ติกนิทเทส เล่ม ๓๔

รูปที่เป็นภายในเป็นอุปาทายรูป นั้นเป็นไฉน

จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปที่เป็นภายในนี้ชื่อว่าเป็นอุปาทายรูป

รูปที่เป็นภายนอกเป็นอุปาทายรูป นั้นเป็นไฉน

รูปายตนะ ฯลฯ กวฬิงการาหาร รูปที่เป็นภายนอกนี้ชื่อว่าเป็นอุปาทายรูป

รูปที่เป็นภายนอกไม่เป็นอุปาทายรูป นั้นเป็นไฉน

โผฏฐัพพายตนะ และอาโปธาตุ รูปที่เป็นภายนอกนี้ชื่อว่าไม่เป็นอุปาทายรูป

อัชฌัตติกอุปาทินนติกะ

รูปที่เป็นภายในเป็นรูปที่กรรมอันประกอบด้วยตัณหาและทิฏฐิยึดถือ นั้นเป็นไฉน

จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปที่เป็นภายในนี้ชื่อว่ากรรมอันประกอบด้วย ตัณหาและทิฏฐิยึดถือ

รูปที่เป็นภายนอกเป็นรูปที่กรรมอันประกอบด้วยตัณหาและทิฏฐิ ยึดถือ นั้นเป็นไฉน

อิตถินทรีย์ ปุริสินทรีย์ และชีวิตินทรีย์ หรือรูปแม้อื่น มีอยู่ ได้แก่ รูปายตนะ คันธายตนะ รสายตนะ โผฏฐัพพายตนะ อากาสธาตุ อาโปธาตุ อุปจยรูป สันตติรูป และกวฬิงการาหาร ที่กรรมปรุงแต่งขึ้น รูปที่เป็นภายนอกนี้ชื่อว่ากรรมอันประกอบ ด้วยตัณหาและทิฏฐิยึดถือ

รูปที่เป็นภายนอกเป็นรูปที่กรรมอันประกอบด้วยตัณหาและทิฏฐิ ไม่ยึดถือ นั้นเป็นไฉน

สัททายตนะ กายวิญญัติ วจีวิญญัติ ลหุตารูป มุทุตารูป กัมมัญญตารูป ชรตารูป และอนิจจตารูป หรือรูปแม้อื่น มีอยู่ ได้แก่ รูปายตนะ คันธายตนะรสายตนะ โผฏฐัพพายตนะ อากาสธาตุ อาโปธาตุ อุปจยรูป สันตติรูป และ กวฬิงการาหาร ที่กรรมไม่ได้ปรุงแต่งขึ้น รูปที่เป็นภายนอกนี้ชื่อว่ากรรมอันประกอบ ด้วยตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดถือ

อัชฌัตติกอุปาทินนุปาทานิยติกะ

รูปที่เป็นภายในเป็นรูปที่กรรมอันประกอบด้วยตัณหาทิฏฐิยึดถือ และเป็นอารมณ์ของอุปาทาน นั้นเป็นไฉน

จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปที่เป็นภายในนี้ชื่อว่ากรรมอันประกอบด้วย ตัณหาทิฏฐิยึดถือและเป็นอารมณ์ของอุปาทาน

รูปที่เป็นภายนอกเป็นรูปที่กรรมอันประกอบด้วยตัณหาทิฏฐิยึดถือ และเป็นอารมณ์ของอุปาทาน นั้นเป็นไฉน

อิตถินทรีย์ ปุริสินทรีย์ และชีวิตินทรีย์ หรือรูปแม้อื่น มีอยู่ ได้แก่ รูปายตนะ คันธายตนะ รสายตนะ โผฏฐัพพายตนะ อากาสธาตุ อาโปธาตุ อุปจยรูป สันตติรูป และกวฬิงการาหาร ที่กรรมปรุงแต่งขึ้น รูปที่เป็นภายนอกนี้ชื่อว่ากรรมอันประกอบ ด้วยตัณหาทิฏฐิยึดถือและเป็นอารมณ์ของอุปาทาน

รูปที่เป็นภายนอกเป็นรูปที่กรรมอันประกอบด้วยตัณหาและทิฏฐิ ไม่ยึดถือแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน นั้นเป็นไฉน

สัททายตนะ กายวิญญัติ วจีวิญญัติ ลหุตารูป มุทุตารูป กัมมัญญตารูป ชรตารูป และอนิจจตารูป หรือรูปแม้อื่น มีอยู่ ได้แก่ รูปายตนะ คันธายตนะ รสายตนะ โผฏฐัพพายตนะ อากาสธาตุ อาโปธาตุ อุปจยรูป สันตติรูป และ กวฬิงการาหาร ที่กรรมไม่ได้ปรุงแต่งขึ้น รูปที่เป็นภายนอกนี้ชื่อว่ากรรมอันประกอบ ด้วยตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดถือแต่เป็นอารมณ์ของอุปาทาน

อัชฌัตติกอนิทัสสนติกะ

รูปที่เป็นภายในเป็นรูปที่เห็นไม่ได้ นั้นเป็นไฉน

จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปที่เป็นภายในนี้ชื่อว่าเห็นไม่ได้

รูปที่เป็นภายนอกเป็นรูปที่เห็นได้ นั้นเป็นไฉน

รูปายตนะ ฯลฯ รูปที่เป็นภายนอกนี้ชื่อว่าเห็นได้

รูปที่เป็นภายนอกเป็นรูปที่เห็นไม่ได้ นั้นเป็นไฉน

สัททายตนะ ฯลฯ กวฬิงการาหาร รูปที่เป็นภายนอกนี้ชื่อว่าเห็นไม่ได้

อัชฌัตติกสัปปฏิฆติกะ

รูปที่เป็นภายในเป็นรูปที่กระทบได้ นั้นเป็นไฉน

จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปที่เป็นภายในนี้ชื่อว่ากระทบได้

