Tāyanasutta
Tāyana, a deity who was in a past life was a leader of a non-Buddhist sect, speaks a series of verses in praise of strenuous exertion and discipline. These famous verses are commonly recited by Theravadin monks.
ฉบับหลวงตายนสูตรที่ ๘
ข้อความไทยนี้คือ พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง ซึ่งแปลจากพระไตรปิฎกบาลีคนละฉบับกับบาลีที่แสดงอยู่ด้านล่าง จึงไม่ได้เรียงตรงกันบรรทัดต่อบรรทัด — อ่านเป็นสำนวนแปลอิสระอีกฉบับหนึ่ง
ครั้งนั้น ตายนเทวบุตรผู้เป็นเจ้าลัทธิมาแต่ก่อน เมื่อราตรีปฐมยามสิ้นไปแล้ว มีวรรณอันงามยิ่งนัก ยังพระวิหารเชตวันทั้งสิ้นให้สว่าง เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ครั้นแล้วก็ถวายบังคมพระผู้มีพระภาคแล้ว ได้ยืนอยู่ ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่ง ฯ
ตายนเทวบุตรยืนอยู่ ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่งแล้ว ได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ในสำนักพระผู้มีพระภาคว่า ท่านจงพยายามตัดกระแสตัณหา จงบรรเทากามเสียเถิดพราหมณ์ ฯ มุนีไม่ละกาม ย่อมไม่เข้าถึงความที่จิตแน่วแน่ได้ ฯ ถ้าบุคคลจะพึงทำความเพียร พึงทำความเพียรนั้นจริงๆ พึงบากบั่นทำความเพียรนั้นให้มั่น เพราะว่าการบรรพชาที่ปฏิบัติย่อหย่อนยิ่ง เรี่ยราย โทษดุจธุลี ฯ ความชั่วไม่ทำเสียเลยประเสริฐกว่า ความชั่วย่อมเผาผลาญในภายหลัง ฯ ก็กรรมใดทำแล้วไม่เดือดร้อนในภายหลัง กรรมนั้นเป็นความดีทำแล้วประเสริฐกว่าหญ้าคา อันบุคคลจับไม่ดีย่อมบาดมือนั่นเองฉันใด ฯ ความเป็นสมณะ อันบุคคลปฏิบัติไม่ดีย่อมฉุดเข้าไปเพื่อเกิดในนรกฉันนั้น ฯ กรรมอันย่อหย่อนอย่างใดอย่างหนึ่ง วัตรอันใดที่เศร้าหมอง และพรหมจรรย์ที่น่ารังเกียจ ทั้งสามอย่างนั้นไม่มีผลมาก ฯ ตายนเทวบุตร ครั้นได้กล่าวดังนี้แล้ว ก็ถวายบังคมพระผู้มีพระภาค ทำประทักษิณแล้ว อันตรธานไปในที่นั้นเอง ฯ
ครั้งนั้น โดยล่วงราตรีนั้นแล้ว พระผู้มีพระภาคตรัสเรียกภิกษุทั้งหลายมาว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย เมื่อคืนนี้ เทวบุตรนามว่าตายนะ ผู้เป็นเจ้าลัทธิมาแต่ก่อน เมื่อราตรีปฐมยามสิ้นไป มีวรรณอันงามยิ่งนัก ยังพระวิหารเชตวันทั้งสิ้นให้สว่าง เข้ามาหาเราถึงที่อยู่ ครั้นแล้ว ก็อภิวาทเราแล้ว ได้ยืนอยู่ ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่ง ตายนเทวบุตร ยืนอยู่ ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่งแล้ว ได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ในสำนักของเราว่า ท่านจงพยายามตัดกระแสตัณหา จงบรรเทากามเสียเถิดพราหมณ์ มุนีไม่ละกาม ย่อมไม่เข้าถึงความที่จิตแน่วแน่ได้ ฯ ถ้าบุคคลจะพึงทำความเพียร พึงทำความเพียรนั้นจริงๆ พึงบากบั่นทำความเพียรนั้นให้มั่น เพราะว่าการบรรพชาที่ปฏิบัติย่อหย่อน ยิ่ง เรี่ยราย โทษดุจธุลี ฯ ความชั่วไม่ทำเสียเลยประเสริฐกว่า ความชั่วย่อมเผาผลาญในภายหลัง ฯ ก็กรรมใดทำแล้วไม่เดือดร้อนในภายหลัง กรรมนั้นเป็นความดี ทำแล้วประเสริฐกว่า หญ้าคาอันบุคคลจับไม่ดี ย่อมบาดมือนั่นเอง ฉันใด ฯ ความเป็นสมณะ อันบุคคลปฏิบัติไม่ดี ย่อมฉุดเข้าไปเพื่อเกิดในนรก ฉันนั้น ฯ กรรมอันย่อหย่อนอย่างใดอย่างหนึ่ง วัตรอันใดที่เศร้าหมอง และพรหมจรรย์ที่น่ารังเกียจ ทั้งสามอย่างนั้น ไม่มีผลมาก ฯ
