Kokanudasutta
The wanderer Kokanada meets Ānanda at the baths and engages him on the topic of the ten metaphysical questions.
ฉบับหลวงโกกนุทสูตร
ข้อความไทยนี้คือ พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง ซึ่งแปลจากพระไตรปิฎกบาลีคนละฉบับกับบาลีที่แสดงอยู่ด้านล่าง จึงไม่ได้เรียงตรงกันบรรทัดต่อบรรทัด — อ่านเป็นสำนวนแปลอิสระอีกฉบับหนึ่ง
ข้อ ๙๖สมัยหนึ่ง ท่านพระอานนท์ (อยู่ที่ตโปทาราม ใกล้พระนครราชคฤห์ ครั้งนั้นแล ท่านพระอานนท์) ลุกขึ้นแล้วในเวลาใกล้รุ่งแห่งราตรีได้ไปยังแม่น้ำตโปทาเพื่อสรงน้ำ ครั้น สรงน้ำที่แม่น้ำตโปทาแล้วกลับขึ้นมา มีจีวรผืนเดียว ได้ยืนผึ่งตัวอยู่ แม้โกกนุทปริพาชกลุกขึ้น แล้วในเวลาใกล้รุ่งแห่งราตรีได้ไปยังแม่น้ำตโปทาเพื่ออาบน้ำ โกกนุทปริพาชกได้เห็นท่านพระ อานนท์เดินมาแต่ไกลเทียว ครั้นแล้วได้ถามท่านพระอานนท์ว่า ดูกรอาวุโสใครอยู่ในที่นี้ ท่านพระอานนท์ตอบว่า ดูกรอาวุโส เราเป็นภิกษุ ฯ
โก. ดูกรอาวุโส ภิกษุพวกไหน ฯ
อา. ดูกรอาวุโส เราเป็นพวกสมณะศากยบุตร ฯ
โก. ข้าพเจ้าพึงถามข้อข้องใจบางอย่างกะท่าน หากท่านจะให้โอกาสเพื่อแก้ปัญหา ฯ
เล่ม ๒๔ · หน้า ๑๖๘อา. เชิญท่านถามเถิด อาวุโส เราฟังแล้วจักกล่าวแก้ ฯ
โก. ท่านผู้เจริญมีความเห็นอย่างนี้ว่า โลกเที่ยง สิ่งนี้เท่านั้นจริงสิ่งอื่นเปล่าหรือหนอ ฯ
อา. ดูกรอาวุโส เรามิได้มีความเห็นอย่างนั้น ฯ
โก. ท่านผู้เจริญมีความเห็นอย่างนี้หรือว่า โลกไม่เที่ยง สิ่งนี้เท่านั้นจริงสิ่งอื่นเปล่า หรือหนอ ฯ
อา. ดูกรอาวุโส เรามิได้มีความเห็นอย่างนั้น ฯ
โก. ท่านผู้เจริญมีความเห็นอย่างนี้ว่า โลกมีที่สุด … โลกไม่มีที่สุด …ชีพอันนั้น สรีระ ก็อันนั้น … ชีพอย่างหนึ่ง สรีระก็อย่างหนึ่ง … สัตว์เมื่อตายแล้วย่อมเป็นอีก … สัตว์เมื่อตายแล้ว ย่อมไม่เป็นอีก … สัตว์เมื่อตายแล้วย่อมเป็นอีกก็มี ย่อมไม่เป็นอีกก็มี … สัตว์เมื่อตายแล้วย่อม เป็นอีกก็หามิได้ ย่อมไม่เป็นอีกก็หามิได้ สิ่งนี้เท่านั้นจริง สิ่งอื่นเปล่าหรือหนอ ฯ
อา. ดูกรอาวุโส เรามิได้มีความเห็นอย่างนั้น ฯ
โก. ถ้าอย่างนั้น ท่านผู้เจริญย่อมไม่รู้ ไม่เห็นนะซิ ฯ
อา. ดูกรอาวุโส เราไม่รู้ไม่เห็นหามิได้ เรารู้อยู่ เห็นอยู่ ฯ
