MN 103

Kintisutta

The Buddha teaches the monks to not dispute about the fundamental teachings, but to always strive for harmony.

ฉบับหลวงกินติสูตร

ข้อความไทยนี้คือ พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง ซึ่งแปลจากพระไตรปิฎกบาลีคนละฉบับกับบาลีที่แสดงอยู่ด้านล่าง จึงไม่ได้เรียงตรงกันบรรทัดต่อบรรทัด — อ่านเป็นสำนวนแปลอิสระอีกฉบับหนึ่ง

ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้:

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ในป่าชัฏ สถานที่บวงสรวงพลีเขตเมืองกุสินารา สมัยนั้นแล พระผู้มีพระภาคตรัสเรียกภิกษุทั้งหลายว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุเหล่านั้นทูลรับพระดำรัสแล้ว ฯ

พระผู้มีพระภาคได้ตรัสดังนี้ว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย พวกเธอมีความดำริในเราบ้างหรือว่า สมณโคดมแสดงธรรมเพราะเหตุจีวร หรือเพราะเหตุบิณฑบาตหรือเพราะเหตุเสนาสนะ หรือเพราะเหตุหวังสุขในภพน้อยภพใหญ่ด้วยอาการนี้ ฯ

ภิกษุเหล่านั้นทูลว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ พวกข้าพระองค์ไม่มีความดำริในพระผู้มีพระภาค อย่างนี้เลยว่า พระสมณโคดมทรงแสดงธรรมเพราะเหตุจีวร หรือเพราะเหตุบิณฑบาต หรือ เพราะเหตุเสนาสนะ หรือเพราะเหตุหวังสุขในภพน้อยภพใหญ่ด้วยอาการนี้ ฯ

พ. ดูกรภิกษุทั้งหลาย เป็นอันว่าพวกเธอไม่มีความดำริในเราอย่างนี้เลยว่า สมณโคดมแสดงธรรมเพราะเหตุจีวร หรือเพราะเหตุบิณฑบาตหรือเพราะเหตุเสนาสนะ หรือเพราะเหตุหวังสุขในภพน้อยภพใหญ่ด้วยอาการนี้ถ้าเช่นนั้น พวกเธอมีความดำริในเรา อย่างไรเล่า ฯ

ภิ. ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ พวกข้าพระองค์มีความดำริในพระผู้มีพระภาค อย่างนี้แลว่า พระผู้มีพระภาคผู้ทรงอนุเคราะห์ ทรงแสวงหาประโยชน์เกื้อกูล ทรงอาศัยความอนุเคราะห์ แสดงธรรม ฯ

พ. ดูกรภิกษุทั้งหลาย เป็นอันว่าพวกเธอมีความดำริในเราอย่างนี้ว่า พระผู้มีพระภาคผู้อนุเคราะห์แสวงหาประโยชน์เกื้อกูล อาศัยความอนุเคราะห์แสดงธรรม เพราะฉะนั้นแล ธรรมเหล่าใด อันเราแสดงแล้วแก่เธอทั้งหลายด้วยความรู้ยิ่ง คือ สติปัฏฐาน ๔ สัมมัปปธาน ๔ อิทธิบาท ๔ อินทรีย์๕ พละ ๕ โพชฌงค์ ๗ อริยมรรคมีองค์ ๘ เธอทั้งปวง พึงเป็นผู้พร้อมเพรียงกัน ยินดีต่อกัน ไม่วิวาทกัน ศึกษาอยู่ในธรรมเหล่านั้น ดูกรภิกษุทั้งหลาย ก็เมื่อพวกเธอนั้นพร้อมเพรียงกัน ยินดีต่อกัน ไม่วิวาทกัน ศึกษาอยู่ จะพึงมีภิกษุผู้กล่าวต่างกันในธรรมอันยิ่งเป็นสองรูป ฯ

ถ้าพวกเธอมีความเห็นในภิกษุสองรูปนั้นอย่างนี้ว่า ท่านทั้งสองนี้แล มีวาทะต่างกันโดยอรรถและโดยพยัญชนะ พวกเธอสำคัญภิกษุรูปใดในสองรูปนั้นว่า ว่าง่ายกว่ากัน พึงเข้าไปหาภิกษุรูปนั้น แล้วกล่าวแก่เธออย่างนี้ว่า ท่านผู้มีอายุทั้งสอง มีวาทะต่างกันโดยอรรถ และโดยพยัญชนะ ขอท่านโปรดทราบความต่างกันนี้นั้น แม้โดยอาการที่ต่างกันโดยอรรถและโดยพยัญชนะ ท่านผู้มีอายุทั้งสอง อย่าถึงต้องวิวาทกันเลย ต่อนั้นพวกเธอสำคัญภิกษุอื่นๆ ที่เป็นฝ่ายเดียวกันรูปใดว่า ว่าง่ายกว่ากัน พึงเข้าไปหารูปนั้น แล้วกล่าวแก่เธออย่างนี้ว่า ท่านผู้มีอายุทั้งสอง มีวาทะต่างกันโดยอรรถและโดยพยัญชนะ ขอท่านโปรดทราบความต่างกันนี้ นั้นแม้โดยอาการที่ต่างกันโดยอรรถและโดยพยัญชนะ ท่านผู้มีอายุทั้งสอง อย่าถึงต้องวิวาทกันเลย ด้วยประการนี้ พวกเธอต้องจำข้อที่ภิกษุทั้งสองนั้นถือผิด โดยเป็นข้อผิดไว้ ครั้นจำได้แล้ว ข้อใดเป็นธรรม เป็นวินัยพึงกล่าวข้อนั้น ฯ

