arnon.worldSign in

พระอภิธรรมปิฎก ยมก · สัจจยมก

อุปาทวาร เล่ม ๓๘

Text layerBuddha’s wordsItems ๘๓๓–๙๑๘ (Royal Thai)3/6 in สัจจยมก4 editionsThis collection answers by quoting only — the text as each edition has it, never summarised, interpreted, or scored for reliability

พระอภิธรรมปิฎก ยมก สัจจยมก อุปาทวาร (Royal Thai Volume 38 · Mahachula Volume 38 · Mahamakut Volume 82 · Chaloem Phrakiat Volume 38)

The Mahamakut edition prints the commentary in the same volumes as the canon, so this text includes commentary.

ไทย (มหามกุฏฯ), vol. 82, pp. 852–940

Page 852

ปวัตติวาระ

อุปปาทวาระ

ปัจจุปปันนวาระ อนุโลม

ปุคคลวาระ

ทุกขสัจจมูล

ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี :-

[๘๓๓] ทุกขสัจจะกำลังเกิดแก่บุคคลใด, สมุทยสัจจะก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลทั้งหมดกำลังเกิดก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งตัณหาวิปปยุตต-จิตในปวัตติกาลก็ดี ทุกขสัจจะกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่สมุทย-สัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, ในอุปปาทขณะแห่งตัณหาทุกขสัจจะกำลังเกิด และสมุทยสัจจะก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น

ก็หรือว่า สมุทยสัจจะกำลังเกิดแก่บุคคลใด, ทุกขสัจจะก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

จบ ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี

Page 853

ทุกขสัจจมูละ มรรคสัจจมูลี :-

[๘๓๔] ทุกขสัจจะกำลังเกิดแก่บุคคลใด, มัคคสัจจะก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลทั้งหมดกำลังเกิดก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งมัคควิปปยุตตจิตในปวัตติกาลก็ดี ทุกขสัจจะกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่มัคคสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, ในอุปปาทขณะแห่งมัคคจิตในปัญจ-โวการภูมิ ทุกขสัจจะกำลังเกิด และมัคคสัจจะก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

ก็หรือว่า มัคคสัจจะกำลังเกิดแก่บุคคลใด, ทุกขสัจจะก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ในอุปปาทขณะแห่งมัคคจิตในอรูปภูมิ มัคคสัจจะกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่ทุกขสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, ในอุปปาทขณะแห่งมัคคจิตในปัญจโวการภูมิ มัคคสัจจะกำลังเกิด และทุกขสัจจะก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

จบ ทุกขสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี

ทุกขสัจจมูล จบ

Page 854

สมุทยสัจจมูล

สมุทยสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี :-

[๘๓๕] สมุทยสัจจะกำลังเกิดแก่บุคคลใด, มัคคสัจจะก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ไม่ใช่.

ก็หรือว่า มรรคสัจจะกำลังเกิดแก่บุคคลใด, สมุทยสัจจะก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ไม่ใช่.

จบ สมุทยสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี

สมุทยสัจจมูล จบ

ปุคคลวาระ จบ

โอกาสวาระ

ทุกขสัจจมูล

ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี :-

[๘๓๖] ทุกขสัจจะกำลังเกิดในภูมิใด, สมุทยสัจจะก็กำลังเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?

Page 855

ในอสัญญสัตตภูมิ ทุกขสัจจะกำลังเกิดในภูมินั้น แต่สมุทย-สัจจะไม่ใช่กำลังเกิดในภูมินั้น, ในจตุโวการภูมิก็ดี ในปัญจโวการภูมิก็ดีทุกขสัจจะกำลังเกิด และสมุทยสัจจะก็กำลังเกิดในภูมินั้น.

