AN 6.63

Nibbedhikasutta

A detailed analysis of several central themes, including sense perception, feeling, defilements, kamma, etc.

ฉบับหลวงนิพเพธิกสูตร

ข้อความไทยนี้คือ พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง ซึ่งแปลจากพระไตรปิฎกบาลีคนละฉบับกับบาลีที่แสดงอยู่ด้านล่าง จึงไม่ได้เรียงตรงกันบรรทัดต่อบรรทัด — อ่านเป็นสำนวนแปลอิสระอีกฉบับหนึ่ง

ข้อ ๓๓๔ดูกรภิกษุทั้งหลาย เราจักแสดงธรรมปริยายที่เป็นปริยายเป็นไปในส่วนแห่ง การชำแรกกิเลส แก่เธอทั้งหลาย เธอทั้งหลายจงฟัง จงใส่ใจให้ดีเราจักกล่าว ภิกษุเหล่านั้นทูล รับพระผู้มีพระภาคแล้ว พระผู้มีพระภาคตรัสว่าดูกรภิกษุทั้งหลาย ก็ธรรมปริยายที่เป็นปริยาย เป็นไปในส่วนแห่งการชำแรกกิเลสนั้นเป็นไฉน ดูกรภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายพึงทราบกาม

เหตุเกิดแห่งกามความต่างแห่งกาม วิบากแห่งกาม ความดับแห่งกาม ปฏิปทาที่ให้ถึงความ ดับกามเธอทั้งหลายพึงทราบเวทนา เหตุเกิดแห่งเวทนา ความต่างแห่งเวทนา วิบากแห่ง เวทนา ความดับแห่งเวทนา ปฏิปทาที่ให้ถึงความดับเวทนา เธอทั้งหลายพึงทราบสัญญา เหตุ เกิดแห่งสัญญา ความต่างแห่งสัญญา วิบากแห่งสัญญา ความดับแห่งสัญญา ปฏิปทาที่ให้ถึง ความดับสัญญา เธอทั้งหลายพึงทราบอาสวะ เหตุเกิดแห่งอาสวะ ความต่างแห่งอาสวะ วิบาก แห่งอาสวะ ความดับแห่งอาสวะปฏิปทาที่ให้ถึงความดับอาสวะ เธอทั้งหลายพึงทราบกรรม

เหตุเกิดแห่งกรรมความต่างแห่งกรรม วิบากแห่งกรรม ความดับแห่งกรรม ปฏิปทาที่ให้ถึง ความดับกรรม เธอทั้งหลายพึงทราบทุกข์ เหตุแห่งทุกข์ ความต่างแห่งทุกข์ วิบากแห่งทุกข์ ความดับแห่งทุกข์ ปฏิปทาที่ให้ถึงความดับทุกข์ ฯ

ดูกรภิกษุทั้งหลาย ข้อที่เรากล่าวนี้ว่า เธอทั้งหลายพึงทราบกาม เหตุเกิดแห่งกาม ความต่างแห่งกาม วิบากแห่งกาม ความดับแห่งกาม ปฏิปทาที่ให้ถึงความดับกาม นั้น เรา อาศัยอะไรกล่าว ดูกรภิกษุทั้งหลาย กามคุณ ๕ ประการนี้คือ รูปที่พึงรู้แจ้งด้วยจักษุ อันน่า ปรารถนา น่าใคร่ น่าพอใจ เป็นที่รัก ยั่วยวนชวนให้กำหนัด เสียงที่พึงรู้แจ้งด้วยหู … กลิ่น ที่พึงรู้แจ้งด้วยจมูก … รสที่พึงรู้แจ้งด้วยลิ้น … โผฏฐัพพะที่พึงรู้แจ้งด้วยกาย อันน่าปรารถนา

น่าใคร่ น่าพอใจเป็นที่รัก ยั่วยวน ชวนให้กำหนัด ดูกรภิกษุทั้งหลาย ก็แต่ว่าสิ่งเหล่านี้ไม่ชื่อ ว่ากาม สิ่งเหล่านี้เรียกว่ากามคุณในวินัยของพระอริยะเจ้า ฯ

เล่ม ๒๒ · หน้า ๓๖๖พระผู้มีพระภาคผู้สุคตศาสดา ครั้นได้ตรัสไวยากรณภาษิตนี้จบลงแล้วจึงได้ตรัส คาถาประพันธ์นี้ต่อไปอีกว่า ความกำหนัดที่เกิดด้วยสามารถแห่งความดำริของบุรุษ ชื่อว่ากาม อารมณ์อันวิจิตรทั้งหลายในโลกไม่ชื่อว่ากาม ความกำหนัดที่เกิดขึ้นด้วย สามารถแห่งความดำริของบุรุษ ชื่อว่ากาม อารมณ์อันวิจิตรทั้งหลายในโลก ย่อมตั้งอยู่ตามสภาพของตน ส่วนว่า ธีรชนทั้งหลายย่อมกำจัดความ พอใจ ในอารมณ์อันวิจิตรเหล่านั้น ฯ

ดูกรภิกษุทั้งหลาย เหตุเกิดแห่งกามเป็นไฉน คือ ผัสสะเป็นเหตุเกิดแห่งกาม ทั้งหลาย ก็ความต่างกันแห่งกามเป็นไฉน คือกามในรูปเป็นอย่างหนึ่งกามในเสียงเป็น อย่างหนึ่ง กามในกลิ่นเป็นอย่างหนึ่ง กามในรสเป็นอย่างหนึ่งกามในโผฏฐัพพะเป็นอย่างหนึ่ง นี้เรียกว่าความต่างกันแห่งกาม วิบากแห่งกามเป็นไฉน คือ การที่บุคคลผู้ใคร่อยู่ ย่อมยัง อัตภาพที่เกิดขึ้นจากความใคร่นั้นๆให้เกิดขึ้น เป็นส่วนบุญหรือเป็นส่วนมิใช่บุญ นี้เรียกว่า วิบากแห่งกาม ความดับแห่งกามเป็นไฉน คือ ความดับแห่งกามเพราะผัสสะดับ อริยมรรค อันประกอบด้วยองค์ ๘ ประการนี้แล คือ สัมมาทิฐิ สัมมาสังกัปปะ สัมมาวาจา สัมมา กัมมันตะ สัมมาอาชีวะ สัมมาวายามะ สัมมาสติ สัมมาสมาธิ เป็นปฏิปทาให้ถึงความดับ แห่งกาม ดูกรภิกษุทั้งหลาย ก็เมื่อใด อริยสาวกย่อมทราบชัดกามเหตุเกิดแห่งกาม ความ ต่างแห่งกาม วิบากแห่งกาม ความดับแห่งกาม ปฏิปทาให้ถึงความดับแห่งกาม อย่างนี้ๆ เมื่อนั้น อริยสาวกนั้น ย่อมทราบชัดพรหมจรรย์อันเป็นไปในส่วนแห่งการชำแรกกิเลส เป็น ที่ดับแห่งกาม ข้อที่เรากล่าวว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายพึงทราบกาม ฯลฯ ปฏิปทาให้ ถึงความดับแห่งกาม ดังนี้นั้น เราอาศัยข้อนี้กล่าว ฯ