รูปที่เป็นภายนอกเป็นรูปที่กระทบได้ นั้นเป็นไฉน

รูปายตนะ ฯลฯ โผฏฐัพพายตนะ รูปที่เป็นภายนอกนี้ชื่อว่ากระทบได้

รูปที่เป็นภายนอกเป็นรูปที่กระทบไม่ได้ นั้นเป็นไฉน

อิตถินทรีย์ ฯลฯ กวฬิงการาหาร รูปที่เป็นภายนอกนี้ชื่อว่ากระทบไม่ได้

อัชฌัตติกอินทริยติกะ

รูปที่เป็นภายในเป็นอินทริยรูป นั้นเป็นไฉน

จักขุนทรีย์ ฯลฯ กายินทรีย์ รูปที่เป็นภายในนี้ชื่อว่าเป็นอินทริยรูป

รูปที่เป็นภายนอกเป็นอินทริยรูป นั้นเป็นไฉน

อิตถินทรีย์ ปุริสินทรีย์ และชีวิตินทรีย์ รูปที่เป็นภายนอกนี้ชื่อว่าเป็นอินทริยรูป

รูปที่เป็นภายนอกไม่เป็นอินทริยรูป นั้นเป็นไฉน

รูปายตนะ ฯลฯ กวฬิงการาหาร รูปที่เป็นภายนอกนี้ชื่อว่าไม่เป็นอินทริยรูป

อัชฌัตติกนมหาภูตติกะ

รูปที่เป็นภายในไม่เป็นมหาภูตรูป นั้นเป็นไฉน

จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปที่เป็นภายในนี้ชื่อว่าไม่เป็นมหาภูตรูป

รูปที่เป็นภายนอกเป็นมหาภูตรูป นั้นเป็นไฉน

โผฏฐัพพายตนะ ฯลฯ อาโปธาตุ รูปที่เป็นภายนอกนี้ชื่อว่าเป็นมหาภูตรูป

รูปที่เป็นภายนอกไม่เป็นมหาภูตรูป นั้นเป็นไฉน

รูปายตนะ ฯลฯ กวฬิงการาหาร รูปที่เป็นภายนอกนี้ชื่อว่าไม่เป็นมหาภูตรูป

อัชฌัตติกนวิญญัตติติกะ

รูปที่เป็นภายในไม่เป็นวิญญัตติรูป นั้นเป็นไฉน

จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปที่เป็นภายในนี้ชื่อว่าไม่เป็นวิญญัตติรูป

รูปที่เป็นภายนอกเป็นวิญญัตติรูป นั้นเป็นไฉน

กายวิญญัติ และวจีวิญญัติ รูปที่เป็นภายนอกนี้ชื่อว่าเป็นวิญญัตติรูป

รูปที่เป็นภายนอกไม่เป็นวิญญัตติรูป นั้นเป็นไฉน

รูปายตนะ ฯลฯ กวฬิงการาหาร รูปที่เป็นภายนอกนี้ชื่อว่าไม่เป็นวิญญัตติรูป

อัชฌัตติกนจิตตสมุฏฐานติกะ

รูปที่เป็นภายในไม่มีจิตเป็นสมุฏฐาน นั้นเป็นไฉน

จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปที่เป็นภายในนี้ชื่อว่าไม่มีจิตเป็นสมุฏฐาน

รูปที่เป็นภายนอกมีจิตเป็นสมุฏฐาน นั้นเป็นไฉน

กายวิญญัติ และวจีวิญญัติ หรือแม้รูปอื่น มีอยู่ ได้แก่ รูปายตนะ สัททายตนะ คันธายตนะ รสายตนะ โผฏฐัพพายตนะ อากาสธาตุ อาโปธาตุ ลหุตารูป มุทุตารูป กัมมัญญตารูป อุปจยรูป สันตติรูป และกวฬิงการาหาร ที่เกิดจากจิตมีจิตเป็นเหตุ มีจิตเป็นสมุฏฐาน รูปที่เป็นภายนอกนี้ชื่อว่ามีจิตเป็นสมุฏฐาน

รูปที่เป็นภายนอกไม่มีจิตเป็นสมุฏฐาน นั้นเป็นไฉน

อิตถินทรีย์ ปุริสินทรีย์ ชีวิตินทรีย์ ชรตารูป และอนิจจตารูป หรือรูปแม้อื่น มีอยู่ ได้แก่ รูปายตนะ สัททายตนะ คันธายตนะ รสายตนะ โผฏฐัพพายตนะ อากาสธาตุ อาโปธาตุ ลหุตารูป มุทุตารูป กัมมัญญตารูป อุปจยรูป สันตติรูป และกวฬิงการาหาร ที่ไม่เกิดจากจิต ไม่มีจิตเป็นเหตุ ไม่มีจิตเป็นสมุฏฐาน รูปที่เป็น ภายนอกนี้ชื่อว่าไม่มีจิตเป็นสมุฏฐาน

อัชฌัตติกนจิตตสหภูติกะ

รูปที่เป็นภายในไม่เกิดพร้อมกับจิต นั้นเป็นไฉน

จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปที่เป็นภายในนี้ชื่อว่าไม่เกิดพร้อมกับจิต

รูปที่เป็นภายนอกเกิดพร้อมกับจิต นั้นเป็นไฉน

กายวิญญัติ และวจีวิญญัติ รูปที่เป็นภายนอกนี้ชื่อว่าเกิดพร้อมกับจิต

รูปที่เป็นภายนอกไม่เกิดพร้อมกับจิต นั้นเป็นไฉน

รูปายตนะ ฯลฯ กวฬิงการาหาร รูปที่เป็นภายนอกนี้ชื่อว่าไม่เกิดพร้อมกับจิต

อัชฌัตติกนจิตตานุปริวัตติติกะ

รูปที่เป็นภายในไม่เป็นไปตามจิต นั้นเป็นไฉน

จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปที่เป็นภายในนี้ชื่อว่าไม่เป็นไปตามจิต