ถ้าพวกเธอมีความเห็นในภิกษุสองรูปนั้นอย่างนี้ว่า ท่านทั้งสองนี้แล มีวาทะต่างกันแต่โดยอรรถ ย่อมลงกันได้โดยพยัญชนะ พวกเธอสำคัญภิกษุรูปใดในสองรูปนั้นว่า ว่าง่ายกว่ากัน พึงเข้าไปหาภิกษุรูปนั้น แล้วกล่าวแก่ เธออย่างนี้ว่า ท่านผู้มีอายุทั้งสองแล มีวาทะต่างกันแต่โดยอรรถ ย่อมลงกันได้โดยพยัญชนะ ขอท่านโปรดทราบความต่างกันนี้นั้น แม้โดยอาการที่ลงกันได้โดยพยัญชนะ ท่านผู้มีอายุทั้งสอง อย่าถึงต้องวิวาทกันเลย ต่อนั้น พวกเธอสำคัญภิกษุอื่นๆ ที่เป็นฝ่ายเดียวกันรูปใดว่า ว่าง่ายกว่า พึงเข้าไปหารูปนั้น แล้วกล่าวแก่เธออย่างนี้ว่า ท่านผู้มีอายุทั้งสองแลมีวาทะต่างกันแต่โดยอรรถ ย่อมลงกันได้โดยพยัญชนะ ขอท่านโปรดทราบความต่างกันนี้นั้น แม้โดยอาการที่ลงกันได้โดยพยัญชนะ ท่านผู้มีอายุทั้งสอง อย่าถึงต้องวิวาทกันเลย ด้วยประการนี้ พวกเธอต้องจำข้อที่ภิกษุทั้งสองนั้นถือผิด โดยเป็นข้อผิดและจำข้อที่ภิกษุทั้งสองนั้นถือถูก โดยเป็นข้อถูกไว้ ครั้นจำได้แล้ว ข้อใดเป็นธรรม เป็นวินัย พึงกล่าวข้อนั้น ฯ

ถ้าพวกเธอมีความเห็นในภิกษุสองรูปนั้นอย่างนี้ว่า ท่านทั้งสองนี้แล มีวาทะลงกันได้โดยอรรถ ยังต่างกันแต่โดยพยัญชนะ พวกเธอสำคัญภิกษุรูปใดในสองรูปนั้นว่า ว่าง่ายกว่ากัน พึงเข้าไปหาภิกษุรูปนั้น แล้วกล่าวแก่เธออย่างนี้ว่า ท่านผู้มีอายุทั้งสองแล มีวาทะลงกันได้โดยอรรถ ยังต่างกันแต่โดยพยัญชนะ ขอท่านโปรดทราบความต่างกันนี้นั้น แม้โดยอาการที่ลงกันได้โดยอรรถ ต่างกันแต่โดยพยัญชนะ ก็เรื่องพยัญชนะนี้เป็นเรื่องเล็กน้อย ท่านผู้มีอายุทั้งสอง อย่าถึงต้องวิวาทกันในเรื่องเล็กน้อยเลย ต่อนั้น พวกเธอสำคัญภิกษุอื่นๆ ที่เป็นฝ่ายเดียวกัน รูปใดว่า ว่าง่ายกว่า พึงเข้าไปหารูปนั้น แล้วกล่าวแก่เธออย่างนี้ว่า ท่านผู้มีอายุทั้งสองแล มีวาทะลงกันได้โดยอรรถ ต่างกันแต่โดยพยัญชนะ ขอท่านโปรดทราบความต่างกันนี้นั้น แม้โดยอาการที่ลงกันได้โดยอรรถ ต่างกันแต่โดยพยัญชนะ ก็เรื่องพยัญชนะนี้ เป็นเรื่องเล็กน้อย ท่านผู้มีอายุทั้งสอง อย่าถึงต้องวิวาทกันในเรื่องเล็กน้อยเลย ด้วยประการนี้ พวกเธอต้องจำข้อที่ภิกษุทั้งสองนั้น ถือถูก โดยเป็นข้อถูก และจำข้อที่ภิกษุทั้งสองนั้นถือผิด โดยเป็นข้อผิดไว้ครั้นจำได้แล้ว ข้อใดเป็นธรรม เป็นวินัย พึงกล่าวข้อนั้น ฯ

ถ้าพวกเธอมีความเห็นในภิกษุสองรูปนั้นอย่างนี้ว่า ท่านทั้งสองนี้แล มีวาทะ สมกันลงกันทั้งโดยอรรถและโดยพยัญชนะ พวกเธอสำคัญภิกษุรูปใดในสองรูปนั้นว่า ว่าง่ายกว่ากัน พึงเข้าไปหาภิกษุรูปนั้น แล้วกล่าวแก่เธออย่างนี้ว่า ท่านผู้มีอายุทั้งสองแล มีวาทะสมกัน ลงกันทั้งโดยอรรถและโดยพยัญชนะ ขอท่านโปรดทราบคำที่ต่างกันนี้นั้น แม้โดยอาการที่สมกัน ลงกันได้ทั้งโดยอรรถและโดยพยัญชนะ ท่านผู้มีอายุทั้งสอง อย่าถึงต้องวิวาทกันเลย ต่อนั้น พวกเธอสำคัญภิกษุอื่นๆ ที่เป็นฝ่ายเดียวกันรูปใดว่า ว่าง่ายกว่า พึงเข้าไปหารูปนั้น แล้วกล่าวแก่เธออย่างนี้ว่า ท่านผู้มีอายุทั้งสองแล มีวาทะสมกันลงกันทั้งโดยอรรถและโดยพยัญชนะ ขอท่านโปรดทราบคำที่ต่างกันนี้นั้น แม้โดยอาการที่สมกันลงกันได้ทั้งโดยอรรถและโดยพยัญชนะ ท่านผู้มีอายุทั้งสอง อย่าถึงต้องวิวาทกันเลย ด้วยประการนี้ พวกเธอต้องจำข้อที่ภิกษุทั้งสองนั้นถือถูก โดยเป็นข้อถูกไว้ ครั้นจำได้แล้ว ข้อใดเป็นธรรม เป็นวินัย พึงกล่าวข้อนั้น ฯ

ดูกรภิกษุทั้งหลาย ก็เมื่อพวกเธอนั้นพร้อมเพรียงกัน ยินดีต่อกันไม่วิวาทกัน ศึกษาอยู่ ภิกษุรูปใดรูปหนึ่งพึงมีอาบัติ มีวิติกกมโทษ พวกเธออย่าเพ่อโจทภิกษุรูปนั้นด้วย ข้อโจท พึงใคร่ครวญบุคคลก่อนว่า ด้วยอาการนี้ ความไม่ลำบากจักมีแก่เรา และความไม่ขัดใจจักมีแก่บุคคลผู้ต้องอาบัติ เพราะบุคคลผู้ต้องอาบัติเป็นคนไม่มักโกรธ ไม่ผูกโกรธ ไม่มีทิฐิมั่น ยอมสละคืนได้ง่ายและเราอาจจะให้เขาออกจากอกุศล ดำรงอยู่ในกุศลได้ ดูกรภิกษุทั้งหลาย ถ้าพวกเธอมีความเห็นอย่างนี้ ก็ควรพูด