ข้อที่เรากล่าวว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลาย พึงทราบเวทนา ฯลฯ ปฏิปทาให้ ถึงความดับแห่งเวทนา ดังนี้นั้น เราอาศัยอะไรกล่าว ดูกรภิกษุทั้งหลายเวทนา ๓ ประการนี้ คือ สุขเวทนา ทุกขเวทนา อทุกขมสุขเวทนา ก็เหตุเกิดแห่งเวทนาเป็นไฉน คือ ผัสสะเป็นเหตุ เกิดแห่งเวทนา ก็ความต่างกันแห่งเวทนาเป็นไฉน คือ สุขเวทนาที่เจือด้วยอามิสมีอยู่ สุขเวทนา ที่ไม่เจือด้วยอามิสมีอยู่ทุกขเวทนาที่เจือด้วยอามิสมีอยู่ ทุกขเวทนาที่ไม่เจือด้วยอามิสมีอยู่ อทุก ขมสุขเวทนาที่เจือด้วยอามิสมีอยู่ อทุกขมสุขเวทนาที่ไม่เจือด้วยอามิสมีอยู่ นี้เรียกว่าความต่างแห่ง เวทนา วิบากแห่งเวทนาเป็นไฉน คือ การที่บุคคลผู้เสวยเวทนาอยู่ย่อมยังอัตภาพที่เกิดขึ้นจาก

เล่ม ๒๒ · หน้า ๓๖๗เวทนานั้นๆ ให้เกิดขึ้น เป็นส่วนบุญหรือเป็นส่วนมิใช่บุญ นี้เรียกว่าวิบากแห่งเวทนา ก็ความ ดับแห่งเวทนาเป็นไฉน คือ ความดับแห่งเวทนาย่อมเกิดขึ้นเพราะความดับแห่งผัสสะ อริย มรรคอันประกอบด้วยองค์ ๘ ประการนี้แล คือ สัมมาทิฐิ ฯลฯ สัมมาสมาธิ เป็นข้อปฏิบัติ ที่ให้ถึงความดับแห่งเวทนา ดูกรภิกษุทั้งหลาย ก็เมื่อใดอริยสาวกย่อมทราบชัดเวทนา เหตุเกิด แห่งเวทนา ความต่างกันแห่งเวทนา วิบากแห่งเวทนา ความดับแห่งเวทนาปฏิปทาที่ให้ถึง ความดับแห่งเวทนา ปฏิปทาที่ให้ถึงความดับแห่งเวทนาอย่างนี้ๆ เมื่อนั้น อริยสาวกนั้นย่อม ทราบชัด พรหมจรรย์อันเป็นไปในส่วนแห่งการชำแรกกิเลส เป็นที่ดับเวทนานี้ข้อที่เรากล่าว ว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายพึงทราบเวทนา ฯลฯ ปฏิปทาที่ให้ถึงความดับเวทนา ดังนี้ นั้น เราอาศัยข้อนี้กล่าว ฯ

ข้อที่เรากล่าวว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายพึงทราบสัญญา ฯลฯปฏิปทาที่ให้ ถึงความดับแห่งสัญญา ดังนี้นั้น เราอาศัยอะไรกล่าว ดูกรภิกษุทั้งหลาย สัญญา ๖ ประการนี้ คือ

รูปสัญญา สัททสัญญา คันธสัญญารสสัญญา โผฏฐัพพสัญญา ธรรมสัญญา เหตุเกิดแห่ง สัญญาเป็นไฉน คือผัสสะเป็นเหตุเกิดแห่งสัญญา ก็ความต่างแห่งสัญญาเป็นไฉน คือ สัญญาในรูปเป็นอย่างหนึ่ง สัญญาในเสียงเป็นอย่างหนึ่ง สัญญาในกลิ่นเป็นอย่างหนึ่งสัญญา ในรสเป็นอย่างหนึ่ง สัญญาในโผฏฐัพพะเป็นอย่างหนึ่ง สัญญาในธรรมารมณ์เป็นอย่างหนึ่ง นี้เรียกว่า ความต่างแห่งสัญญา ก็วิบากแห่งสัญญาเป็นไฉน คือ เราย่อมกล่าวสัญญาว่ามีคำพูดเป็นผล

(เพราะว่า) บุคคลย่อมรู้สึกโดยประการใดๆ ก็ย่อมพูดโดยประการนั้นๆ ว่า เราเป็นผู้มีความ รู้สึกอย่างนั้นนี้เรียกว่าวิบากแห่งสัญญา ก็ความดับแห่งสัญญาเป็นไฉน คือ ความดับแห่ง สัญญาย่อมเกิดขึ้นเพราะความดับแห่งผัสสะ อริยมรรคอันประกอบด้วยองค์ ๘ ประการนี้แล คือ สัมมาทิฐิ ฯลฯ สัมมาสมาธิ เป็นปฏิปทาที่ให้ถึงความดับแห่งสัญญาดูกรภิกษุทั้งหลาย ก็เมื่อใด อริยสาวกย่อมทราบชัดสัญญา เหตุเกิดแห่งสัญญาความต่างแห่งสัญญา วิบากแห่ง สัญญา ความดับแห่งสัญญา ปฏิปทาที่ให้ถึงความดับแห่งสัญญาอย่างนี้ๆ เมื่อนั้น อริยสาวกนั้น ย่อมทราบชัดพรหมจรรย์อันเป็นไปในส่วนแห่งการชำแรกกิเลส ข้อที่เรากล่าวว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย

เธอทั้งหลายพึงทราบสัญญา ฯลฯ ปฏิปทาที่ให้ถึงความดับสัญญา ดังนี้นั้น เราอาศัยข้อนี้กล่าว ฯ

ข้อที่เรากล่าวว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายพึงทราบอาสวะ ฯลฯ ปฏิปทาที่ให้ถึง ความดับแห่งอาสวะ ดังนี้นั้น เราอาศัยอะไรกล่าว ดูกรภิกษุทั้งหลายอาสวะ ๓ ประการ คือ