รูปที่เป็นภายนอกเป็นไปตามจิต นั้นเป็นไฉน

กายวิญญัติ และวจีวิญญัติ รูปที่เป็นภายนอกนี้ชื่อว่าเป็นไปตามจิต

รูปที่เป็นภายนอกไม่เป็นไปตามจิต นั้นเป็นไฉน

รูปายตนะ ฯลฯ กวฬิงการาหาร รูปที่เป็นภายนอกนี้ชื่อว่าไม่เป็นไปตามจิต

อัชฌัตติกโอฬาริกติกะ

รูปที่เป็นภายในเป็นรูปหยาบ นั้นเป็นไฉน

จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปที่เป็นภายในนี้ชื่อว่าเป็นรูปหยาบ

รูปที่เป็นภายนอกเป็นรูปหยาบ นั้นเป็นไฉน

รูปายตนะ ฯลฯ โผฏฐัพพายตนะ รูปที่เป็นภายนอกนี้ชื่อว่าเป็นรูปหยาบ

รูปที่เป็นภายนอกเป็นรูปละเอียด นั้นเป็นไฉน

อิตถินทรีย์ ฯลฯ กวฬิงการาหาร รูปที่เป็นภายนอกนี้ชื่อว่าเป็นรูปละเอียด

อัชฌัตติกสันติเกติกะ

รูปที่เป็นภายในเป็นรูปใกล้ นั้นเป็นไฉน

จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปที่เป็นภายในนี้ชื่อว่าเป็นรูปใกล้

รูปที่เป็นภายนอกเป็นรูปไกล นั้นเป็นไฉน

อิตถินทรีย์ ฯลฯ กวฬิงการาหาร รูปที่เป็นภายนอกนี้ชื่อว่าเป็นรูปไกล

รูปที่เป็นภายนอกเป็นรูปใกล้ นั้นเป็นไฉน

รูปายตนะ ฯลฯ โผฏฐัพพายตนะ รูปที่เป็นภายนอกนี้ชื่อว่าเป็นรูปใกล้

ปกิณณกติกะ จบ

วัตถุติกะ

พาหิรจักขุสัมผัสสัสสนวัตถุติกะ

รูปที่เป็นภายนอกไม่เป็นที่อาศัยเกิดของจักขุสัมผัส นั้นเป็นไฉน

รูปายตนะ ฯลฯ กวฬิงการาหาร รูปที่เป็นภายนอกนี้ชื่อว่าไม่เป็นที่อาศัยเกิด ของจักขุสัมผัส

รูปที่เป็นภายในเป็นที่อาศัยเกิดของจักขุสัมผัส นั้นเป็นไฉน

จักขายตนะ รูปที่เป็นภายในนี้ชื่อว่าเป็นที่อาศัยเกิดของจักขุสัมผัส

รูปที่เป็นภายในไม่เป็นที่อาศัยเกิดของจักขุสัมผัส นั้นเป็นไฉน

โสตายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปที่เป็นภายในนี้ชื่อว่าไม่เป็นที่อาศัยเกิดของ จักขุสัมผัส

พาหิรจักขุสัมผัสสชาเวทนายนวัตถุติกะ

รูปที่เป็นภายนอกไม่เป็นที่อาศัยเกิดของเวทนาที่เกิดแต่จักขุสัมผัส ฯลฯ ของสัญญา ฯลฯ ของเจตนา ฯลฯ ของจักขุวิญญาณ นั้นเป็นไฉน

รูปายตนะ ฯลฯ กวฬิงการาหาร รูปที่เป็นภายนอกนี้ชื่อว่าไม่เป็นที่อาศัยเกิด ของจักขุวิญญาณ

รูปที่เป็นภายในเป็นที่อาศัยเกิดของจักขุวิญญาณ นั้นเป็นไฉน

จักขายตนะ รูปที่เป็นภายในนี้ชื่อว่าเป็นที่อาศัยเกิดของจักขุวิญญาณ

รูปที่เป็นภายในไม่เป็นที่อาศัยเกิดของจักขุวิญญาณ นั้นเป็นไฉน

โสตายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปที่เป็นภายในนี้ชื่อว่าไม่เป็นที่อาศัยเกิดของ จักขุวิญญาณ

พาหิรโสตสัมผัสสัสสนวัตถุติกาทิติกะ

รูปที่เป็นภายนอกไม่เป็นที่อาศัยเกิดของโสตสัมผัส ฯลฯ ของ ฆานสัมผัส ฯลฯ ของชิวหาสัมผัส ฯลฯ ของกายสัมผัส นั้นเป็นไฉน

รูปายตนะ ฯลฯ กวฬิงการาหาร รูปที่เป็นภายนอกนี้ชื่อว่าไม่เป็นที่อาศัยเกิด ของกายสัมผัส

รูปที่เป็นภายในเป็นที่อาศัยเกิดของกายสัมผัส นั้นเป็นไฉน

กายายตนะ รูปที่เป็นภายในนี้ชื่อว่าเป็นที่อาศัยเกิดของกายสัมผัส

รูปที่เป็นภายในไม่เป็นที่อาศัยเกิดของกายสัมผัส นั้นเป็นไฉน

จักขายตนะ ฯลฯ ชิวหายตนะ รูปที่เป็นภายในนี้ชื่อว่าไม่เป็นที่อาศัยเกิดของ กายสัมผัส

พาหิรกายสัมผัสสชาเวทนายนวัตถุติกาทิติกะ

รูปที่เป็นภายนอกไม่เป็นที่อาศัยเกิดของเวทนาที่เกิดแต่กายสัมผัส ฯลฯ ของสัญญา ฯลฯ ของเจตนา ฯลฯ ของกายวิญญาณ นั้นเป็นไฉน

รูปายตนะ ฯลฯ กวฬิงการาหาร รูปที่เป็นภายนอกนี้ชื่อว่าไม่เป็นที่อาศัยเกิด ของกายวิญญาณ