อนึ่ง ถ้าพวกเธอมีความเห็นอย่างนี้ว่า ความไม่ลำบากจักมีแก่เรา แต่ความขัดใจจักมีแก่บุคคลผู้ต้องอาบัติ เพราะบุคคลผู้ต้องอาบัติ เป็นคนมักโกรธ มีความผูกโกรธ มีทิฐิมั่น แต่ยอมสละคืนได้ง่าย และเราอาจจะให้เขาออกจากอกุศล ดำรงอยู่ในกุศลได้ ก็เรื่องความขัดใจของบุคคลผู้ต้องอาบัตินี้ เป็นเรื่องเล็กน้อย ส่วนเรื่องที่เราอาจจะให้เขาออกจากอกุศล ดำรงอยู่ในกุศลนั่นแล เป็นเรื่องใหญ่กว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย ถ้าพวกเธอมีความเห็นอย่างนี้ ก็ควรพูด

อนึ่ง ถ้าพวกเธอมีความเห็นอย่างนี้ว่า ความลำบากจักมีแก่เรา แต่ความไม่ขัดใจจักมีแก่บุคคลผู้ต้องอาบัติ เพราะบุคคลผู้ต้องอาบัติเป็นคนไม่มักโกรธ ไม่ผูกโกรธ แต่มีทิฐิมั่น ยอมสละคืนได้ง่าย และเราอาจจะให้เขาออกจากอกุศล ดำรงอยู่ในกุศลได้ ก็เรื่องความลำบากของเรา เป็นเรื่องเล็กน้อย ส่วนเรื่องที่เราอาจจะให้เขาออกจากอกุศล ดำรงอยู่ในกุศลได้นั่นแล เป็นเรื่องใหญ่กว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย ถ้าพวกเธอมีความเห็นอย่างนี้ ก็ควรพูด

ถ้าพวกเธอมีความเห็นอย่างนี้ว่า ความลำบากจักมีแก่เรา และความขัดใจจักมีแก่บุคคล ผู้ต้องอาบัติ เพราะบุคคลผู้ต้องอาบัติ เป็นคนมักโกรธ มีความผูกโกรธ มีทิฐิมั่น สละคืนได้ยาก แต่เราอาจจะให้เขาออกจากอกุศล ดำรงอยู่ในกุศลได้ ก็เรื่องความลำบากของเราและความขัดใจของบุคคลผู้ต้องอาบัตินี้เป็นเรื่องเล็กน้อย ส่วนเรื่องที่เราอาจจะให้เขาออกจากอกุศล ดำรงอยู่ในกุศลได้นั่นแล เป็นเรื่องใหญ่กว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย ถ้าพวกเธอมีความเห็นอย่างนี้ ก็ควรพูด

แต่ถ้าพวกเธอมีความเห็นอย่างนี้ว่า ความลำบากจักมีแก่เรา และความขัดใจจักมีแก่บุคคลผู้ต้องอาบัติ เพราะบุคคลผู้ต้องอาบัติ เป็นคนมักโกรธ มีความผูกโกรธ มีทิฐิมั่น สละคืนได้ยาก ทั้งเราก็ไม่อาจจะให้เขาออกจากอกุศล ดำรงอยู่ในกุศลได้ พวกเธอก็ต้องไม่ละเลยอุเบกขาในบุคคลเช่นนี้ ฯ

ดูกรภิกษุทั้งหลาย ก็เมื่อพวกเธอนั้นพร้อมเพรียงกัน ยินดีต่อกันไม่วิวาทกัน ศึกษาอยู่ พึงเกิดการพูดเล่นสำนวนกัน แข่งขันกันด้วยทิฐิ ผูกใจเจ็บกัน ไม่เชื่อถือกัน ไม่ยินดีต่อกันขึ้น พวกเธอพึงสำคัญภิกษุที่เป็นฝ่ายเดียวกันในที่นั้น รูปใดว่าง่าย พึงเข้าไปหารูปนั้น แล้วกล่าวแก่เธออย่างนี้ว่า ดูกรท่านผู้มีอายุ เรื่องที่พวกเราพร้อมเพรียงกัน ยินดีต่อกัน ไม่วิวาทกัน ศึกษาอยู่ เกิดการพูดเล่นสำนวนกัน แข่งขันกันด้วยทิฐิ ผูกใจเจ็บกัน ไม่เชื่อถือกัน ไม่ยินดีต่อกันขึ้นนั้น พระสมณะเมื่อทรงทราบจะพึงทรงติเตียนได้ ดูกรภิกษุทั้งหลาย เมื่อภิกษุจะชี้แจงโดยชอบ พึงชี้แจงอย่างนี้ว่า ดูกรท่านผู้มีอายุ เรื่องที่พวกเราพร้อมเพรียงกัน ยินดีต่อกัน ไม่วิวาทกัน ศึกษาอยู่ เกิดการพูดเล่นสำนวนกัน แข่งขันกันด้วยทิฐิ ผูกใจเจ็บกัน ไม่เชื่อถือกัน ไม่ยินดีต่อกันขึ้นนั้น พระสมณะเมื่อทรงทราบจะพึงทรงติเตียนได้ ก็ภิกษุอื่นๆ จะพึงถามเธอว่า ดูกรท่านผู้มีอายุ ภิกษุไม่ละภาวะที่ดำรงอยู่นี้แล้วจะพึงทำนิพพานให้แจ้งได้หรือ

ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุเมื่อจะพยากรณ์โดยชอบ พึงพยากรณ์อย่างนี้ว่า ดูกร ท่านผู้มีอายุ ภิกษุไม่ละภาวะที่ดำรงอยู่นี้แล้วแล จะพึงทำนิพพานให้แจ้งไม่ได้ต่อนั้น พวกเธอสำคัญภิกษุอื่นๆ ที่เป็นฝ่ายเดียวกันรูปใดว่า ว่าง่าย พึงเข้าไปหารูปนั้น แล้วกล่าวแก่เธออย่างนี้ว่า ดูกรท่านผู้มีอายุ เรื่องที่พวกเราพร้อมเพรียงกัน ยินดีต่อกัน ไม่วิวาทกัน ศึกษาอยู่ เกิดการพูดเล่นสำนวนกัน แข่งขันกันด้วยทิฐิ ผูกใจเจ็บกัน ไม่เชื่อถือกัน ไม่ยินดีต่อกันขึ้นนั้น พระสมณะเมื่อทรงทราบจะพึงทรงติเตียนได้ ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุเมื่อจะชี้แจงโดยชอบ พึงชี้แจงอย่างนี้ว่า ดูกรท่านผู้มีอายุ เรื่องที่พวกเราพร้อมเพรียงกัน ยินดีต่อกัน ไม่วิวาทกัน ศึกษาอยู่ เกิดการพูดเล่นสำนวนกัน แข่งขันกันด้วยทิฐิ ผูกใจเจ็บกัน ไม่เชื่อถือกัน ไม่ยินดีต่อกันขึ้นนั้น พระสมณะเมื่อทรงทราบจะพึงติเตียนได้ก็ภิกษุอื่นๆ จะพึงถามเธอว่า ดูกรท่านผู้มีอายุ ภิกษุไม่ละภาวะที่ดำรงอยู่นี้แล้ว จะพึงทำนิพพานให้แจ้งได้หรือ ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุเมื่อจะพยากรณ์ โดยชอบพึงพยากรณ์อย่างนี้ว่า ดูกรท่านผู้มีอายุ ภิกษุไม่ละภาวะที่ดำรงอยู่นี้แล้วแล จะพึงทำนิพพานให้แจ้งไม่ได้ ดูกรภิกษุทั้งหลาย ถ้าภิกษุอื่นๆ พึงถามเธออย่างนี้ว่า ท่านให้ภิกษุเหล่านี้ของพวกเราออกจากอกุศล ดำรงอยู่ในกุศลแล้วหรือ ภิกษุเมื่อจะพยากรณ์โดยชอบพึงพยากรณ์อย่างนี้ว่า ดูกรท่านผู้มีอายุ ในเรื่องนี้ ข้าพเจ้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคแล้ว พระผู้มีพระภาคทรงแสดงธรรมแก่ข้าพเจ้า ข้าพเจ้าฟังธรรมของพระองค์แล้ว ได้กล่าวแก่ภิกษุเหล่านั้น ภิกษุเหล่านั้นฟังธรรมแล้ว ออกจากอกุศล และดำรงอยู่ในกุศลได้แล้ว ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุเมื่อพยากรณ์อย่างนี้ แล ชื่อว่าไม่ยกตน ไม่ข่มคนอื่น พยากรณ์ธรรมสมควรแก่ธรรมด้วย ทั้งการกล่าวก่อน และการกล่าวตามกันอะไรๆ อันชอบด้วยเหตุ ย่อมไม่ถึงฐานะน่าตำหนิด้วย ฯ

พระผู้มีพระภาคได้ตรัสพระภาษิตนี้แล้ว ภิกษุเหล่านั้นต่างชื่นชมยินดีพระภาษิตของ พระผู้มีพระภาคแล ฯ

จบ กินติสูตรที่ ๓

ไทย · อ่านฉบับหลวงด้านบน
  1. 0.1

    Majjhima Nikāya 103

    Middle Discourses 103

  2. Kintisutta

    Is This What You Think Of Me?

  3. 1.1

    Evaṁ me sutaṁ—

    So I have heard.

  4. 1.2

    ekaṁ samayaṁ bhagavā pisinārāyaṁ viharati baliharaṇe vanasaṇḍe.

    At one time the Buddha was staying near Kusinārā in the Forest of Offerings.

  5. 1.3

    Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi:

    There the Buddha addressed the mendicants,

  6. 1.4

    “bhikkhavo”ti.

    “Mendicants!”

  7. 1.5

    “Bhadante”ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.

    “Venerable sir,” they replied.

  8. 1.6

    Bhagavā etadavoca:

    The Buddha said this:

  9. 2.1

    “kinti vo, bhikkhave, mayi hoti:

    “Mendicants, is this what you think of me?

  10. 2.2

    ‘cīvarahetu vā samaṇo gotamo dhammaṁ deseti, piṇḍapātahetu vā samaṇo gotamo dhammaṁ deseti, senāsanahetu vā samaṇo gotamo dhammaṁ deseti, itibhavābhavahetu vā samaṇo gotamo dhammaṁ desetī’”ti?

    ‘The ascetic Gotama teaches the Dhamma for the sake of robes, almsfood, lodgings, or rebirth in this or that state.’”

  11. 2.3

    “Na kho no, bhante, bhagavati evaṁ hoti:

    “No sir, we don’t think of you that way.”

  12. 2.4

    ‘cīvarahetu vā samaṇo gotamo dhammaṁ deseti, piṇḍapātahetu vā samaṇo gotamo dhammaṁ deseti, senāsanahetu vā samaṇo gotamo dhammaṁ deseti, itibhavābhavahetu vā samaṇo gotamo dhammaṁ desetī’”ti.

  13. 2.5

    “Na ca kira vo, bhikkhave, mayi evaṁ hoti:

    “If you don’t think of me that way,

  14. 2.6

    ‘cīvarahetu vā samaṇo gotamo dhammaṁ deseti …pe…

  15. 2.7

    itibhavābhavahetu vā samaṇo gotamo dhammaṁ desetī’ti;

  16. 2.8

    atha kinti carahi vo, bhikkhave, mayi hotī”ti?

    what then do you think of me?”

  17. 2.9

    “Evaṁ kho no, bhante, bhagavati hoti:

    “We think of you this way:

  18. 2.10

    ‘anukampako bhagavā hitesī;

    ‘The Buddha is sympathetic and wants what’s best for us.

  19. 2.11

    anukampaṁ upādāya dhammaṁ desetī’”ti.