เล่ม ๒๒ · หน้า ๓๖๘กามาสวะ ภวาสวะ อวิชชาสวะ ก็เหตุเกิดแห่งอาสวะเป็นไฉน คือ อวิชชาเป็นเหตุเกิดอาสวะ ก็ความต่างแห่งอาสวะเป็นไฉน คืออาสวะที่เป็นเหตุให้ไปสู่นรกก็มี ที่เป็นเหตุให้ไปสู่กำเนิด สัตวดิรัจฉานก็มี ที่เป็นเหตุให้ไปสู่เปรตวิสัยก็มี ที่เป็นเหตุให้ไปสู่มนุษย์โลกก็มี ที่เป็นเหตุให้ ไปสู่เทวโลกก็มี นี้เรียกว่าความต่างแห่งอาสวะ ก็วิบากแห่งอาสวะเป็นไฉน คือ การที่บุคคล มีอวิชชา ย่อมยังอัตภาพที่เกิดจากอวิชชานั้นๆ ให้เกิดขึ้น เป็นส่วนบุญหรือเป็นส่วนมิใช่บุญ

นี้เรียกว่าวิบากแห่งอาสวะ ก็ความดับแห่งอาสวะเป็นไฉน คือความดับแห่งอาสวะย่อมเกิด เพราะความดับแห่งอวิชชา อริยมรรคอันประกอบด้วยองค์ ๘ ประการนี้แล คือ สัมมาทิฐิ ฯลฯ สัมมาสมาธิ เป็นปฏิปทาที่ให้ถึงความดับแห่งอาสวะ ดูกรภิกษุทั้งหลาย ก็เมื่อใดอริยสาวกย่อม ทราบชัดอาสวะเหตุเกิดแห่งอาสวะ ความต่างแห่งอาสวะ วิบากแห่งอาสวะ ความดับแห่งอาสวะ ปฏิปทาที่ให้ถึงความดับแห่งอาสวะอย่างนี้ๆ เมื่อนั้น อริยสาวกนั้นย่อมทราบชัด พรหมจรรย์ อันเป็นไปในส่วนแห่งการชำแรกกิเลส เป็นที่ดับอาสวะนี้ ข้อที่เรากล่าวว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย เธอ ทั้งหลายพึงทราบอาสวะ ฯลฯ ปฏิปทาที่ให้ถึงความดับแห่งอาสวะ ดังนี้นั้น เราอาศัยข้อนี้กล่าว ฯ

ข้อที่เรากล่าวว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายพึงทราบกรรม ฯลฯ ปฏิปทาที่ให้ถึง ความดับแห่งกรรม ดังนี้นั้น เราอาศัยอะไรกล่าว ดูกรภิกษุทั้งหลายเรากล่าวเจตนาว่าเป็นกรรม บุคคลคิดแล้วจึงกระทำกรรมด้วยกาย ด้วยวาจาด้วยใจ ก็เหตุเกิดแห่งกรรมเป็นไฉน คือ ผัสสะเป็นเหตุเกิดแห่งกรรม ก็ความต่างแห่งกรรมเป็นไฉน คือ กรรมที่ให้วิบากในนรกก็มี ที่ให้วิบากในกำเนิดสัตว์ดิรัจฉานก็มี ที่ให้วิบากในเปรตวิสัยก็มี ที่ให้วิบากในมนุษย์โลกก็มี ที่ให้วิบากในเทวโลกก็มี นี้เรียกว่าความต่างแห่งกรรม ก็วิบากแห่งกรรมเป็นไฉน คือ เรา ย่อมกล่าววิบากแห่งกรรมว่ามี ๓ ประการ คือ กรรมที่ให้ผลในปัจจุบัน ๑ กรรมที่ให้ผลในภพที่ เกิด ๑ กรรมที่ให้ผลในภพต่อๆ ไป ๑ นี้เรียกว่าวิบากแห่งกรรมความดับแห่งกรรมเป็นไฉน คือ ความดับแห่งกรรมย่อมเกิดขึ้นเพราะความดับแห่งผัสสะ อริยมรรคอันประกอบด้วยองค์ ๘

ประการนี้แล คือ สัมมาทิฐิ ฯลฯสัมมาสมาธิ เป็นปฏิปทาให้ถึงความดับแห่งกรรม ดูกร ภิกษุทั้งหลาย ก็เมื่อใดอริยสาวกย่อมทราบชัดกรรม เหตุเกิดแห่งกรรม ความต่างแห่งกรรม วิบากแห่งกรรม ความดับแห่งกรรม ปฏิปทาที่ให้ถึงความดับแห่งกรรมอย่างนี้ๆ เมื่อนั้น อริยสาวก นั้นย่อมทราบชัดพรหมจรรย์อันเป็นไปในส่วนแห่งความชำแรกกิเลสเป็นที่ดับกรรมนี้ ข้อที่เรา

เล่ม ๒๒ · หน้า ๓๖๙กล่าวว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายพึงทราบกรรม ฯลฯ ปฏิปทาที่ให้ถึงความดับแห่งกรรม ดังนี้นั้น เราอาศัยข้อนี้กล่าว ฯ

ข้อที่เรากล่าวว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายพึงทราบทุกข์ เหตุเกิดแห่งทุกข์ ความ ต่างแห่งทุกข์ วิบากแห่งทุกข์ ความดับแห่งทุกข์ ปฏิปทาที่ให้ถึงความดับแห่งทุกข์ ดังนี้นั้น เราอาศัยอะไรกล่าว แม้ชาติก็เป็นทุกข์ แม้ชราก็เป็นทุกข์ แม้พยาธิก็เป็นทุกข์ แม้มรณะก็เป็นทุกข์ แม้โสกะ ปริเทวะ ทุกข์โทมนัส อุปายาสก็เป็นทุกข์ ปรารถนาสิ่งใดไม่ได้สิ่งนั้นก็เป็นทุกข์ โดยย่ออุปาทานขันธ์ ๕ เป็นทุกข์ ก็เหตุเกิดแห่งทุกข์เป็นไฉน คือ ตัณหาเป็นเหตุเกิด แห่งทุกข์ ก็ความต่างแห่งทุกข์เป็นไฉน คือ ทุกข์มากก็มี ทุกข์น้อยก็มี ทุกข์ที่คลายช้าก็มี ทุกข์ที่คลายเร็วก็มี นี้เรียกว่าความต่างแห่งทุกข์ ก็วิบากแห่งทุกข์เป็นไฉน คือ บุคคลบางคน ในโลกนี้ถูกทุกข์อย่างใดครอบงำ มีจิตอันทุกข์อย่างใดกลุ้มรุม ย่อมเศร้าโศก ลำบาก รำพัน ทุบอก คร่ำครวญ ถึงความหลง ก็หรือบางคนถูกทุกข์ใดครอบงำแล้ว มีจิตอันทุกข์ใดกลุ้มรุมแล้ว