รูปที่เป็นภายในเป็นที่อาศัยเกิดของกายวิญญาณ นั้นเป็นไฉน

กายายตนะ รูปที่เป็นภายในนี้ชื่อว่าเป็นที่อาศัยเกิดของกายวิญญาณ

รูปที่เป็นภายในไม่เป็นที่อาศัยเกิดของกายวิญญาณ นั้นเป็นไฉน

จักขายตนะ ฯลฯ ชิวหายตนะ รูปที่เป็นภายในนี้ชื่อว่าไม่เป็นที่อาศัยเกิดของ กายวิญญาณ

วัตถุติกะ จบ

อารัมมณติกะ

อัชฌัตติกจักขุสัมผัสสัสสนารัมมณติกะ

รูปที่เป็นภายในไม่เป็นอารมณ์ของจักขุสัมผัส นั้นเป็นไฉน

จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปที่เป็นภายในนี้ชื่อว่าไม่เป็นอารมณ์ของ จักขุสัมผัส

รูปที่เป็นภายนอกเป็นอารมณ์ของจักขุสัมผัส นั้นเป็นไฉน

รูปายตนะ รูปที่เป็นภายนอกนี้ชื่อว่าเป็นอารมณ์ของจักขุสัมผัส

รูปที่เป็นภายนอกไม่เป็นอารมณ์ของจักขุสัมผัส นั้นเป็นไฉน

สัททายตนะ ฯลฯ กวฬิงการาหาร รูปที่เป็นภายนอกนี้ชื่อว่าไม่เป็นอารมณ์ ของจักขุสัมผัส

จักขุสัมผัสสชาเวทนายนารัมมณติกาทิติกะ

รูปที่เป็นภายในไม่เป็นอารมณ์ของเวทนาที่เกิดแต่จักขุสัมผัส ฯลฯ ของสัญญา ฯลฯ ของเจตนา ฯลฯ ของจักขุวิญญาณ นั้นเป็นไฉน

จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปที่เป็นภายในนี้ชื่อว่าไม่เป็นอารมณ์ของ จักขุวิญญาณ

รูปที่เป็นภายนอกเป็นอารมณ์ของจักขุวิญญาณ นั้นเป็นไฉน

รูปายตนะ รูปที่เป็นภายนอกนี้ชื่อว่าเป็นอารมณ์ของจักขุวิญญาณ

รูปที่เป็นภายนอกไม่เป็นอารมณ์ของจักขุวิญญาณ นั้นเป็นไฉน

สัททายตนะ ฯลฯ กวฬิงการาหาร รูปที่เป็นภายนอกนี้ชื่อว่าไม่เป็นอารมณ์ ของจักขุวิญญาณ

อัชฌัตติกโสตสัมผัสสัสสนารัมมณติกาทิติกะ

รูปที่เป็นภายในไม่เป็นอารมณ์ของโสตสัมผัส ฯลฯ ของฆานสัมผัส ฯลฯ ของชิวหาสัมผัส ฯลฯ ของกายสัมผัส นั้นเป็นไฉน

จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปที่เป็นภายในนี้ชื่อว่าไม่เป็นอารมณ์ของ กายสัมผัส

รูปที่เป็นภายนอกเป็นอารมณ์ของกายสัมผัส นั้นเป็นไฉน

โผฏฐัพพายตนะ รูปที่เป็นภายนอกนี้ชื่อว่าเป็นอารมณ์ของกายสัมผัส

รูปที่เป็นภายนอกไม่เป็นอารมณ์ของกายสัมผัส นั้นเป็นไฉน

รูปายตนะ ฯลฯ กวฬิงการาหาร รูปที่เป็นภายนอกนี้ชื่อว่าไม่เป็นอารมณ์ของ กายสัมผัส

อัชฌัตติกกายสัมผัสสชาเวทนายนารัมมณติกาทิติกะ

รูปที่เป็นภายในไม่เป็นอารมณ์ของเวทนาที่เกิดแต่กายสัมผัส ฯลฯ ของสัญญา ฯลฯ ของเจตนา ฯลฯ ของกายวิญญาณ นั้นเป็นไฉน

จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปที่เป็นภายในนี้ชื่อว่าไม่เป็นอารมณ์ของ กายวิญญาณ

รูปที่เป็นภายนอกเป็นอารมณ์ของกายวิญญาณ นั้นเป็นไฉน

โผฏฐัพพายตนะ รูปที่เป็นภายนอกนี้ชื่อว่าเป็นอารมณ์ของกายวิญญาณ

รูปที่เป็นภายนอกไม่เป็นอารมณ์ของกายวิญญาณ นั้นเป็นไฉน

รูปายตนะ ฯลฯ กวฬิงการาหาร รูปที่เป็นภายนอกนี้ชื่อว่าไม่เป็นอารมณ์ของ กายวิญญาณ

อารัมมณติกะ จบ

อายตนติกะ

พาหิรนจักขายตนติกะ

รูปที่เป็นภายนอกไม่เป็นจักขายตนะ นั้นเป็นไฉน

รูปายตนะ ฯลฯ กวฬิงการาหาร รูปที่เป็นภายนอกนี้ชื่อว่าไม่เป็นจักขายตนะ

รูปที่เป็นภายในเป็นจักขายตนะ นั้นเป็นไฉน

จักษุใด เป็นปสาทรูป อาศัยมหาภูตรูป ๔ ฯลฯ นี้ชื่อว่าบ้านว่างบ้าง รูปที่เป็น ภายในนี้ชื่อว่าเป็นจักขายตนะ

รูปที่เป็นภายในไม่เป็นจักขายตนะ นั้นเป็นไฉน

โสตายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปที่เป็นภายในนี้ชื่อว่าไม่เป็นจักขายตนะ