    He teaches out of sympathy.’”

  20. 2.12

    “Evañca kira vo, bhikkhave, mayi hoti:

    “So it seems you think

  21. 2.13

    ‘anukampako bhagavā hitesī;

  22. 2.14

    anukampaṁ upādāya dhammaṁ desetī’ti.

    that I teach out of sympathy.

  23. 3.1

    Tasmātiha, bhikkhave, ye vo mayā dhammā abhiññā desitā, seyyathidaṁ—

    In that case, each and every one of you should train in the things I have taught from my direct knowledge, that is:

  24. 3.2

    cattāro satipaṭṭhānā cattāro sammappadhānā cattāro iddhipādā pañcindriyāni pañca balāni satta bojjhaṅgā ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, tattha sabbeheva samaggehi sammodamānehi avivadamānehi sikkhitabbaṁ.

    the four kinds of mindfulness meditation, the four right efforts, the four bases of psychic power, the five faculties, the five powers, the seven awakening factors, and the noble eightfold path. You should train in these things in harmony, appreciating each other, without dispute.

  25. 4.1

    Tesañca vo, bhikkhave, samaggānaṁ sammodamānānaṁ avivadamānānaṁ sikkhataṁ siyaṁsu dve bhikkhū abhidhamme nānāvādā.

    As you do so, it may happen that two mendicants disagree about the teaching.

  26. 5.1

    Tatra ce tumhākaṁ evamassa:

    Now, you might think,

  27. 5.2

    ‘imesaṁ kho āyasmantānaṁ atthato ceva nānaṁ byañjanato ca nānan’ti, tattha yaṁ bhikkhuṁ suvacataraṁ maññeyyātha so upasaṅkamitvā evamassa vacanīyo:

    ‘These two venerables disagree on both the meaning and the phrasing.’ So you should approach whichever mendicant you think is most amenable and say to them:

  28. 5.3

    ‘āyasmantānaṁ kho atthato ceva nānaṁ, byañjanato ca nānaṁ.

    ‘The venerables disagree on the meaning and the phrasing.

  29. 5.4

    Tadamināpetaṁ āyasmanto jānātha—

    But the venerables should know that this is how

  30. 5.5

    yathā atthato ceva nānaṁ, byañjanato ca nānaṁ.

    such disagreement on the meaning and the phrasing comes to be.

  31. 5.6

    Māyasmanto vivādaṁ āpajjitthā’ti.

    Please don’t get into a dispute about this.’

  32. 5.7

    Athāparesaṁ ekatopakkhikānaṁ bhikkhūnaṁ yaṁ bhikkhuṁ suvacataraṁ maññeyyātha so upasaṅkamitvā evamassa vacanīyo:

    Then you should approach whichever mendicant they think is most amenable among those who side with the other party and say to them:

  33. 5.8

    ‘āyasmantānaṁ kho atthato ceva nānaṁ, byañjanato ca nānaṁ.

    ‘The venerables disagree on the meaning and the phrasing.

  34. 5.9

    Tadamināpetaṁ āyasmanto jānātha—

    But the venerables should know that this is how

  35. 5.10

    yathā atthato ceva nānaṁ, byañjanato ca nānaṁ.

    such disagreement on the meaning and the phrasing comes to be.

  36. 5.11

    Māyasmanto vivādaṁ āpajjitthā’ti.

    Please don’t get into a dispute about this.’

  37. 5.12

    Iti duggahitaṁ duggahitato dhāretabbaṁ, suggahitaṁ suggahitato dhāretabbaṁ.

    So you should remember what has been incorrectly memorized as incorrectly memorized and what has been correctly memorized as correctly memorized.

  38. 5.13

    Duggahitaṁ duggahitato dhāretvā suggahitaṁ suggahitato dhāretvā yo dhammo yo vinayo so bhāsitabbo.

    Remembering this, you should speak on the teaching and the training.

  39. 6.1

    Tatra ce tumhākaṁ evamassa:

    Now, you might think,

  40. 6.2

    ‘imesaṁ kho āyasmantānaṁ atthato hi kho nānaṁ, byañjanato sametī’ti, tattha yaṁ bhikkhuṁ suvacataraṁ maññeyyātha so upasaṅkamitvā evamassa vacanīyo:

    ‘These two venerables disagree on the meaning but agree on the phrasing.’ So you should approach whichever mendicant you think is most amenable and say to them:

  41. 6.3

    ‘āyasmantānaṁ kho atthato hi nānaṁ, byañjanato sameti.

    ‘The venerables disagree on the meaning but agree on the phrasing.

  42. 6.4

    Tadamināpetaṁ āyasmanto jānātha—

    But the venerables should know that this is how

  43. 6.5

    yathā atthato hi kho nānaṁ, byañjanato sameti.

    such disagreement on the meaning and agreement on the phrasing comes to be.

  44. 6.6

    Māyasmanto vivādaṁ āpajjitthā’ti.

    Please don’t get into a dispute about this.’

  45. 6.7

    Athāparesaṁ ekatopakkhikānaṁ bhikkhūnaṁ yaṁ bhikkhuṁ suvacataraṁ maññeyyātha so upasaṅkamitvā evamassa vacanīyo:

    Then you should approach whichever mendicant they think is most amenable among those who side with the other party and say to them:

  46. 6.8

    ‘āyasmantānaṁ kho atthato hi kho nānaṁ, byañjanato sameti.

    ‘The venerables disagree on the meaning but agree on the phrasing.

  47. 6.9

    Tadamināpetaṁ āyasmanto jānātha—

    But the venerables should know that this is how

  48. 6.10

    yathā atthato hi kho nānaṁ, byañjanato sameti.

    such disagreement on the meaning and agreement on the phrasing comes to be.

  49. 6.11

    Māyasmanto vivādaṁ āpajjitthā’ti.

    Please don’t get into a dispute about this.’

  50. 6.12

    Iti duggahitaṁ duggahitato dhāretabbaṁ, suggahitaṁ suggahitato dhāretabbaṁ.

    So you should remember what has been incorrectly memorized as incorrectly memorized and what has been correctly memorized as correctly memorized.