ย่อมแสวงหาเหตุปลดเปลื้องทุกข์ในภายนอกว่าใครจะรู้ทางเดียวหรือสองทางเพื่อดับทุกข์นี้ได้

ดูกรภิกษุทั้งหลาย เรากล่าวทุกข์ว่ามีความหลงใหลเป็นผล หรือว่ามีการแสวงหาเหตุปลดเปลื้อง ทุกข์ภายนอกเป็นผล นี้เรียกว่าวิบากแห่งทุกข์ ก็ความดับแห่งทุกข์เป็นไฉน คือ ความดับแห่ง ทุกข์ย่อมเกิดขึ้นเพราะความดับแห่งตัณหา อริยมรรคอันประกอบด้วยองค์ ๘ ประการนี้แล คือ สัมมาทิฐิ ฯลฯ สัมมาสมาธิ เป็นปฏิปทาให้ถึงความดับแห่งทุกข์ ดูกรภิกษุทั้งหลาย ก็เมื่อใด อริยสาวกย่อมทราบชัดทุกข์ เหตุเกิดแห่งทุกข์ ความต่างแห่งทุกข์ วิบากแห่งทุกข์ ความดับ แห่งทุกข์ปฏิปทาที่ให้ถึงความดับแห่งทุกข์ อย่างนี้ๆ เมื่อนั้น อริยสาวกนั้นย่อมทราบชัด พรหมจรรย์อันเป็นไปในส่วนแห่งการชำแรกกิเลส เป็นที่ดับทุกข์ ข้อที่เรากล่าวว่า ดูกรภิกษุ ทั้งหลาย เธอทั้งหลายพึงทราบทุกข์ เหตุเกิดแห่งทุกข์ ความต่างแห่งทุกข์ วิบากแห่งทุกข์ ความดับแห่งทุกข์ ปฏิปทาให้ถึงความดับแห่งทุกข์ ดังนี้นั้น เราอาศัยข้อนี้กล่าว ดูกรภิกษุทั้งหลาย

นี้แลเป็นธรรมปริยายที่เป็นปริยายเป็นไปในส่วนแห่งการชำแรกกิเลส ฯ

จบสูตรที่ ๙

ไทย · อ่านฉบับหลวงด้านบน
  1. 0.1

    Aṅguttara Nikāya 6.63

    Numbered Discourses 6.63

  2. 0.2

    6. Mahāvagga

    6. The Great Chapter

  3. Nibbedhikasutta

    Penetrative

  4. 1.1

    “Nibbedhikapariyāyaṁ vo, bhikkhave, dhammapariyāyaṁ desessāmi.

    “Mendicants, I will teach you a penetrative exposition of the teaching.

  5. 1.2

    Taṁ suṇātha, sādhukaṁ manasi karotha, bhāsissāmī”ti.

    Listen and apply your mind well, I will speak.”

  6. 1.3

    “Evaṁ, bhante”ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.

    “Yes, sir,” they replied.

  7. 1.4

    Bhagavā etadavoca:

    The Buddha said this:

  8. 2.1

    “Katamo ca so, bhikkhave, nibbedhikapariyāyo dhammapariyāyo?

    “Mendicants, what is the penetrative exposition of the teaching?

  9. 2.2

    Kāmā, bhikkhave, veditabbā, kāmānaṁ nidānasambhavo veditabbo, kāmānaṁ vemattatā veditabbā, kāmānaṁ vipāko veditabbo, kāmanirodho veditabbo, kāmanirodhagāminī paṭipadā veditabbā.

    Sensual pleasures should be known. And their source, diversity, result, cessation, and the practice that leads to their cessation should be known.

  10. 3.1

    Vedanā, bhikkhave, veditabbā, vedanānaṁ nidānasambhavo veditabbo, vedanānaṁ vemattatā veditabbā, vedanānaṁ vipāko veditabbo, vedanānirodho veditabbo, vedanānirodhagāminī paṭipadā veditabbā.

    Feelings should be known. And their source, diversity, result, cessation, and the practice that leads to their cessation should be known.

  11. 4.1

    Saññā, bhikkhave, veditabbā, saññānaṁ nidānasambhavo veditabbo, saññānaṁ vemattatā veditabbā, saññānaṁ vipāko veditabbo, saññānirodho veditabbo, saññānirodhagāminī paṭipadā veditabbā.

    Perceptions should be known. And their source, diversity, result, cessation, and the practice that leads to their cessation should be known.

  12. 5.1

    Āsavā, bhikkhave, veditabbā, āsavānaṁ nidānasambhavo veditabbo, āsavānaṁ vemattatā veditabbā, āsavānaṁ vipāko veditabbo, āsavanirodho veditabbo, āsavanirodhagāminī paṭipadā veditabbā.

    Defilements should be known. And their source, diversity, result, cessation, and the practice that leads to their cessation should be known.

  13. 6.1

    Kammaṁ, bhikkhave, veditabbaṁ, kammānaṁ nidānasambhavo veditabbo, kammānaṁ vemattatā veditabbā, kammānaṁ vipāko veditabbo, kammanirodho veditabbo, kammanirodhagāminī paṭipadā veditabbā.

    Deeds should be known. And their source, diversity, result, cessation, and the practice that leads to their cessation should be known.

  14. 7.1

    Dukkhaṁ, bhikkhave, veditabbaṁ, dukkhassa nidānasambhavo veditabbo, dukkhassa vemattatā veditabbā, dukkhassa vipāko veditabbo, dukkhanirodho veditabbo, dukkhanirodhagāminī paṭipadā veditabbā.

    Suffering should be known. And its source, diversity, result, cessation, and the practice that leads to its cessation should be known.

  15. 8.1

    ‘Kāmā, bhikkhave, veditabbā, kāmānaṁ nidānasambhavo veditabbo, kāmānaṁ vemattatā veditabbā, kāmānaṁ vipāko veditabbo, kāmanirodho veditabbo, kāmanirodhagāminī paṭipadā veditabbā’ti, iti kho panetaṁ vuttaṁ.

    ‘Sensual pleasures should be known. And their source, diversity, result, cessation, and the practice that leads to their cessation should be known.’ That’s what I said,

  16. 8.2

    Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?

    but why did I say it?

  17. 8.3

    Pañcime, bhikkhave, kāmaguṇā—

    There are these five kinds of sensual stimulation.