โก. ดูกรท่านผู้เจริญ ท่านถูกข้าพเจ้าถามว่า ท่านผู้เจริญมีความเห็นอย่างนี้หรือว่า โลกเที่ยง สิ่งนี้เท่านั้นจริง สิ่งอื่นเปล่าหรือหนอ ก็กล่าวว่าดูกรอาวุโส เรามิได้มีความเห็น อย่างนั้น เมื่อถูกถามว่า ท่านผู้เจริญมีความเห็นอย่างนี้หรือว่า โลกไม่เที่ยง สิ่งนี้เท่านั้นจริง สิ่งอื่นเปล่าหรือหนอ ก็กล่าวว่า ดูกรอาวุโส เรามิได้มีความเห็นอย่างนั้น เมื่อถูกถามว่า ท่านผู้เจริญมีความเห็นอย่างนี้หรือว่า โลกมีที่สุด … โลกไม่มีที่สุด … ชีพอันนั้น สรีระก็อันนั้น … ชีพอย่างหนึ่ง สรีระก็อย่างหนึ่ง … สัตว์เมื่อตายแล้วย่อมเป็นอีก … สัตว์เมื่อตายแล้วย่อมไม่ เป็นอีก … สัตว์เมื่อตายแล้วย่อมเป็นอีกก็มี ย่อมไม่เป็นอีกก็มี …สัตว์เมื่อตายแล้วย่อมเป็นอีก ก็หามิได้ ย่อมไม่เป็นอีกก็หามิได้ สิ่งนี้เท่านั้นจริงสิ่งอื่นเปล่าหรือหนอ ก็กล่าวว่า ดูกรอาวุโส เรามิได้มีเห็นอย่างนั้น เมื่อถูกถามว่า ถ้าอย่างนั้น ท่านผู้เจริญย่อมไม่รู้ ไม่เห็นละซิ ก็กล่าวว่า ดูกรอาวุโส เราย่อมไม่รู้ ไม่เห็นหามิได้ เรารู้อยู่ เห็นอยู่ ดูกรอาวุโส ก็อรรถ แห่งภาษิตนี้จะพึงเห็นได้อย่างไรเล่า ฯ
เล่ม ๒๔ · หน้า ๑๖๙อา. ดูกรอาวุโส ข้อนี้ว่า โลกเที่ยง สิ่งนี้เท่านั้นจริง สิ่งอื่นเปล่าเป็นทิฐิอย่าง หนึ่ง ข้อนี้ว่า โลกไม่เที่ยง สิ่งนี้เท่านั้นจริง สิ่งอื่นเปล่า เป็นทิฐิอย่างหนึ่ง ข้อนี้ว่า โลกมี ที่สุด … โลกไม่มีที่สุด … ชีพอันนั้น สรีระก็อันนั้น …ชีพอย่างหนึ่ง สรีระก็อย่างหนึ่ง … สัตว์เมื่อ ตายแล้วย่อมเป็นอีก … สัตว์เมื่อตายแล้วย่อมไม่เป็นอีก … สัตว์เมื่อตายแล้วย่อมเป็นอีกก็มี ย่อม ไม่เป็นอีกก็มี …สัตว์เมื่อตายแล้วย่อมเป็นอีกก็หามิได้ ย่อมไม่เป็นอีกก็หามิได้ สิ่งนี้เท่านั้นจริง สิ่งอื่นเปล่า ก็เป็นทิฐิอย่างหนึ่ง ดูกรอาวุโส ทิฐิก็ดี เหตุที่ตั้งทิฐิก็ดี ที่ตั้งมั่นแห่งทิฐิ ก็ดี ที่ตั้งขึ้นโดยรอบแห่งทิฐิก็ดี ความเพิกถอนทิฐิก็ดี มีประมาณเท่าใดเราย่อมรู้ ย่อมเห็น ทิฐิเป็นต้นนั้น มีประมาณเท่านั้น เรารู้ทิฐิเป็นต้นนั้น จึงกล่าวว่า เรารู้อยู่ เราเห็นทิฐิ เป็นต้นนั้น จึงกล่าวว่า เราเห็นอยู่ เราจะกล่าวว่าเราไม่รู้ ไม่เห็นอย่างไรได้ ดูกรอาวุโส เรารู้อยู่ เห็นอยู่ ฯ
โก. ท่านผู้มีอายุชื่อไร และเพื่อนพรหมจารีทั้งหลายย่อมเรียกท่านผู้มีอายุว่าอย่างไร ฯ
อา. ดูกรอาวุโส เรามีชื่อว่า อานนท์ และเพื่อนพรหมจารีทั้งหลายเรียกเราว่า อานนท์ ฯ
โก. ข้าแต่ท่านผู้เจริญ ข้าพเจ้าสนทนาอยู่กับท่านอาจารย์ผู้ใหญ่ ไม่รู้เลยว่า เป็นท่าน พระอานนท์ ก็ถ้าว่าข้าพเจ้าพึงรู้ว่านี้คือท่านพระอานนท์ไซร้ข้าพเจ้าก็ไม่พึงกล่าวโต้ตอบถึงเท่านี้ ขอท่านพระอานนท์จงอดโทษแก่ข้าพเจ้าด้วยเถิด ฯ
