม่ไปรับโอวาท ... ภิกษุทั้งหลาย จึงกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า