  51. 6.13

    Duggahitaṁ duggahitato dhāretvā suggahitaṁ suggahitato dhāretvā yo dhammo yo vinayo so bhāsitabbo.

    Remembering this, you should speak on the teaching and the training.

  52. 7.1

    Tatra ce tumhākaṁ evamassa:

    Now, you might think,

  53. 7.2

    ‘imesaṁ kho āyasmantānaṁ atthato hi kho sameti, byañjanato nānan’ti, tattha yaṁ bhikkhuṁ suvacataraṁ maññeyyātha so upasaṅkamitvā evamassa vacanīyo:

    ‘These two venerables agree on the meaning but disagree on the phrasing.’ So you should approach whichever mendicant you think is most amenable and say to them:

  54. 7.3

    ‘āyasmantānaṁ kho atthato hi sameti, byañjanato nānaṁ.

    ‘The venerables agree on the meaning but disagree on the phrasing.

  55. 7.4

    Tadamināpetaṁ āyasmanto jānātha—

    But the venerables should know that this is how

  56. 7.5

    yathā atthato hi kho sameti, byañjanato nānaṁ.

    such agreement on the meaning and disagreement on the phrasing comes to be.

  57. 7.6

    Appamattakaṁ kho panetaṁ yadidaṁ—byañjanaṁ.

    But the phrasing is a minor matter.

  58. 7.7

    Māyasmanto appamattake vivādaṁ āpajjitthā’ti.

    Please don’t get into a dispute about something so minor.’

  59. 7.8

    Athāparesaṁ ekatopakkhikānaṁ bhikkhūnaṁ yaṁ bhikkhuṁ suvacataraṁ maññeyyātha so upasaṅkamitvā evamassa vacanīyo:

    Then you should approach whichever mendicant they think is most amenable among those who side with the other party and say to them:

  60. 7.9

    ‘āyasmantānaṁ kho atthato hi sameti, byañjanato nānaṁ.

    ‘The venerables agree on the meaning but disagree on the phrasing.

  61. 7.10

    Tadamināpetaṁ āyasmanto jānātha—

    But the venerables should know that this is how

  62. 7.11

    yathā atthato hi kho sameti, byañjanato nānaṁ.

    such agreement on the meaning and disagreement on the phrasing comes to be.

  63. 7.12

    Appamattakaṁ kho panetaṁ yadidaṁ—byañjanaṁ.

    But the phrasing is a minor matter.

  64. 7.13

    Māyasmanto appamattake vivādaṁ āpajjitthā’ti.

    Please don’t get into a dispute about something so minor.’

  65. 7.14

    Iti suggahitaṁ suggahitato dhāretabbaṁ, duggahitaṁ duggahitato dhāretabbaṁ.

    So you should remember what has been correctly memorized as correctly memorized and what has been incorrectly memorized as incorrectly memorized.

  66. 7.15

    Suggahitaṁ suggahitato dhāretvā duggahitaṁ duggahitato dhāretvā yo dhammo yo vinayo so bhāsitabbo.

    Remembering this, you should speak on the teaching and the training.

  67. 8.1

    Tatra ce tumhākaṁ evamassa:

    Now, you might think,

  68. 8.2

    ‘imesaṁ kho āyasmantānaṁ atthato ceva sameti byañjanato ca sametī’ti, tattha yaṁ bhikkhuṁ suvacataraṁ maññeyyātha so upasaṅkamitvā evamassa vacanīyo:

    ‘These two venerables agree on both the meaning and the phrasing.’ So you should approach whichever mendicant you think is most amenable and say to them:

  69. 8.3

    ‘āyasmantānaṁ kho atthato ceva sameti, byañjanato ca sameti.

    ‘The venerables agree on both the meaning and the phrasing.

  70. 8.4

    Tadamināpetaṁ āyasmanto jānātha—

    But the venerables should know that this is how

  71. 8.5

    yathā atthato ceva sameti byañjanato ca sameti.

    they come to agree on the meaning and the phrasing.

  72. 8.6

    Māyasmanto vivādaṁ āpajjitthā’ti.

    Please don’t get into a dispute about this.’

  73. 8.7

    Athāparesaṁ ekatopakkhikānaṁ bhikkhūnaṁ yaṁ bhikkhuṁ suvacataraṁ maññeyyātha so upasaṅkamitvā evamassa vacanīyo:

    Then you should approach whichever mendicant they think is most amenable among those who side with the other party and say to them:

  74. 8.8

    ‘āyasmantānaṁ kho atthato ceva sameti byañjanato ca sameti.

    ‘The venerables agree on both the meaning and the phrasing.

  75. 8.9

    Tadamināpetaṁ āyasmanto jānātha—

    But the venerables should know that this is how

  76. 8.10

    yathā atthato ceva sameti byañjanato ca sameti.

    they come to agree on the meaning and the phrasing.

  77. 8.11

    Māyasmanto vivādaṁ āpajjitthā’ti.

    Please don’t get into a dispute about this.’

  78. 8.12

    Iti suggahitaṁ suggahitato dhāretabbaṁ.

    So you should remember what has been correctly memorized as correctly memorized.

  79. 8.13

    Suggahitaṁ suggahitato dhāretvā yo dhammo yo vinayo so bhāsitabbo.

    Remembering this, you should speak on the teaching and the training.

  80. 9.1

    Tesañca vo, bhikkhave, samaggānaṁ sammodamānānaṁ avivadamānānaṁ sikkhataṁ siyā aññatarassa bhikkhuno āpatti siyā vītikkamo,

    As you train in harmony, appreciating each other, without dispute, one of the mendicants might commit an offense or transgression.

  81. 10.1

    tatra, bhikkhave, na codanāya taritabbaṁ. Puggalo upaparikkhitabbo:

    In such a case, you should not be in a hurry to accuse them. The individual should be examined like this:

  82. 10.2

    ‘iti mayhañca avihesā bhavissati parassa ca puggalassa anupaghāto, paro hi puggalo akkodhano anupanāhī adaḷhadiṭṭhī suppaṭinissaggī, sakkomi cāhaṁ etaṁ puggalaṁ akusalā vuṭṭhāpetvā kusale patiṭṭhāpetun’ti.