จบสูตรที่ ๖
- 0.1
Aṅguttara Nikāya 10.96
Numbered Discourses 10.96
- 0.2
10. Upālivagga
10. With Upāli
Kokanudasutta
With Kokanada
- 1.1
Ekaṁ samayaṁ āyasmā ānando rājagahe viharati tapodārāme.
At one time Venerable Ānanda was staying near Rājagaha in the Hot Springs Monastery.
- 1.2
Atha kho āyasmā ānando rattiyā paccūsasamayaṁ paccuṭṭhāya yena tapodā tenupasaṅkami gattāni parisiñcituṁ.
Then Ānanda rose at the crack of dawn and went to the hot springs to bathe.
- 1.3
Tapodāya gattāni parisiñcitvā paccuttaritvā ekacīvaro aṭṭhāsi gattāni pubbāpayamāno.
When he had bathed and emerged from the water he stood in one robe drying his limbs.
- 1.4
Kokanudopi kho paribbājako rattiyā paccūsasamayaṁ paccuṭṭhāya yena tapodā tenupasaṅkami gattāni parisiñcituṁ.
The wanderer Kokanada also rose at the crack of dawn and went to the hot springs to bathe.
- 2.1
Addasā kho kokanudo paribbājako āyasmantaṁ ānandaṁ dūratova āgacchantaṁ.
He saw Ānanda coming off in the distance
- 2.2
Disvāna āyasmantaṁ ānandaṁ etadavoca:
and said to him,
- 2.3
“kvettha, āvuso”ti?
“Who’s here, reverend?”
- 2.4
“Ahamāvuso, bhikkhū”ti.
“I’m a mendicant, reverend.”
- 3.1
“Katamesaṁ, āvuso, bhikkhūnan”ti?
“Of which mendicants?”
- 3.2
“Samaṇānaṁ, āvuso, sakyaputtiyānan”ti.
“Of the ascetics who follow the Sakyan.”
- 4.1
“Puccheyyāma mayaṁ āyasmantaṁ kiñcideva desaṁ, sace āyasmā okāsaṁ karoti pañhassa veyyākaraṇāyā”ti.
“I’d like to ask the venerable about a certain point, if you’d take the time to answer.”
- 4.2
“Pucchāvuso, sutvā vedissāmā”ti.
“Ask, reverend. When I’ve heard it I’ll know.”
- 5.1
“Kiṁ nu kho, bho, ‘sassato loko, idameva saccaṁ moghamaññan’ti—evaṁdiṭṭhi bhavan”ti?
“Is this your view: ‘The cosmos is eternal. This is the only truth, anything else is futile’?”
- 5.2
“Na kho ahaṁ, āvuso, evaṁdiṭṭhi:
“That’s not my view, reverend.”
- 5.3
‘sassato loko, idameva saccaṁ moghamaññan’”ti.
- 6.1
“Kiṁ pana, bho, ‘asassato loko, idameva saccaṁ moghamaññan’ti—evaṁdiṭṭhi bhavan”ti?