พาหิรนโสตายตนติกาทิติกะ

รูปที่เป็นภายนอกไม่เป็นโสตายตนะ ฯลฯ ไม่เป็นฆานายตนะ ฯลฯ ไม่เป็นชิวหายตนะ ฯลฯ ไม่เป็นกายายตนะ นั้นเป็นไฉน

รูปายตนะ ฯลฯ กวฬิงการาหาร รูปที่เป็นภายนอกนี้ชื่อว่าไม่เป็นกายายตนะ

รูปที่เป็นภายในเป็นกายายตนะ นั้นเป็นไฉน

กายใด เป็นปสาทรูป อาศัยมหาภูตรูป ๔ ฯลฯ นี้ชื่อว่าบ้านว่างบ้าง รูปที่ เป็นภายในนี้ชื่อว่าเป็นกายายตนะ

รูปที่เป็นภายในไม่เป็นกายายตนะ นั้นเป็นไฉน

จักขายตนะ ฯลฯ ชิวหายตนะ รูปที่เป็นภายในนี้ชื่อว่าไม่เป็นกายายตนะ

อัชฌัตติกนรูปายตนติกะ

รูปที่เป็นภายในไม่เป็นรูปายตนะ นั้นเป็นไฉน

จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปที่เป็นภายในนี้ชื่อว่าไม่เป็นรูปายตนะ

รูปที่เป็นภายนอกเป็นรูปายตนะ นั้นเป็นไฉน

รูปใด เป็นสีต่าง ๆ อาศัยมหาภูตรูป ๔ ฯลฯ นี้ชื่อว่ารูปธาตุบ้าง รูปที่เป็น ภายนอกนี้ชื่อว่าเป็นรูปายตนะ

รูปที่เป็นภายนอกไม่เป็นรูปายตนะ นั้นเป็นไฉน

สัททายตนะ ฯลฯ กวฬิงการาหาร รูปที่เป็นภายนอกนี้ชื่อว่าไม่เป็นรูปายตนะ

อัชฌัตติกนสัททายตนติกาทิติกะ

รูปที่เป็นภายในไม่เป็นสัททายตนะ ฯลฯ ไม่เป็นคันธายตนะ ฯลฯ ไม่เป็นรสายตนะ ฯลฯ ไม่เป็นโผฏฐัพพายตนะ นั้นเป็นไฉน

จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปที่เป็นภายในนี้ชื่อว่าไม่เป็นโผฏฐัพพายตนะ

รูปที่เป็นภายนอกเป็นโผฏฐัพพายตนะ นั้นเป็นไฉน

ปฐวีธาตุ ฯลฯ นี้ชื่อว่าโผฏฐัพพธาตุบ้าง รูปที่เป็นภายนอกนี้ ชื่อว่าเป็น โผฏฐัพพายตนะ

รูปที่เป็นภายนอกไม่เป็นโผฏฐัพพายตนะ นั้นเป็นไฉน

รูปายตนะ ฯลฯ กวฬิงการาหาร รูปที่เป็นภายนอกนี้ ชื่อว่าไม่เป็น โผฏฐัพพายตนะ

อายตนติกะ จบ

ธาตุติกะ

พาหิรนจักขุธาตุติกะ

รูปที่เป็นภายนอกไม่เป็นจักขุธาตุ นั้นเป็นไฉน

รูปายตนะ ฯลฯ กวฬิงการาหาร รูปที่เป็นภายนอกนี้ชื่อว่าไม่เป็นจักขุธาตุ

รูปที่เป็นภายในเป็นจักขุธาตุ นั้นเป็นไฉน

จักขายตนะ รูปที่เป็นภายในนี้ชื่อว่าเป็นจักขุธาตุ

รูปที่เป็นภายในไม่เป็นจักขุธาตุ นั้นเป็นไฉน

โสตายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปที่เป็นภายในนี้ชื่อว่าไม่เป็นจักขุธาตุ

พาหิรนโสตธาตุติกาทิติกะ

รูปที่เป็นภายนอกไม่เป็นโสตธาตุ ฯลฯ ไม่เป็นฆานธาตุ ฯลฯ ไม่เป็นชิวหาธาตุ ฯลฯ ไม่เป็นกายธาตุ นั้นเป็นไฉน

รูปายตนะ ฯลฯ กวฬิงการาหาร รูปที่เป็นภายนอกนี้ชื่อว่าไม่เป็นกายธาตุ

รูปที่เป็นภายในเป็นกายธาตุ นั้นเป็นไฉน

กายายตนะ รูปที่เป็นภายในนี้ชื่อว่าเป็นกายธาตุ

รูปที่เป็นภายในไม่เป็นกายธาตุ นั้นเป็นไฉน

จักขายตนะ ฯลฯ ชิวหายตนะ รูปที่เป็นภายในนี้ชื่อว่าไม่เป็นกายธาตุ

อัชฌัตติกนรูปธาตุติกะ

รูปที่เป็นภายในไม่เป็นรูปธาตุ นั้นเป็นไฉน

จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปที่เป็นภายในนี้ชื่อว่าไม่เป็นรูปธาตุ

รูปที่เป็นภายนอกเป็นรูปธาตุ นั้นเป็นไฉน

รูปายตนะ รูปที่เป็นภายนอกนี้ชื่อว่าเป็นรูปธาตุ

รูปที่เป็นภายนอกไม่เป็นรูปธาตุ นั้นเป็นไฉน

สัททายตนะ ฯลฯ กวฬิงการาหาร รูปที่เป็นภายนอกนี้ชื่อว่าไม่เป็นรูปธาตุ

อัชฌัตติกนสัททธาตุติกาทิติกะ

รูปที่เป็นภายในไม่เป็นสัททธาตุ ฯลฯ ไม่เป็นคันธธาตุ ฯลฯ ไม่ เป็นรสธาตุ ฯลฯ ไม่เป็นโผฏฐัพพธาตุ นั้นเป็นไฉน

จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปที่เป็นภายในนี้ชื่อว่าไม่เป็นโผฏฐัพพธาตุ