    ‘I won’t be troubled and the other individual won’t be hurt, for they’re not irritable and acrimonious. They don’t hold fast to their views, but let them go easily. I can draw them away from the unskillful and establish them in the skillful.’

  83. 10.3

    Sace, bhikkhave, evamassa, kallaṁ vacanāya.

    If that’s what you think, then it’s appropriate to speak to them.

  84. 11.1

    Sace pana, bhikkhave, evamassa:

    But suppose you think this:

  85. 11.2

    ‘mayhaṁ kho avihesā bhavissati parassa ca puggalassa upaghāto, paro hi puggalo kodhano upanāhī adaḷhadiṭṭhī suppaṭinissaggī, sakkomi cāhaṁ etaṁ puggalaṁ akusalā vuṭṭhāpetvā kusale patiṭṭhāpetuṁ.

    ‘I will be troubled and the other individual will be hurt, for they’re irritable and acrimonious. However, they don’t hold fast to their views, but let them go easily. I can draw them away from the unskillful and establish them in the skillful.

  86. 11.3

    Appamattakaṁ kho panetaṁ yadidaṁ—parassa puggalassa upaghāto.

    But for the other individual to get hurt is a minor matter.

  87. 11.4

    Atha kho etadeva bahutaraṁ—

    It’s more important

  88. 11.5

    svāhaṁ sakkomi etaṁ puggalaṁ akusalā vuṭṭhāpetvā kusale patiṭṭhāpetun’ti.

    that I can draw them away from the unskillful and establish them in the skillful.’

  89. 11.6

    Sace, bhikkhave, evamassa, kallaṁ vacanāya.

    If that’s what you think, then it’s appropriate to speak to them.

  90. 12.1

    Sace pana, bhikkhave, evamassa:

    But suppose you think this:

  91. 12.2

    ‘mayhaṁ kho vihesā bhavissati parassa ca puggalassa anupaghāto. Paro hi puggalo akkodhano anupanāhī daḷhadiṭṭhī duppaṭinissaggī, sakkomi cāhaṁ etaṁ puggalaṁ akusalā vuṭṭhāpetvā kusale patiṭṭhāpetuṁ.

    ‘I will be troubled but the other individual won’t be hurt, for they’re not irritable and acrimonious. However, they hold fast to their views, refusing to let go. Nevertheless, I can draw them away from the unskillful and establish them in the skillful.

  92. 12.3

    Appamattakaṁ kho panetaṁ yadidaṁ—mayhaṁ vihesā.

    But for me to be troubled is a minor matter.

  93. 12.4

    Atha kho etadeva bahutaraṁ—

    It’s more important

  94. 12.5

    svāhaṁ sakkomi etaṁ puggalaṁ akusalā vuṭṭhāpetvā kusale patiṭṭhāpetun’ti.

    that I can draw them away from the unskillful and establish them in the skillful.’

  95. 12.6

    Sace, bhikkhave, evamassa, kallaṁ vacanāya.

    If that’s what you think, then it’s appropriate to speak to them.

  96. 13.1

    Sace pana, bhikkhave, evamassa:

    But suppose you think this:

  97. 13.2

    ‘mayhañca kho vihesā bhavissati parassa ca puggalassa upaghāto. Paro hi puggalo kodhano upanāhī daḷhadiṭṭhī duppaṭinissaggī, sakkomi cāhaṁ etaṁ puggalaṁ akusalā vuṭṭhāpetvā kusale patiṭṭhāpetuṁ.

    ‘I will be troubled and the other individual will be hurt, for they’re irritable and acrimonious. And they hold fast to their views, refusing to let go. Nevertheless, I can draw them away from the unskillful and establish them in the skillful.

  98. 13.3

    Appamattakaṁ kho panetaṁ yadidaṁ—mayhañca vihesā bhavissati parassa ca puggalassa upaghāto.

    But for me to be troubled and the other individual to get hurt is a minor matter.

  99. 13.4

    Atha kho etadeva bahutaraṁ—

    It’s more important

  100. 13.5

    svāhaṁ sakkomi etaṁ puggalaṁ akusalā vuṭṭhāpetvā kusale patiṭṭhāpetun’ti.

    that I can draw them away from the unskillful and establish them in the skillful.’

  101. 13.6

    Sace, bhikkhave, evamassa, kallaṁ vacanāya.

    If that’s what you think, then it’s appropriate to speak to them.

  102. 14.1

    Sace pana, bhikkhave, evamassa:

    But suppose you think this:

  103. 14.2

    ‘mayhañca kho vihesā bhavissati parassa ca puggalassa upaghāto. Paro hi puggalo kodhano upanāhī daḷhadiṭṭhī duppaṭinissaggī, na cāhaṁ sakkomi etaṁ puggalaṁ akusalā vuṭṭhāpetvā kusale patiṭṭhāpetun’ti.

    ‘I will be troubled and the other individual will be hurt, for they’re irritable and acrimonious. And they hold fast to their views, refusing to let go. I cannot draw them away from the unskillful and establish them in the skillful.’

  104. 14.3

    Evarūpe, bhikkhave, puggale upekkhā nātimaññitabbā.

    Don’t underestimate the value of equanimity regarding such an individual.

  105. 15.1

    Tesañca vo, bhikkhave, samaggānaṁ sammodamānānaṁ avivadamānānaṁ sikkhataṁ aññamaññassa vacīsaṁhāro uppajjeyya diṭṭhipaḷāso cetaso āghāto appaccayo anabhiraddhi.

    As you train in harmony, appreciating each other, without quarreling, the sides might continue to bring up settled issues with each other, with contempt for each other’s views, resentful, bitter, and exasperated.

  106. 15.2

    Tattha ekatopakkhikānaṁ bhikkhūnaṁ yaṁ bhikkhuṁ suvacataraṁ maññeyyātha so upasaṅkamitvā evamassa vacanīyo:

    In this case you should approach whichever mendicant you think is most amenable among those who side with one party and say to them:

  107. 15.3

    ‘yaṁ no, āvuso, amhākaṁ samaggānaṁ sammodamānānaṁ avivadamānānaṁ sikkhataṁ aññamaññassa vacīsaṁhāro uppanno diṭṭhipaḷāso cetaso āghāto appaccayo anabhiraddhi, taṁ jānamāno samaṇo garaheyyā’ti.

