Koṭṭhikaanattasutta
Mahākoṭṭhita asks for a teaching to take on retreat. The Buddha says to give up desire for what is not-self, i.e. the process of sense experience.
ฉบับหลวงมหาโกฏฐิกสูตรที่ ๓
ข้อความไทยนี้คือ พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง ซึ่งแปลจากพระไตรปิฎกบาลีคนละฉบับกับบาลีที่แสดงอยู่ด้านล่าง จึงไม่ได้เรียงตรงกันบรรทัดต่อบรรทัด — อ่านเป็นสำนวนแปลอิสระอีกฉบับหนึ่ง
ครั้งนั้นแล ท่านพระมหาโกฏฐิกะเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ฯลฯ ครั้นแล้วได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ขอประทานพระวโรกาส ขอพระองค์โปรดทรงแสดงธรรมแก่ข้าพระองค์โดยย่อ ที่ข้าพระองค์ฟังแล้วพึงเป็นผู้หลีกออกจากหมู่อยู่ผู้เดียว เป็นผู้ไม่ประมาท มีความเพียร มีตนอันส่งไปแล้วอยู่เถิด พระผู้มีพระภาคตรัสว่า ดูกรโกฏฐิกะ ก็สิ่งใดแลเป็นอนัตตา เธอพึงละความพอใจในสิ่งนั้น ก็สิ่งอะไรเล่าเป็นอนัตตา ดูกรโกฏฐิกะ จักษุแลเป็นอนัตตา เธอพึงละความพอใจในจักษุนั้น รูปเป็นอนัตตา เธอพึงละความพอใจในรูปนั้น จักษุวิญญาณเป็นอนัตตา เธอพึงละความพอใจในจักษุวิญญาณนั้น จักษุสัมผัสเป็นอนัตตา เธอพึงละความพอใจในจักษุสัมผัสนั้น แม้สุขเวทนา ทุกขเวทนา หรืออทุกขมสุขเวทนา ที่เกิดขึ้นเพราะจักษุสัมผัสเป็นปัจจัยเป็นอนัตตา เธอพึงละความพอใจในสุขเวทนา ทุกขเวทนา หรืออทุกขมสุขเวทนาที่เกิดขึ้นเพราะจักษุสัมผัสเป็นปัจจัยนั้นเสีย หูเป็นอนัตตา…จมูกเป็นอนัตตา… ลิ้นเป็นอนัตตา… กายเป็นอนัตตา… ใจเป็นอนัตตา เธอพึงละความพอใจในใจนั้น ธรรมารมณ์เป็นอนัตตา เธอพึงละความพอใจในธรรมารมณ์นั้น มโนวิญญาณเป็นอนัตตา เธอพึงละความพอใจในมโนวิญญาณนั้นมโนสัมผัสเป็นอนัตตา เธอพึงละความพอใจในมโนสัมผัสนั้น แม้สุขเวทนาทุกขเวทนา หรืออทุกขมสุขเวทนาที่เกิดขึ้นเพราะมโนสัมผัสเป็นปัจจัยเป็นอนัตตา เธอพึงละความพอใจในสุขเวทนา ทุกขเวทนา หรืออทุกขมสุขเวทนาที่เกิดขึ้นเพราะมโนสัมผัสเป็นปัจจัยนั้นเสีย ดูกรโกฏฐิกะ สิ่งใดแลเป็นอนัตตา เธอพึงละความพอใจในสิ่งนั้นเสีย ฯ
จบสูตรที่ ๙
- 0.1
Saṁyutta Nikāya 35.164
Linked Discourses 35.164
- 0.2
16. Nandikkhayavagga
16. The End of Relishing
Koṭṭhikaanattasutta
With Koṭṭhita on Not-Self
- 1.1
Ekamantaṁ …pe…
- 1.2
vihareyyanti.
- 1.3
“Yo kho, koṭṭhika, anattā tatra te chando pahātabbo.
“Koṭṭhita, you should give up desire for what is not-self.
- 1.4
Ko ca, koṭṭhika, anattā?
And what is not-self?
- 1.5
Cakkhu kho, koṭṭhika, anattā; tatra te chando pahātabbo.
The eye,
- 1.6
Rūpā anattā; tatra te chando pahātabbo.
sights,
- 1.7
Cakkhuviññāṇaṁ anattā; tatra te chando pahātabbo.
eye consciousness,
- 1.8
Cakkhusamphasso anattā; tatra te chando pahātabbo.
and eye contact are not-self: you should give up desire for them.
- 1.9
Yampidaṁ cakkhusamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tampi anattā; tatra te chando pahātabbo …pe…
The pleasant, painful, or neutral feeling that arises dependent on eye contact is also not-self: You should give up desire for it.
- 1.10
jivhā anattā; tatra te chando pahātabbo …pe…
The ear … nose … tongue … body …
- 1.11
mano anattā; tatra te chando pahātabbo.
The mind,
- 1.12
Dhammā anattā; tatra te chando pahātabbo.
ideas,
- 1.13
Manoviññāṇaṁ …
mind consciousness,
- 1.14
manosamphasso …
and mind contact …
- 1.15
yampidaṁ manosamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tampi anattā; tatra te chando pahātabbo.
The pleasant, painful, or neutral feeling that arises dependent on mind contact is also not-self: you should give up desire for it.
- 1.16
Yo kho, koṭṭhika, anattā, tatra te chando pahātabbo”ti.
Koṭṭhita, you should give up desire for what is not-self.”
- 1.17
Navamaṁ.
- แหล่งที่มา
- SuttaCentral · ดึงข้อมูลเมื่อ 2026-08-15 ·
sn35.164 - ฉบับที่ใช้
- Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 — PDM-1.0
- English translation — Bhikkhu Sujato — CC0-1.0
- พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง — Public domain (term expired) — operator determination
- การเทียบฉบับ
- มุมมองแต่ละฉบับระบบวางตัวบทของแต่ละฉบับไว้ให้เทียบเท่านั้น ไม่สรุปว่าฉบับใดตรงหรือต่างจากฉบับใด และไม่ตัดสินว่าฉบับใดถูกกว่า — การเทียบเชิงความหมายต้องมาจากผู้รู้ที่ระบุตัวตนได้
- สิทธิ์การใช้งาน
- สาธารณสมบัติ — ตรวจสอบรายฉบับ (ดูบรรทัดบน) · แสดงที่มาแม้สัญญาอนุญาตไม่บังคับ