รูปที่เป็นภายนอกเป็นโผฏฐัพพธาตุ นั้นเป็นไฉน

โผฏฐัพพายตนะ รูปที่เป็นภายนอกนี้ชื่อว่าเป็นโผฏฐัพพธาตุ

รูปที่เป็นภายนอกไม่เป็นโผฏฐัพพธาตุ นั้นเป็นไฉน

รูปายตนะ ฯลฯ กวฬิงการาหาร รูปที่เป็นภายนอกนี้ชื่อว่าไม่เป็นโผฏฐัพพธาตุ

ธาตุติกะ จบ

อินทริยติกะ

พาหิรนจักขุนทริยติกะ

รูปที่เป็นภายนอกไม่เป็นจักขุนทรีย์ นั้นเป็นไฉน

รูปายตนะ ฯลฯ กวฬิงการาหาร รูปที่เป็นภายนอกนี้ชื่อว่าไม่เป็นจักขุนทรีย์

รูปที่เป็นภายในเป็นจักขุนทรีย์ นั้นเป็นไฉน

จักษุใด เป็นปสาทรูป อาศัยมหาภูตรูป ๔ ฯลฯ นี้ชื่อว่าบ้านว่างบ้าง รูปที่ เป็นภายในนี้ชื่อว่าเป็นจักขุนทรีย์

รูปที่เป็นภายในไม่เป็นจักขุนทรีย์ นั้นเป็นไฉน

โสตายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปที่เป็นภายในนี้ชื่อว่าไม่เป็นจักขุนทรีย์

พาหิรนโสตินทริยติกาทิติกะ

รูปที่เป็นภายนอกไม่เป็นโสตินทรีย์ ฯลฯ ไม่เป็นฆานินทรีย์ ฯลฯ ไม่เป็นชิวหินทรีย์ ฯลฯ ไม่เป็นกายินทรีย์ นั้นเป็นไฉน

รูปายตนะ ฯลฯ กวฬิงการาหาร รูปที่เป็นภายนอกนี้ชื่อว่าไม่เป็นกายินทรีย์

รูปที่เป็นภายในเป็นกายินทรีย์ นั้นเป็นไฉน

กายใด เป็นปสาทรูป อาศัยมหาภูตรูป ๔ ฯลฯ นี้ชื่อว่าบ้านว่างบ้าง รูปที่เป็น ภายในนี้ชื่อว่าเป็นกายินทรีย์

รูปที่เป็นภายในไม่เป็นกายินทรีย์ นั้นเป็นไฉน

จักขายตนะ ฯลฯ ชิวหายตนะ รูปที่เป็นภายในนี้ชื่อว่าไม่เป็นกายินทรีย์

อัชฌัตติกนอิตถินทริยติกะ

รูปที่เป็นภายในไม่เป็นอิตถินทรีย์ นั้นเป็นไฉน

จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปที่เป็นภายในนี้ชื่อว่าไม่เป็นอิตถินทรีย์

รูปที่เป็นภายนอกเป็นอิตถินทรีย์ นั้นเป็นไฉน

ทรวดทรงหญิง เครื่องหมายประจำเพศหญิง กิริยาหญิง อาการหญิง สภาพ หญิง ภาวะหญิงของสตรี รูปที่เป็นภายนอกนี้ชื่อว่าเป็นอิตถินทรีย์

รูปที่เป็นภายนอกไม่เป็นอิตถินทรีย์ นั้นเป็นไฉน

รูปายตนะ ฯลฯ กวฬิงการาหาร รูปที่เป็นภายนอกนี้ชื่อว่าไม่เป็นอิตถินทรีย์

อัชฌัตติกนปุริสินทริยติกะ

รูปที่เป็นภายในไม่เป็นปุริสินทรีย์ นั้นเป็นไฉน

จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปที่เป็นภายในนี้ชื่อว่าไม่เป็นปุริสินทรีย์

รูปที่เป็นภายนอกเป็นปุริสินทรีย์ นั้นเป็นไฉน

ทรวดทรงชาย เครื่องหมายประจำเพศชาย กิริยาชาย อาการชาย สภาพชาย ภาวะชาย ของบุรุษ รูปที่เป็นภายนอกนี้ชื่อว่าเป็นปุริสินทรีย์

รูปที่เป็นภายนอกไม่เป็นปุริสินทรีย์ นั้นเป็นไฉน

รูปายตนะ ฯลฯ กวฬิงการาหาร รูปที่เป็นภายนอกนี้ชื่อว่าไม่เป็นปุริสินทรีย์

อัชฌัตติกนชีวิตินทริยติกะ

รูปที่เป็นภายในไม่เป็นชีวิตินทรีย์ นั้นเป็นไฉน

จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปที่เป็นภายในนี้ชื่อว่าไม่เป็นชีวิตินทรีย์

รูปที่เป็นภายนอกเป็นชีวิตินทรีย์ นั้นเป็นไฉน

อายุ ความดำรงอยู่ ความเป็นไป กิริยาที่ให้เป็นไป อาการที่สืบเนื่องกัน ความ ดำเนินไป ความหล่อเลี้ยง ชีวิต ชีวิตินทรีย์แห่งสภาวธรรมที่เป็นรูปเหล่านั้น รูปที่ เป็นภายนอกนี้ชื่อว่าเป็นชีวิตินทรีย์

รูปที่เป็นภายนอกไม่เป็นชีวิตินทรีย์ นั้นเป็นไฉน

รูปายตนะ ฯลฯ กวฬิงการาหาร รูปที่เป็นภายนอกนี้ชื่อว่าไม่เป็นชีวิตินทรีย์

อินทริยติกะ จบ

สุขุมรูปติกะ

อัชฌัตติกนกายวิญญัตติติกะ

รูปที่เป็นภายในไม่เป็นกายวิญญัติ นั้นเป็นไฉน

จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปที่เป็นภายในนี้ชื่อว่าไม่เป็นกายวิญญัติ