ดูกรภิกษุทั้งหลาย ตายนเทวบุตรครั้นได้กล่าวดังนี้แล้ว ก็อภิวาทเรา ทำประทักษิณแล้วอันตรธานไปในที่นั้นเอง ดูกรภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายจงศึกษา จงเล่าเรียน จงทรงจำตายนคาถาไว้ ดูกรภิกษุทั้งหลาย ตายนคาถาประกอบด้วยประโยชน์ เป็นเบื้องต้นแห่งพรหมจรรย์ ฯ
- 0.1
Saṁyutta Nikāya 2.8
Linked Discourses 2.8
- 0.2
1. Paṭhamavagga
Chapter One
Tāyanasutta
With Tāyana
- 1.1
Sāvatthinidānaṁ.
At Sāvatthī.
- 1.2
Atha kho tāyano devaputto purāṇatitthakaro abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇo kevalakappaṁ jetavanaṁ obhāsetvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi.
Then, late at night, the glorious godling Tāyana, formerly a religious founder, lighting up the entire Jeta’s Grove, went up to the Buddha, bowed, stood to one side,
- 1.3
Ekamantaṁ ṭhito kho tāyano devaputto bhagavato santike imā gāthāyo abhāsi:
and recited these verses in the Buddha’s presence:
- 2.1
“Chinda sotaṁ parakkamma,
“Cut the stream, striving!
- 2.2
kāme panuda brāhmaṇa;
Cast aside sensual pleasures, brahmin.
- 2.3
Nappahāya munī kāme,
A sage who doesn’t give up sensual pleasures
- 2.4
nekattamupapajjati.
is not reborn in a unified state.
- 3.1
Kayirā ce kayirāthenaṁ,
If one is to do what should be done,
- 3.2
daḷhamenaṁ parakkame;
one should staunchly strive.
- 3.3
Sithilo hi paribbājo,
For the life gone forth when laxly led
- 3.4
bhiyyo ākirate rajaṁ.
just stirs up dust all the more.
- 4.1
Akataṁ dukkaṭaṁ seyyo,
A bad deed is better left undone,
- 4.2
pacchā tapati dukkaṭaṁ;
for it will plague you later on.
- 4.3
Katañca sukataṁ seyyo,
A good deed is better done,
- 4.4
yaṁ katvā nānutappati.
one that does not plague you.
- 5.1
Kuso yathā duggahito,
When kusa grass is wrongly grasped
- 5.2
hatthamevānukantati;
it only cuts the hand.
- 5.3
Sāmaññaṁ dupparāmaṭṭhaṁ,
So too, the ascetic life, when wrongly taken,
- 5.4
nirayāyūpakaḍḍhati.
drags you to hell.
- 6.1
Yaṁ kiñci sithilaṁ kammaṁ,
Any lax act,
- 6.2
saṅkiliṭṭhañca yaṁ vataṁ;
any corrupt observance,
- 6.3
Saṅkassaraṁ brahmacariyaṁ,
or suspicious spiritual life,
- 6.4
na taṁ hoti mahapphalan”ti.
is not very fruitful.”