    ‘Reverend, as we were training, the sides continued to bring up settled issues with each other. If the Ascetic knew about this, would he criticize it?’

  108. 15.4

    Sammā byākaramāno, bhikkhave, bhikkhu evaṁ byākareyya:

    Answering rightly, the mendicant should say:

  109. 15.5

    ‘yaṁ no, āvuso, amhākaṁ samaggānaṁ sammodamānānaṁ avivadamānānaṁ sikkhataṁ aññamaññassa vacīsaṁhāro uppanno diṭṭhipaḷāso cetaso āghāto appaccayo anabhiraddhi, taṁ jānamāno samaṇo garaheyyāti.

    ‘Yes, reverend, he would.’

  110. 15.6

    Etaṁ panāvuso, dhammaṁ appahāya nibbānaṁ sacchikareyyā’ti.

    ‘But without giving that up, reverend, can one realize extinguishment?’

  111. 15.7

    Sammā byākaramāno, bhikkhave, bhikkhu evaṁ byākareyya:

    Answering rightly, the mendicant should say:

  112. 15.8

    ‘etaṁ, āvuso, dhammaṁ appahāya na nibbānaṁ sacchikareyyā’ti.

    ‘No, reverend, one cannot.’

  113. 16.1

    Athāparesaṁ ekatopakkhikānaṁ bhikkhūnaṁ yaṁ bhikkhuṁ suvacataraṁ maññeyyātha, so upasaṅkamitvā evamassa vacanīyo:

    Then you should approach whichever mendicant they think is most amenable among those who side with the other party and say to them:

  114. 16.2

    ‘yaṁ no, āvuso, amhākaṁ samaggānaṁ sammodamānānaṁ avivadamānānaṁ sikkhataṁ aññamaññassa vacīsaṁhāro uppanno diṭṭhipaḷāso cetaso āghāto appaccayo anabhiraddhi, taṁ jānamāno samaṇo garaheyyā’ti.

    ‘Reverend, as we were training, the sides continued to bring up settled issues with each other. If the Ascetic knew about this, would he criticize it?’

  115. 16.3

    Sammā byākaramāno, bhikkhave, bhikkhu evaṁ byākareyya:

    Answering rightly, the mendicant should say:

  116. 16.4

    ‘yaṁ no, āvuso, amhākaṁ samaggānaṁ sammodamānānaṁ avivadamānānaṁ sikkhataṁ aññamaññassa vacīsaṁhāro uppanno diṭṭhipaḷāso cetaso āghāto appaccayo anabhiraddhi taṁ jānamāno samaṇo garaheyyāti.

    ‘Yes, reverend, he would.’

  117. 16.5

    Etaṁ panāvuso, dhammaṁ appahāya nibbānaṁ sacchikareyyā’ti.

    ‘But without giving that up, reverend, can one realize extinguishment?’

  118. 16.6

    Sammā byākaramāno, bhikkhave, bhikkhu evaṁ byākareyya:

    Answering rightly, the mendicant should say:

  119. 16.7

    ‘etaṁ kho, āvuso, dhammaṁ appahāya na nibbānaṁ sacchikareyyā’ti.

    ‘No, reverend, one cannot.’

  120. 17.1

    Tañce, bhikkhave, bhikkhuṁ pare evaṁ puccheyyuṁ:

    If others should ask that mendicant:

  121. 17.2

    ‘āyasmatā no ete bhikkhū akusalā vuṭṭhāpetvā kusale patiṭṭhāpitā’ti?

    ‘Were you the venerable who drew those mendicants away from the unskillful and established them in the skillful?’

  122. 17.3

    Sammā byākaramāno, bhikkhave, bhikkhu evaṁ byākareyya:

    Answering rightly, the mendicant should say:

  123. 17.4

    ‘idhāhaṁ, āvuso, yena bhagavā tenupasaṅkamiṁ, tassa me bhagavā dhammaṁ desesi, tāhaṁ dhammaṁ sutvā tesaṁ bhikkhūnaṁ abhāsiṁ.

    ‘Well, reverends, I approached the Buddha. He taught me the Dhamma. After hearing that teaching I explained it to those mendicants.

  124. 17.5

    Taṁ te bhikkhū dhammaṁ sutvā akusalā vuṭṭhahiṁsu, kusale patiṭṭhahiṁsū’ti.

    When those mendicants heard that teaching they were drawn away from the unskillful and established in the skillful.’

  125. 17.6

    Evaṁ byākaramāno kho, bhikkhave, bhikkhu na ceva attānaṁ ukkaṁseti, na paraṁ vambheti, dhammassa cānudhammaṁ byākaroti, na ca koci sahadhammiko vādānuvādo gārayhaṁ ṭhānaṁ āgacchatī”ti.

    Answering in this way, that mendicant doesn’t glorify themselves or put others down. They answer in line with the teaching, with no legitimate grounds for rebuttal and criticism.”

  126. 17.7

    Idamavoca bhagavā.

    That is what the Buddha said.

  127. 17.8

    Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṁ abhinandunti.

    Satisfied, the mendicants approved what the Buddha said.

  128. 17.9

    Kintisuttaṁ niṭṭhitaṁ tatiyaṁ.

แหล่งที่มา
SuttaCentral · ดึงข้อมูลเมื่อ 2026-08-15 · mn103
ฉบับที่ใช้
Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 — PDM-1.0
English translation — Bhikkhu Sujato — CC0-1.0
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง — Public domain (term expired) — operator determination
การเทียบฉบับ
มุมมองแต่ละฉบับระบบวางตัวบทของแต่ละฉบับไว้ให้เทียบเท่านั้น ไม่สรุปว่าฉบับใดตรงหรือต่างจากฉบับใด และไม่ตัดสินว่าฉบับใดถูกกว่า — การเทียบเชิงความหมายต้องมาจากผู้รู้ที่ระบุตัวตนได้
สิทธิ์การใช้งาน
สาธารณสมบัติ — ตรวจสอบรายฉบับ (ดูบรรทัดบน) · แสดงที่มาแม้สัญญาอนุญาตไม่บังคับ
MN 103 Kintisutta — พระไตรปิฎก