“Then is this your view: ‘The cosmos is not eternal. This is the only truth, anything else is futile’?”
- 6.2
“Na kho ahaṁ, āvuso, evaṁdiṭṭhi:
“That’s not my view, reverend.”
- 6.3
‘asassato loko, idameva saccaṁ moghamaññan’”ti.
- 7.1
“Kiṁ nu kho, bho, antavā loko …pe…
“Then is this your view: ‘The cosmos is finite …’ …
- 7.2
anantavā loko …
‘The cosmos is infinite …’ …
- 7.3
taṁ jīvaṁ taṁ sarīraṁ …
‘The soul and the body are one and the same …’ …
- 7.4
aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīraṁ …
‘The soul is one thing, the body another …’ …
- 7.5
hoti tathāgato paraṁ maraṇā …
‘A realized one still exists after death …’ …
- 7.6
na hoti tathāgato paraṁ maraṇā …
‘A realized one no longer exists after death …’ …
- 7.7
hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā …
‘A realized one both still exists and no longer exists after death …’ …
- 7.8
neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññanti—evaṁdiṭṭhi bhavan”ti?
‘A realized one neither still exists nor no longer exists after death. This is the only truth, anything else is futile’?”
- 7.9
“Na kho ahaṁ, āvuso, evaṁdiṭṭhi:
“That’s not my view, reverend.”
- 7.10
‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññan’”ti.
- 8.1
“Tena hi bhavaṁ na jānāti, na passatī”ti?
“Then, sir, do you neither know nor see?”
- 8.2
“Na kho ahaṁ, āvuso, na jānāmi na passāmi.
“That’s not so, reverend.
- 8.3
Jānāmahaṁ, āvuso, passāmī”ti.
I do know and see.”
- 9.1
“‘Kiṁ nu kho, bho, sassato loko, idameva saccaṁ moghamaññanti—
“When asked about all these points, you say that’s not your view.
- 9.2
evaṁdiṭṭhi bhavan’ti, iti puṭṭho samāno:
- 9.3
‘na kho ahaṁ, āvuso, evaṁdiṭṭhi—
- 9.4
sassato loko, idameva saccaṁ moghamaññan’ti vadesi.
- 10.1
‘Kiṁ pana, bho, asassato loko, idameva saccaṁ moghamaññanti—
- 10.2
evaṁdiṭṭhi bhavan’ti, iti puṭṭho samāno:
- 10.3
‘na kho ahaṁ, āvuso, evaṁdiṭṭhi—
- 10.4
asassato loko, idameva saccaṁ moghamaññan’ti vadesi.
- 11.1
Kiṁ nu kho, bho, antavā loko …pe…
- 11.2
anantavā loko …
- 11.3
taṁ jīvaṁ taṁ sarīraṁ …
- 11.4
aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīraṁ …
- 11.5
hoti tathāgato paraṁ maraṇā …
- 11.6
na hoti tathāgato paraṁ maraṇā …
- 11.7
hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā …
- 11.8
neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññanti—
- 11.9
evaṁdiṭṭhi bhavanti, iti puṭṭho samāno:
- 11.10
‘na kho ahaṁ, āvuso, evaṁdiṭṭhi—
- 11.11
neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññan’ti vadesi.
- 12.1
‘Tena hi bhavaṁ na jānāti na passatī’ti, iti puṭṭho samāno:
Yet when asked whether you neither know nor see,
- 12.2
‘na kho ahaṁ, āvuso, na jānāmi na passāmi.
you say, ‘That’s not so, reverend.
- 12.3
Jānāmahaṁ, āvuso, passāmī’ti vadesi.
I do know and see.’
- 12.4
Yathā kathaṁ panāvuso, imassa bhāsitassa attho daṭṭhabbo”ti?
How then should we see the meaning of this statement?”
- 13.1
“‘Sassato loko, idameva saccaṁ moghamaññan’ti kho, āvuso, diṭṭhigatametaṁ.
“‘The cosmos is eternal. This is the only truth, anything else is futile:’ that’s a misconception.