รูปที่เป็นภายนอกเป็นกายวิญญัติ นั้นเป็นไฉน

ความเข้มแข็ง กิริยาที่เข้มแข็งด้วยดี ภาวะที่เข้มแข็งด้วยดี การแสดงให้รู้ความ หมาย กิริยาที่แสดงให้รู้ความหมาย ภาวะที่แสดงให้รู้ความหมายแห่งกายของ บุคคลผู้มีจิตเป็นกุศล มีจิตเป็นอกุศล มีจิตเป็นอัพยากฤต ก้าวไปอยู่ ถอยกลับอยู่ แลดูอยู่ เหลียวดูอยู่ คู้เข้าอยู่ หรือเหยียดออกอยู่ รูปที่เป็นภายนอกนี้ชื่อว่าเป็น กายวิญญัติ

รูปที่เป็นภายนอกไม่เป็นกายวิญญัติ นั้นเป็นไฉน

รูปายตนะ ฯลฯ กวฬิงการาหาร รูปที่เป็นภายนอกนี้ชื่อว่าไม่เป็นกายวิญญัติ

อัชฌัตติกนวจีวิญญัตติติกะ

รูปที่เป็นภายในไม่เป็นวจีวิญญัติ นั้นเป็นไฉน

จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปที่เป็นภายในนี้ชื่อว่าไม่เป็นวจีวิญญัติ

รูปที่เป็นภายนอกเป็นวจีวิญญัติ นั้นเป็นไฉน

การพูด การเปล่งวาจา การเจรจา การกล่าว การป่าวร้อง การโฆษณา วาจา วจีเภท ของบุคคลผู้มีจิตเป็นกุศล มีจิตเป็นอกุศล หรือมีจิตเป็นอัพยากฤต นี้เรียกว่า วาจา การแสดงให้รู้ความหมาย กิริยาที่แสดงให้รู้ความหมาย ภาวะที่แสดงให้รู้ ความหมายด้วยวาจานั้น รูปที่เป็นภายนอกนี้ชื่อว่าเป็นวจีวิญญัติ

รูปที่เป็นภายนอกไม่เป็นวจีวิญญัติ นั้นเป็นไฉน

รูปายตนะ ฯลฯ กวฬิงการาหาร รูปที่เป็นภายนอกนี้ชื่อว่าไม่เป็นวจีวิญญัติ

อัชฌัตติกนอากาสธาตุติกะ

รูปที่เป็นภายในไม่เป็นอากาสธาตุ นั้นเป็นไฉน

จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปที่เป็นภายในนี้ชื่อว่าไม่เป็นอากาสธาตุ

รูปที่เป็นภายนอกเป็นอากาสธาตุ นั้นเป็นไฉน

อากาศ ธรรมชาติที่นับว่าอากาศ ความว่างเปล่า ธรรมชาติที่นับว่าความ ว่างเปล่า ช่องว่าง ธรรมชาติที่นับว่าช่องว่างซึ่งมหาภูตรูป ๔ ถูกต้องไม่ได้ รูปที่เป็น ภายนอกนี้ชื่อว่าเป็นอากาสธาตุ

รูปที่เป็นภายนอกไม่เป็นอากาสธาตุ นั้นเป็นไฉน

รูปายตนะ ฯลฯ กวฬิงการาหาร รูปที่เป็นภายนอกนี้ชื่อว่าไม่เป็นอากาสธาตุ

อัชฌัตติกนอาโปธาตุติกะ

รูปที่เป็นภายในไม่เป็นอาโปธาตุ นั้นเป็นไฉน

จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปที่เป็นภายในนี้ชื่อว่าไม่เป็นอาโปธาตุ

รูปที่เป็นภายนอกเป็นอาโปธาตุ นั้นเป็นไฉน

ความเอิบอาบ ธรรมชาติที่เอิบอาบ ความเหนียว ธรรมชาติที่เหนียว ธรรมชาติเป็นเครื่องเกาะกุมรูป รูปที่เป็นภายนอกนี้ชื่อว่าเป็นอาโปธาตุ

รูปที่เป็นภายนอกไม่เป็นอาโปธาตุ นั้นเป็นไฉน

รูปายตนะ ฯลฯ กวฬิงการาหาร รูปที่เป็นภายนอกนี้ชื่อว่าไม่เป็นอาโปธาตุ

อัชฌัตติกนรูปัสสลหุตาติกะ

รูปที่เป็นภายในไม่เป็นลหุตารูป นั้นเป็นไฉน

จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปที่เป็นภายในนี้ชื่อว่าไม่เป็นลหุตารูป

รูปที่เป็นภายนอกเป็นลหุตารูป นั้นเป็นไฉน

ความเบา ความรวดเร็ว ความไม่เชื่องช้า ความไม่หนักแห่งรูป รูปที่เป็น ภายนอกนี้ชื่อว่าเป็นลหุตารูป

รูปที่เป็นภายนอกไม่เป็นลหุตารูป นั้นเป็นไฉน

รูปายตนะ ฯลฯ กวฬิงการาหาร รูปที่เป็นภายนอกนี้ชื่อว่าไม่เป็นลหุตารูป

อัชฌัตติกนรูปัสสมุทุตาติกะ

รูปที่เป็นภายในไม่เป็นมุทุตารูป นั้นเป็นไฉน

จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปที่เป็นภายในนี้ชื่อว่าไม่เป็นมุทุตารูป

รูปที่เป็นภายนอกเป็นมุทุตารูป นั้นเป็นไฉน

ความอ่อน ภาวะที่อ่อน ความไม่แข็ง ความไม่กระด้างแห่งรูป รูปที่เป็น ภายนอกนี้ชื่อว่าเป็นมุทุตารูป