- 7.1
Idamavoca tāyano devaputto;
That is what the godling Tāyana said.
- 7.2
idaṁ vatvā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā tatthevantaradhāyīti.
Then he bowed and respectfully circled the Buddha, keeping him on his right, before vanishing right there.
- 8.1
Atha kho bhagavā tassā rattiyā accayena bhikkhū āmantesi:
Then, when the night had passed, the Buddha told the mendicants all that had happened.
- 8.2
“imaṁ, bhikkhave, rattiṁ tāyano nāma devaputto purāṇatitthakaro abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇo kevalakappaṁ jetavanaṁ obhāsetvā yenāhaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā maṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi.
“Mendicants, tonight, the glorious godling Tāyana, formerly a religious founder, lighting up the entire Jeta’s Grove, came to me, bowed, stood to one side,
- 8.3
Ekamantaṁ ṭhito kho, bhikkhave, tāyano devaputto mama santike imā gāthāyo abhāsi:
and recited these verses in my presence.” The Buddha repeated the verses in full, adding:
- 9.1
‘Chinda sotaṁ parakkamma,
- 9.2
kāme panuda brāhmaṇa;
- 9.3
Nappahāya munī kāme,
- 9.4
nekattamupapajjati.
- 10.1
Kayirā ce kayirāthenaṁ,
- 10.2
daḷhamenaṁ parakkame;
- 10.3
Sithilo hi paribbājo,
- 10.4
bhiyyo ākirate rajaṁ.
- 11.1
Akataṁ dukkaṭaṁ seyyo,
- 11.2
pacchā tapati dukkaṭaṁ;
- 11.3
Katañca sukataṁ seyyo,
- 11.4
yaṁ katvā nānutappati.
- 12.1
Kuso yathā duggahito,
- 12.2
hatthamevānukantati;
- 12.3
Sāmaññaṁ dupparāmaṭṭhaṁ,
- 12.4
nirayāyūpakaḍḍhati.
- 13.1
Yaṁ kiñci sithilaṁ kammaṁ,
- 13.2
saṅkiliṭṭhañca yaṁ vataṁ;
- 13.3
Saṅkassaraṁ brahmacariyaṁ,
- 13.4
na taṁ hoti mahapphalan’ti.
- 14.1
Idamavoca, bhikkhave, tāyano devaputto, idaṁ vatvā maṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā tatthevantaradhāyi.
“That is what the godling Tāyana said. Then he bowed and respectfully circled me, keeping me on his right side, before vanishing right there.
- 14.2
Uggaṇhātha, bhikkhave, tāyanagāthā;
Mendicants, learn the verses of Tāyana!
- 14.3
pariyāpuṇātha, bhikkhave, tāyanagāthā;
Memorize the verses of Tāyana!
- 14.4
dhāretha, bhikkhave, tāyanagāthā.
Remember the verses of Tāyana!
- 14.5
Atthasaṁhitā, bhikkhave, tāyanagāthā ādibrahmacariyikā”ti.
These verses are beneficial and relate to the fundamentals of the spiritual life.”
- แหล่งที่มา
- SuttaCentral · ดึงข้อมูลเมื่อ 2026-08-15 ·
sn2.8 - ฉบับที่ใช้
- Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 — PDM-1.0
- English translation — Bhikkhu Sujato — CC0-1.0
- พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง — Public domain (term expired) — operator determination
- การเทียบฉบับ
- มุมมองแต่ละฉบับระบบวางตัวบทของแต่ละฉบับไว้ให้เทียบเท่านั้น ไม่สรุปว่าฉบับใดตรงหรือต่างจากฉบับใด และไม่ตัดสินว่าฉบับใดถูกกว่า — การเทียบเชิงความหมายต้องมาจากผู้รู้ที่ระบุตัวตนได้
- สิทธิ์การใช้งาน
- สาธารณสมบัติ — ตรวจสอบรายฉบับ (ดูบรรทัดบน) · แสดงที่มาแม้สัญญาอนุญาตไม่บังคับ