  18. 8.4

    cakkhuviññeyyā rūpā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṁhitā rajanīyā,

    Sights known by the eye, which are likable, desirable, agreeable, pleasant, sensual, and arousing.

  19. 8.5

    sotaviññeyyā saddā …

    Sounds known by the ear …

  20. 8.6

    ghānaviññeyyā gandhā …

    Smells known by the nose …

  21. 8.7

    jivhāviññeyyā rasā …

    Tastes known by the tongue …

  22. 8.8

    kāyaviññeyyā phoṭṭhabbā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṁhitā rajanīyā.

    Touches known by the body, which are likable, desirable, agreeable, pleasant, sensual, and arousing.

  23. 8.9

    Api ca kho, bhikkhave, nete kāmā kāmaguṇā nāmete ariyassa vinaye vuccanti—

    However, these are not sensual pleasures. In the training of the Noble One they’re called ‘kinds of sensual stimulation’.

  24. 8.10

    Saṅkapparāgo purisassa kāmo,

    Greedy intention is a person’s sensual pleasure.

  25. 8.11

    Nete kāmā yāni citrāni loke;

    The world’s pretty things aren’t sensual pleasures.

  26. 8.12

    Saṅkapparāgo purisassa kāmo,

    Greedy intention is a person’s sensual pleasure.

  27. 8.13

    Tiṭṭhanti citrāni tatheva loke;

    The world’s pretty things stay just as they are,

  28. 8.14

    Athettha dhīrā vinayanti chandanti.

    but the attentive remove desire for them.

  29. 9.1

    Katamo ca, bhikkhave, kāmānaṁ nidānasambhavo?

    And what is the source of sensual pleasures?

  30. 10.2

    Phasso, bhikkhave, kāmānaṁ nidānasambhavo.

    Contact is their source.

  31. 11.1

    Katamā ca, bhikkhave, kāmānaṁ vemattatā?

    And what is the diversity of sensual pleasures?

  32. 11.2

    Añño, bhikkhave, kāmo rūpesu, añño kāmo saddesu, añño kāmo gandhesu, añño kāmo rasesu, añño kāmo phoṭṭhabbesu.

    The sensual desire for sights, sounds, smells, tastes, and touches are all different.

  33. 11.3

    Ayaṁ vuccati, bhikkhave, kāmānaṁ vemattatā.

    This is called the diversity of sensual pleasures.

  34. 12.1

    Katamo ca, bhikkhave, kāmānaṁ vipāko?

    And what is the result of sensual pleasures?

  35. 12.2

    Yaṁ kho, bhikkhave, kāmayamāno tajjaṁ tajjaṁ attabhāvaṁ abhinibbatteti puññabhāgiyaṁ vā apuññabhāgiyaṁ vā, ayaṁ vuccati, bhikkhave, kāmānaṁ vipāko.

    When one who desires sensual pleasures generates a corresponding incarnation, partaking of either good or bad deeds—this is called the result of sensual pleasures.

  36. 13.1

    Katamo ca, bhikkhave, kāmanirodho?

    And what is the cessation of sensual pleasures?

  37. 13.2

    Phassanirodho, bhikkhave, kāmanirodho.

    When contact ceases, sensual pleasures cease.

  38. 13.3

    Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo kāmanirodhagāminī paṭipadā, seyyathidaṁ—

    The practice that leads to the cessation of sensual pleasures is simply this noble eightfold path, that is:

  39. 13.4

    sammādiṭṭhi, sammāsaṅkappo, sammāvācā, sammākammanto, sammāājīvo, sammāvāyāmo, sammāsati, sammāsamādhi.

    right view, right purpose, right speech, right action, right livelihood, right effort, right mindfulness, and right immersion.

  40. 14.1

    Yato kho, bhikkhave, ariyasāvako evaṁ kāme pajānāti, evaṁ kāmānaṁ nidānasambhavaṁ pajānāti, evaṁ kāmānaṁ vemattataṁ pajānāti, evaṁ kāmānaṁ vipākaṁ pajānāti, evaṁ kāmanirodhaṁ pajānāti, evaṁ kāmanirodhagāminiṁ paṭipadaṁ pajānāti, so imaṁ nibbedhikaṁ brahmacariyaṁ pajānāti kāmanirodhaṁ.

    When a noble disciple understands sensual pleasures in this way—and understands their source, diversity, result, cessation, and the practice that leads to their cessation—they understand that this penetrative spiritual life is the cessation of sensual pleasures.

  41. 14.2

    Kāmā, bhikkhave, veditabbā …pe… kāmanirodhagāminī paṭipadā veditabbāti,

    ‘Sensual pleasures should be known. And their source, diversity, result, cessation, and the practice that leads to their cessation should be known.’

  42. 14.3

    iti yaṁ taṁ vuttaṁ idametaṁ paṭicca vuttaṁ.

    That’s what I said, and this is why I said it.

  43. 15.1

    Vedanā, bhikkhave, veditabbā …pe… vedanānirodhagāminī paṭipadā veditabbāti,

    ‘Feelings should be known. And their source, diversity, result, cessation, and the practice that leads to their cessation should be known.’

  44. 15.2

    iti kho panetaṁ vuttaṁ. Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?

    That’s what I said, but why did I say it?

  45. 15.3

    Tisso imā, bhikkhave, vedanā—

    There are these three feelings:

  46. 15.4

    sukhā vedanā, dukkhā vedanā, adukkhamasukhā vedanā.

    pleasant, painful, and neutral.

  47. 16.1

    Katamo ca, bhikkhave, vedanānaṁ nidānasambhavo?

    And what is the source of feelings?

  48. 16.2

    Phasso, bhikkhave, vedanānaṁ nidānasambhavo.

    Contact is their source.

  49. 17.1

    Katamā ca, bhikkhave, vedanānaṁ vemattatā?

    And what is the diversity of feelings?

  50. 17.2

    Atthi, bhikkhave, sāmisā sukhā vedanā, atthi nirāmisā sukhā vedanā, atthi sāmisā dukkhā vedanā, atthi nirāmisā dukkhā vedanā, atthi sāmisā adukkhamasukhā vedanā, atthi nirāmisā adukkhamasukhā vedanā.

    There are pleasant feelings of the flesh, pleasant feelings not of the flesh, painful feelings of the flesh, painful feelings not of the flesh, neutral feelings of the flesh, and neutral feelings not of the flesh.

  51. 17.3

    Ayaṁ vuccati, bhikkhave, vedanānaṁ vemattatā.

    This is called the disparity of feelings.