- 13.2
‘Asassato loko, idameva saccaṁ moghamaññan’ti kho, āvuso, diṭṭhigatametaṁ.
‘The cosmos is not eternal. This is the only truth, anything else is futile:’ that’s a misconception.
- 13.3
Antavā loko …pe…
‘The cosmos is finite …’ …
- 13.4
anantavā loko …
‘The cosmos is infinite …’ …
- 13.5
taṁ jīvaṁ taṁ sarīraṁ …
‘The soul and the body are one and the same …’ …
- 13.6
aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīraṁ …
‘The soul is one thing, the body another …’ …
- 13.7
hoti tathāgato paraṁ maraṇā …
‘A realized one still exists after death …’ …
- 13.8
na hoti tathāgato paraṁ maraṇā …
‘A realized one no longer exists after death …’ …
- 13.9
hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā …
‘A realized one both still exists and no longer exists after death …’ …
- 13.10
‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññan’ti kho, āvuso, diṭṭhigatametaṁ.
‘A realized one neither still exists nor no longer exists after death. This is the only truth, anything else is futile:’ that’s a misconception.
- 14.1
Yāvatā, āvuso, diṭṭhi yāvatā diṭṭhiṭṭhānaṁ diṭṭhiadhiṭṭhānaṁ diṭṭhipariyuṭṭhānaṁ diṭṭhisamuṭṭhānaṁ diṭṭhisamugghāto, tamahaṁ jānāmi tamahaṁ passāmi.
I know and see the scope of convictions, the scope of grounds for views, fixation on views, obsession with views, the origin of views, and the uprooting of views.
- 14.2
Tamahaṁ jānanto tamahaṁ passanto kyāhaṁ vakkhāmi:
Knowing and seeing thus, why should I say:
- 14.3
‘na jānāmi na passāmī’ti?
‘I neither know nor see?’
- 14.4
Jānāmahaṁ, āvuso, passāmī”ti.
I do know and see.”
- 15.1
“Ko nāmo āyasmā, kathañca panāyasmantaṁ sabrahmacārī jānantī”ti?
“What is the venerable’s name? And how are you known among your spiritual companions?”
- 15.2
“‘Ānando’ti kho me, āvuso, nāmaṁ.
“Reverend, my name is Ānanda.
- 15.3
‘Ānando’ti ca pana maṁ sabrahmacārī jānantī”ti.
And that’s how I’m known among my spiritual companions.”
- 15.4
“Mahācariyena vata kira, bho, saddhiṁ mantayamānā na jānimha:
“Goodness! I had no idea I was consulting such a great tutor as
- 15.5
‘āyasmā ānando’ti.
Venerable Ānanda!
- 15.6
Sace hi mayaṁ jāneyyāma:
If I had known who
- 15.7
‘ayaṁ āyasmā ānando’ti, ettakampi no nappaṭibhāyeyya.
you were, I wouldn’t have said so much.
- 15.8
Khamatu ca me āyasmā ānando”ti.
May Venerable Ānanda please forgive me.”
- 15.9
Chaṭṭhaṁ.
- แหล่งที่มา
- SuttaCentral · ดึงข้อมูลเมื่อ 2026-08-15 ·
an10.96 - ฉบับที่ใช้
- Mahāsaṅgīti Tipiṭaka Buddhavasse 2500 — PDM-1.0
- English translation — Bhikkhu Sujato — CC0-1.0
- พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง — Public domain (term expired) — operator determination
- การเทียบฉบับ
- มุมมองแต่ละฉบับระบบวางตัวบทของแต่ละฉบับไว้ให้เทียบเท่านั้น ไม่สรุปว่าฉบับใดตรงหรือต่างจากฉบับใด และไม่ตัดสินว่าฉบับใดถูกกว่า — การเทียบเชิงความหมายต้องมาจากผู้รู้ที่ระบุตัวตนได้
- สิทธิ์การใช้งาน
- สาธารณสมบัติ — ตรวจสอบรายฉบับ (ดูบรรทัดบน) · แสดงที่มาแม้สัญญาอนุญาตไม่บังคับ