รูปที่เป็นภายนอกไม่เป็นมุทุตารูป นั้นเป็นไฉน

รูปายตนะ ฯลฯ กวฬิงการาหาร รูปที่เป็นภายนอกนี้ชื่อว่าไม่เป็นมุทุตารูป

อัชฌัตติกนรูปัสสกัมมัญญตาติกะ

รูปที่เป็นภายในไม่เป็นกัมมัญญตารูป นั้นเป็นไฉน

จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปที่เป็นภายในนี้ชื่อว่าไม่เป็นกัมมัญญตารูป

รูปที่เป็นภายนอกเป็นกัมมัญญตารูป นั้นเป็นไฉน

ความควรแก่การงาน กิริยาที่ควรแก่การงาน ภาวะที่ควรแก่การงานแห่งรูป รูปที่เป็นภายนอกนี้ชื่อว่าเป็นกัมมัญญตารูป

รูปที่เป็นภายนอกไม่เป็นกัมมัญญตารูป นั้นเป็นไฉน

รูปายตนะ ฯลฯ กวฬิงการาหาร รูปที่เป็นภายนอกนี้ชื่อว่าไม่เป็น กัมมัญญตารูป

อัชฌัตติกนรูปัสสอุปจยติกะ

รูปที่เป็นภายในไม่เป็นอุปจยรูป นั้นเป็นไฉน

จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปที่เป็นภายในนี้ชื่อว่าไม่เป็นอุปจยรูป

รูปที่เป็นภายนอกเป็นอุปจยรูป นั้นเป็นไฉน

ความแรกเกิดแห่งอายตนะ เป็นความเจริญแห่งรูป รูปที่เป็นภายนอกนี้ชื่อว่า เป็นอุปจยรูป

รูปที่เป็นภายนอกไม่เป็นอุปจยรูป นั้นเป็นไฉน

รูปายตนะ ฯลฯ กวฬิงการาหาร รูปที่เป็นภายนอกนี้ชื่อว่าไม่เป็นอุปจยรูป

อัชฌัตติกนรูปัสสสันตติติกะ

รูปที่เป็นภายในไม่เป็นสันตติรูป นั้นเป็นไฉน

จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปที่เป็นภายในนี้ชื่อว่าไม่เป็นสันตติรูป

รูปที่เป็นภายนอกเป็นสันตติรูป นั้นเป็นไฉน

ความเจริญแห่งรูป เป็นความสืบต่อแห่งรูป รูปที่เป็นภายนอกนี้ชื่อว่า เป็นสันตติรูป

รูปที่เป็นภายนอกไม่เป็นสันตติรูป นั้นเป็นไฉน

รูปายตนะ ฯลฯ กวฬิงการาหาร รูปที่เป็นภายนอกนี้ชื่อว่าไม่เป็นสันตติรูป

อัชฌัตติกนรูปัสสชรตาติกะ

รูปที่เป็นภายในไม่เป็นชรตารูป นั้นเป็นไฉน

จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปที่เป็นภายในนี้ชื่อว่าไม่เป็นชรตารูป

รูปที่เป็นภายนอกเป็นชรตารูป นั้นเป็นไฉน

ความชรา ความคร่ำคร่า ความมีฟันหลุด ความมีผมหงอก ความมีหนังเหี่ยว ความเสื่อมอายุ ความหง่อมแห่งอินทรีย์ของรูป รูปที่เป็นภายนอกนี้ชื่อว่าเป็น ชรตารูป

รูปที่เป็นภายนอกไม่เป็นชรตารูป นั้นเป็นไฉน

รูปายตนะ ฯลฯ กวฬิงการาหาร รูปที่เป็นภายนอกนี้ชื่อว่าไม่เป็นชรตารูป

อัชฌัตติกนรูปัสสอนิจจตาติกะ

รูปที่เป็นภายในไม่เป็นอนิจจตารูป นั้นเป็นไฉน

จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปที่เป็นภายในนี้ชื่อว่าไม่เป็นอนิจจตารูป

รูปที่เป็นภายนอกเป็นอนิจจตารูป นั้นเป็นไฉน

ความสิ้นไป ความเสื่อมไป ความแตก ความทำลาย ความไม่เที่ยง ความ หายไปแห่งรูป รูปที่เป็นภายนอกนี้ชื่อว่าเป็นอนิจจตารูป

รูปที่เป็นภายนอกไม่เป็นอนิจจตารูป นั้นเป็นไฉน

รูปายตนะ ฯลฯ กวฬิงการาหาร รูปที่เป็นภายนอกนี้ชื่อว่าไม่เป็นอนิจจตารูป

อัชฌัตติกนกวฬิงการาหารติกะ

รูปที่เป็นภายในไม่เป็นกวฬิงการาหาร นั้นเป็นไฉน

จักขายตนะ ฯลฯ กายายตนะ รูปที่เป็นภายในนี้ชื่อว่าไม่เป็นกวฬิงการาหาร

รูปที่เป็นภายนอกเป็นกวฬิงการาหาร นั้นเป็นไฉน

ข้าวสุก ขนมสด ขนมแห้ง ปลา เนื้อ นมสด นมส้ม เนยใส เนยข้น น้ำมัน น้ำผึ้ง น้ำอ้อย หรือรูปแม้อื่น มีอยู่ ที่พึงกินทางปาก ขบเคี้ยว กลืนกิน อิ่มท้อง ซึ่ง มีโอชาเป็นเหตุให้สัตว์ในสถานที่นั้น ๆ ดำรงชีพอยู่ได้ รูปที่เป็นภายนอกนี้ชื่อว่าเป็น กวฬิงการาหาร

รูปที่เป็นภายนอกไม่เป็นกวฬิงการาหาร นั้นเป็นไฉน

รูปายตนะ ฯลฯ อนิจจตารูป รูปที่เป็นภายนอกนี้ชื่อว่าไม่เป็นกวฬิงการาหาร

สุขุมรูปติกะ จบ

รวมรูปหมวดละ ๓ อย่างนี้

ติกนิทเทส จบ