  52. 18.1

    Katamo ca, bhikkhave, vedanānaṁ vipāko?

    And what is the result of feelings?

  53. 18.2

    Yaṁ kho, bhikkhave, vediyamāno tajjaṁ tajjaṁ attabhāvaṁ abhinibbatteti puññabhāgiyaṁ vā apuññabhāgiyaṁ vā,

    When one who feels generates a corresponding incarnation, partaking of either good or bad deeds—

  54. 18.3

    ayaṁ vuccati, bhikkhave, vedanānaṁ vipāko.

    this is called the result of feelings.

  55. 19.1

    Katamo ca, bhikkhave, vedanānirodho?

    And what is the cessation of feelings?

  56. 19.2

    Phassanirodho, bhikkhave, vedanānirodho.

    When contact ceases, feelings cease.

  57. 19.3

    Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo vedanānirodhagāminī paṭipadā, seyyathidaṁ—

    The practice that leads to the cessation of feelings is simply this noble eightfold path, that is:

  58. 19.4

    sammādiṭṭhi …pe… sammāsamādhi.

    right view, right purpose, right speech, right action, right livelihood, right effort, right mindfulness, and right immersion.

  59. 20.1

    Yato kho, bhikkhave, ariyasāvako evaṁ vedanaṁ pajānāti, evaṁ vedanānaṁ nidānasambhavaṁ pajānāti, evaṁ vedanānaṁ vemattataṁ pajānāti, evaṁ vedanānaṁ vipākaṁ pajānāti, evaṁ vedanānirodhaṁ pajānāti, evaṁ vedanānirodhagāminiṁ paṭipadaṁ pajānāti. So imaṁ nibbedhikaṁ brahmacariyaṁ pajānāti vedanānirodhaṁ.

    When a noble disciple understands feelings in this way … they understand that this penetrative spiritual life is the cessation of feelings.

  60. 20.2

    Vedanā, bhikkhave, veditabbā …pe… vedanānirodhagāminī paṭipadā veditabbāti,

    ‘Feelings should be known. And their source, diversity, result, cessation, and the practice that leads to their cessation should be known.’

  61. 20.3

    iti yaṁ taṁ vuttaṁ idametaṁ paṭicca vuttaṁ.

    That’s what I said, and this is why I said it.

  62. 21.1

    Saññā, bhikkhave, veditabbā …pe… saññānirodhagāminī paṭipadā veditabbāti,

    ‘Perceptions should be known. And their source, diversity, result, cessation, and the practice that leads to their cessation should be known.’

  63. 21.2

    iti kho panetaṁ vuttaṁ. Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?

    That’s what I said, but why did I say it?

  64. 21.3

    Chayimā, bhikkhave, saññā—

    There are these six perceptions:

  65. 21.4

    rūpasaññā, saddasaññā, gandhasaññā, rasasaññā, phoṭṭhabbasaññā, dhammasaññā.

    perceptions of sights, sounds, smells, tastes, touches, and ideas.

  66. 22.1

    Katamo ca, bhikkhave, saññānaṁ nidānasambhavo?

    And what is the source of perceptions?

  67. 22.2

    Phasso, bhikkhave, saññānaṁ nidānasambhavo.

    Contact is their source.

  68. 23.1

    Katamā ca, bhikkhave, saññānaṁ vemattatā?

    And what is the diversity of perceptions?

  69. 23.2

    Aññā, bhikkhave, saññā rūpesu, aññā saññā saddesu, aññā saññā gandhesu, aññā saññā rasesu, aññā saññā phoṭṭhabbesu, aññā saññā dhammesu.

    The perceptions of sights, sounds, smells, tastes, touches, and ideas are all different.

  70. 23.3

    Ayaṁ vuccati, bhikkhave, saññānaṁ vemattatā.

    This is called the diversity of perceptions.

  71. 24.1

    Katamo ca, bhikkhave, saññānaṁ vipāko?

    And what is the result of perceptions?

  72. 24.2

    Vohāravepakkaṁ, bhikkhave, saññaṁ vadāmi.

    Communication is the result of perception, I say.

  73. 24.3

    Yathā yathā naṁ sañjānāti tathā tathā voharati, evaṁ saññī ahosinti.

    You communicate something in whatever manner you perceive it, saying ‘That’s what I perceived.’

  74. 24.4

    Ayaṁ vuccati, bhikkhave, saññānaṁ vipāko.

    This is called the result of perceptions.

  75. 25.1

    Katamo ca, bhikkhave, saññānirodho?

    And what is the cessation of perception?

  76. 25.2

    Phassanirodho, bhikkhave, saññānirodho.

    When contact ceases, perception ceases.

  77. 25.3

    Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo saññānirodhagāminī paṭipadā, seyyathidaṁ—

    The practice that leads to the cessation of perceptions is simply this noble eightfold path, that is:

  78. 25.4

    sammādiṭṭhi …pe… sammāsamādhi.

    right view, right purpose, right speech, right action, right livelihood, right effort, right mindfulness, and right immersion.

  79. 26.1

    Yato kho, bhikkhave, ariyasāvako evaṁ saññaṁ pajānāti, evaṁ saññānaṁ nidānasambhavaṁ pajānāti, evaṁ saññānaṁ vemattataṁ pajānāti, evaṁ saññānaṁ vipākaṁ pajānāti, evaṁ saññānirodhaṁ pajānāti, evaṁ saññānirodhagāminiṁ paṭipadaṁ pajānāti, so imaṁ nibbedhikaṁ brahmacariyaṁ pajānāti saññānirodhaṁ.

    When a noble disciple understands perception in this way … they understand that this penetrative spiritual life is the cessation of perception.

  80. 26.2

    Saññā, bhikkhave, veditabbā …pe… saññānirodhagāminī paṭipadā veditabbāti.

    ‘Perceptions should be known. And their source, diversity, result, cessation, and the practice that leads to their cessation should be known.’

  81. 26.3

    Iti yaṁ taṁ vuttaṁ idametaṁ paṭicca vuttaṁ.

    That’s what I said, and this is why I said it.

  82. 27.1

    Āsavā, bhikkhave, veditabbā …pe… āsavanirodhagāminī paṭipadā veditabbāti,

    ‘Defilements should be known. And their source, diversity, result, cessation, and the practice that leads to their cessation should be known.’

  83. 27.2

    iti kho panetaṁ vuttaṁ. Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?

    That’s what I said, but why did I say it?

  84. 27.3

    Tayome, bhikkhave, āsavā—

    There are these three defilements:

  85. 27.4

    kāmāsavo, bhavāsavo, avijjāsavo.

    the defilements of sensuality, desire to be reborn, and ignorance.

  86. 28.1

    Katamo ca, bhikkhave, āsavānaṁ nidānasambhavo?

    And what is the source of defilements?

  87. 28.2

    Avijjā, bhikkhave, āsavānaṁ nidānasambhavo.

    Ignorance is the source of defilements.

  88. 29.1

    Katamā ca, bhikkhave, āsavānaṁ vemattatā?

    And what is the disparity of defilements?

  89. 29.2

    Atthi, bhikkhave, āsavā nirayagamanīyā, atthi āsavā tiracchānayonigamanīyā, atthi āsavā pettivisayagamanīyā, atthi āsavā manussalokagamanīyā, atthi āsavā devalokagamanīyā.

    There are defilements that lead to rebirth in hell, the animal realm, the ghost realm, the human world, and the world of the gods.

  90. 29.3

    Ayaṁ vuccati, bhikkhave, āsavānaṁ vemattatā.

    This is called the disparity of defilements.

  91. 30.1

    Katamo ca, bhikkhave, āsavānaṁ vipāko?

    And what is the result of defilements?

  92. 30.2

    Yaṁ kho, bhikkhave, avijjāgato tajjaṁ tajjaṁ attabhāvaṁ abhinibbatteti puññabhāgiyaṁ vā apuññabhāgiyaṁ vā, ayaṁ vuccati, bhikkhave, āsavānaṁ vipāko.

    When one who is ignorant generates a corresponding incarnation, partaking of either good or bad deeds—this is called the result of defilements.

  93. 31.1

    Katamo ca, bhikkhave, āsavanirodho?

    And what is the cessation of defilements?

  94. 31.2

    Avijjānirodho, bhikkhave, āsavanirodho.

    When ignorance ceases, defilements cease.

  95. 31.3

    Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo āsavanirodhagāminī paṭipadā, seyyathidaṁ—

    The practice that leads to the cessation of defilements is simply this noble eightfold path, that is:

  96. 31.4

    sammādiṭṭhi …pe… sammāsamādhi.

    right view, right purpose, right speech, right action, right livelihood, right effort, right mindfulness, and right immersion.

  97. 32.1

    Yato kho, bhikkhave, ariyasāvako evaṁ āsave pajānāti, evaṁ āsavānaṁ nidānasambhavaṁ pajānāti, evaṁ āsavānaṁ vemattataṁ pajānāti, evaṁ āsavānaṁ vipākaṁ pajānāti, evaṁ āsavānaṁ nirodhaṁ pajānāti, evaṁ āsavānaṁ nirodhagāminiṁ paṭipadaṁ pajānāti, so imaṁ nibbedhikaṁ brahmacariyaṁ pajānāti āsavanirodhaṁ.

    When a noble disciple understands defilements in this way … they understand that this penetrative spiritual life is the cessation of defilements.

  98. 32.2

    Āsavā, bhikkhave, veditabbā …pe… āsavanirodhagāminī paṭipadā veditabbāti.

    ‘Defilements should be known. And their source, diversity, result, cessation, and the practice that leads to their cessation should be known.’

  99. 32.3

    Iti yaṁ taṁ vuttaṁ idametaṁ paṭicca vuttaṁ.

    That’s what I said, and this is why I said it.

  100. 33.1

    Kammaṁ, bhikkhave, veditabbaṁ …pe… kammanirodhagāminī paṭipadā veditabbāti, iti kho panetaṁ vuttaṁ.

    ‘Deeds should be known. And their source, diversity, result, cessation, and the practice that leads to their cessation should be known.’ That’s what I said,

  101. 33.2

    Kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?

    but why did I say it?

  102. 33.3

    Cetanāhaṁ, bhikkhave, kammaṁ vadāmi.

    It is intention that I call deeds.

  103. 33.4

    Cetayitvā kammaṁ karoti—

    For after making a choice one acts

  104. 33.5

    kāyena vācāya manasā.

    by way of body, speech, and mind.

  105. 34.1

    Katamo ca, bhikkhave, kammānaṁ nidānasambhavo?

    And what is the source of deeds?

  106. 34.2

    Phasso, bhikkhave, kammānaṁ nidānasambhavo.

    Contact is their source.

  107. 35.1

    Katamā ca, bhikkhave, kammānaṁ vemattatā?

    And what is the disparity of deeds?

  108. 35.2

    Atthi, bhikkhave, kammaṁ nirayavedanīyaṁ, atthi kammaṁ tiracchānayonivedanīyaṁ, atthi kammaṁ pettivisayavedanīyaṁ, atthi kammaṁ manussalokavedanīyaṁ, atthi kammaṁ devalokavedanīyaṁ.

    There are deeds that lead to rebirth in hell, the animal realm, the ghost realm, the human world, and the world of the gods.

  109. 35.3

    Ayaṁ vuccati, bhikkhave, kammānaṁ vemattatā.

    This is called the disparity of deeds.

  110. 36.1

    Katamo ca, bhikkhave, kammānaṁ vipāko?

    And what is the result of deeds?

  111. 36.2

    Tividhāhaṁ, bhikkhave, kammānaṁ vipākaṁ vadāmi—

    The result of deeds is threefold, I say:

  112. 36.3

    diṭṭheva dhamme, upapajje vā, apare vā pariyāye.

    in this very life, on rebirth in the next life, or at some later time.

  113. 36.4

    Ayaṁ vuccati, bhikkhave, kammānaṁ vipāko.

    This is called the result of deeds.

  114. 37.1

    Katamo ca, bhikkhave, kammanirodho?

    And what is the cessation of deeds?

  115. 37.2

    Phassanirodho, bhikkhave, kammanirodho.

    When contact ceases, deeds cease.

  116. 37.3

    Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo kammanirodhagāminī paṭipadā, seyyathidaṁ—

    The practice that leads to the cessation of deeds is simply this noble eightfold path, that is:

  117. 37.4

    sammādiṭṭhi …pe… sammāsamādhi.

    right view, right purpose, right speech, right action, right livelihood, right effort, right mindfulness, and right immersion.

  118. 38.1

    Yato kho, bhikkhave, ariyasāvako evaṁ kammaṁ pajānāti, evaṁ kammānaṁ nidānasambhavaṁ pajānāti, evaṁ kammānaṁ vemattataṁ pajānāti, evaṁ kammānaṁ vipākaṁ pajānāti, evaṁ kammanirodhaṁ pajānāti, evaṁ kammanirodhagāminiṁ paṭipadaṁ pajānāti, so imaṁ nibbedhikaṁ brahmacariyaṁ pajānāti kammanirodhaṁ.

    When a noble disciple understands deeds in this way … they understand that this penetrative spiritual life is the cessation of deeds.

  119. 38.2

    Kammaṁ, bhikkhave, veditabbaṁ …pe… kammanirodhagāminī paṭipadā veditabbāti,

    ‘Deeds should be known. And their source, diversity, result, cessation, and the practice that leads to their cessation should be known.’

  120. 38.3

    iti yaṁ taṁ vuttaṁ idametaṁ paṭicca vuttaṁ.

    That’s what I said, and this is why I said it.

  121. 39.1

    Dukkhaṁ, bhikkhave, veditabbaṁ, dukkhassa nidānasambhavo veditabbo, dukkhassa vemattatā veditabbā, dukkhassa vipāko veditabbo, dukkhanirodho veditabbo, dukkhanirodhagāminī paṭipadā veditabbāti.

    ‘Suffering should be known. And its source, disparity, result, cessation, and the practice that leads to its cessation should be known.’

  122. 39.2

    Iti kho panetaṁ vuttaṁ, kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?

    That’s what I said, but why did I say it?

  123. 39.3

    Jātipi dukkhā, jarāpi dukkhā, byādhipi dukkho, maraṇampi dukkhaṁ, sokaparidevadukkhadomanassupāyāsāpi dukkhā, yampicchaṁ na labhati tampi dukkhaṁ, saṅkhittena pañcupādānakkhandhā dukkhā.

    Rebirth is suffering; old age is suffering; illness is suffering; death is suffering; sorrow, lamentation, pain, sadness, and distress are suffering; not getting what you wish for is suffering. In brief, the five grasping aggregates are suffering.

  124. 40.1

    Katamo ca, bhikkhave, dukkhassa nidānasambhavo?

    And what is the source of suffering?

  125. 40.2

    Taṇhā, bhikkhave, dukkhassa nidānasambhavo.

    Craving is the source of suffering.

  126. 41.1

    Katamā ca, bhikkhave, dukkhassa vemattatā?

    And what is the disparity of suffering?

  127. 41.2

    Atthi, bhikkhave, dukkhaṁ adhimattaṁ, atthi parittaṁ, atthi dandhavirāgi, atthi khippavirāgi.

    There is suffering that is severe, mild, slow to fade, and quick to fade.

  128. 41.3

    Ayaṁ vuccati, bhikkhave, dukkhassa vemattatā.

    This is called the disparity of suffering.

  129. 42.1

    Katamo ca, bhikkhave, dukkhassa vipāko?

    And what is the result of suffering?

  130. 42.2

    Idha, bhikkhave, ekacco yena dukkhena abhibhūto pariyādinnacitto socati kilamati paridevati, urattāḷiṁ kandati, sammohaṁ āpajjati, yena vā pana dukkhena abhibhūto pariyādinnacitto bahiddhā pariyeṭṭhiṁ āpajjati:

    It’s when someone who is overcome and overwhelmed by suffering sorrows and wails and laments, beating their breast and falling into confusion. Or else, overcome by that suffering, they begin an external search, wondering:

  131. 42.3

    ‘ko ekapadaṁ dvipadaṁ jānāti imassa dukkhassa nirodhāyā’ti?

    ‘Who knows one or two phrases to stop this suffering?’

  132. 42.4

    Sammohavepakkaṁ vāhaṁ, bhikkhave, dukkhaṁ vadāmi pariyeṭṭhivepakkaṁ vā.

    The result of suffering is either confusion or a search, I say.

  133. 42.5

    Ayaṁ vuccati, bhikkhave, dukkhassa vipāko.

    This is called the result of suffering.

  134. 43.1

    Katamo ca, bhikkhave, dukkhanirodho?

    And what is the cessation of suffering?

  135. 43.2

    Taṇhānirodho, bhikkhave, dukkhanirodho.

    When craving ceases, suffering ceases.

  136. 43.3

    Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo dukkhassa nirodhagāminī paṭipadā, seyyathidaṁ—

    The practice that leads to the cessation of suffering is simply this noble eightfold path, that is:

  137. 43.4

    sammādiṭṭhi …pe… sammāsamādhi.

    right view, right purpose, right speech, right action, right livelihood, right effort, right mindfulness, and right immersion.

  138. 44.1

    Yato kho, bhikkhave, ariyasāvako evaṁ dukkhaṁ pajānāti, evaṁ dukkhassa nidānasambhavaṁ pajānāti, evaṁ dukkhassa vemattataṁ pajānāti, evaṁ dukkhassa vipākaṁ pajānāti, evaṁ dukkhanirodhaṁ pajānāti, evaṁ dukkhanirodhagāminiṁ paṭipadaṁ pajānāti, so imaṁ nibbedhikaṁ brahmacariyaṁ pajānāti dukkhanirodhaṁ.

    When a noble disciple understands suffering in this way … they understand that this penetrative spiritual life is the cessation of suffering.

  139. 44.2

    Dukkhaṁ, bhikkhave, veditabbaṁ, dukkhassa nidānasambhavo veditabbo, dukkhassa vemattatā veditabbā, dukkhassa vipāko veditabbo, dukkhanirodho veditabbo, dukkhanirodhagāminī paṭipadā veditabbāti.

    ‘Suffering should be known. And its source, diversity, result, cessation, and the practice that leads to its cessation should be known.’

  140. 44.3

    Iti yaṁ taṁ vuttaṁ idametaṁ paṭicca vuttaṁ.

    That’s what I said, and this is why I said it.

  141. 45.1

    Ayaṁ kho so, bhikkhave, nibbedhikapariyāyo dhammapariyāyo”ti.

    This is the penetrative exposition of the teaching.”

  142. 45.2

    Navamaṁ.

แหล่งที่มา
SuttaCentral · ดึงข้อมูลเมื่อ 2026-08-15 · an6.63
ฉบับที่ใช้
Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 — PDM-1.0
English translation — Bhikkhu Sujato — CC0-1.0
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง — Public domain (term expired) — operator determination
การเทียบฉบับ
มุมมองแต่ละฉบับระบบวางตัวบทของแต่ละฉบับไว้ให้เทียบเท่านั้น ไม่สรุปว่าฉบับใดตรงหรือต่างจากฉบับใด และไม่ตัดสินว่าฉบับใดถูกกว่า — การเทียบเชิงความหมายต้องมาจากผู้รู้ที่ระบุตัวตนได้
สิทธิ์การใช้งาน
สาธารณสมบัติ — ตรวจสอบรายฉบับ (ดูบรรทัดบน) · แสดงที่มาแม้สัญญาอนุญาตไม่บังคับ
AN 6.63 Nibbedhikasutta — พระไตรปิฎก