ก็หรือว่า สมุทยสัจจะกำลังเกิดในภูมิใด ทุกขสัจจะก็กำลังเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

จบ ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี

ทุกขสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี :-

[๘๓๗] ทุกขสัจจะกำลังเกิดในภูมิใด, มัคคสัจจะก็กำลังเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ในอบายภูมิก็ดี ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี ทุกขสัจจะกำลังเกิดในภูมินั้น แต่มัคคสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดในภูมินั้น, ในจตุโวการภูมิก็ดีในปัญจโวการภูมิก็ดี ที่เหลือนอกนั้น ทุกขสัจจะกำลังเกิด และมัคค-สัจจะก็กำลังเกิดในภูมินั้น.

ก็หรือว่า มัคคสัจจะกำลังเกิดในภูมิใด, ทุกขสัจจะก็กำลังเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

จบ ทุกขสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี

ทุกขสัจจมูล จบ

Page 856

สมุทยสัจจมูล

สมุทยสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี :-

[๘๓๘] สมุทยสัจจะกำลังเกิดในภูมิใด, มัคคสัจจะก็กำลังเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ในอบายภูมิสมุทยสัจจะกำลังเกิดในภูมินั้น แต่มัคคสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดในภูมินั้น, ในจตุโวการภูมิก็ดี ในปัญจโวการภูมิก็ดี ที่เหลือนอกนั้น สมุทยสัจจะกำลังเกิด และมัคคสัจจะก็กำลังเกิดในภูมินั้น.

ก็หรือว่า มัคคสัจจะกำลังเกิดในภูมิใด, สมุทยสัจจะก็กำลังเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

จบ ทุกขสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี

สมุทยสัจจมูล จบ

โอกาสวาระ จบ

Page 857

ปุคคโลกาสวาระ

ทุกขสัจจมูล

ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี :-

[๘๓๙] ทุกขสัจจะกำลังเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, สมุทยสัจจะก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

(แม้ในปุคคโลกาสวาระ ก็พึงจำแนกให้พิจารณาเช่นเดียวกันกับปุคคลวาระ.)

จบ ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี

ทุกขสัจจมูล จบ

ปุคคโลกาสวาระ จบ

ปัจจุปปันนวาระ อนุโลม จบ

Page 858

ปัจจุปปันนวาระ ปัจจนิก

ปุคคลวาระ

ทุกขสัจจมูล

ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี :-

[๘๔๐] ทุกขสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, สมุทยสัจจะก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

ก็หรือว่า สมุทยสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, ทุกขสัจจะก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลทั้งหมดกำลังเกิดก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งตัณหาวิปปยุตต-จิตในปวัตติกาลก็ดี สมุทยสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่ทุกขสัจจะกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลทั้งหมดกำลังตายก็ดี ในในภังคขณะแห่งติดในปวัตติกาลก็ดี ในอุปปาทขณะแห้งมรรคจิตผลจิตในอรูปภูมิก็ดี สมุทยสัจจะไม่ใช่กำลังเกิด และทุกสัจจะก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

จบ ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี

Page 859

ทุกขสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี :-

[๘๔๑] ทุกขสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, มัคคสัจจะก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ในอุปปาทขณะแห่งมัคคจิตในอรูปภูมิ ทุกขสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่มัคคสัจจะกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น,บุคคลทั้งหมดกำลังตายก็ดี ในภังคขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งผลจิตในอรูปภูมิก็ดี ทุกขสัจจะไม่ใช่กำลังเกิด และมัคคสัจจะก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

ก็หรือว่า มัคคสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดในภูมิใด, ทุกขสัจจะก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลทั้งหมดกำลังเกิดก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งมัคควิปปยุตต-จิตในปวัตติกาลก็ดี มัคคสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่ทุกขสัจจะกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น บุคคลทั้งหมดกำลังตายก็ดี ในภังคขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งผลจิต ในอรูปภูมิก็ดี มัคคสัจจะไม่ใช่กำลังเกิด และทุกขสัจจะก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

จบ ทุกขสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี

ทุกขสัจจมูล จบ

Page 860

สมุทยสัจจมูล

สมุทยสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี :-

[๘๔๒] สมุทยสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, มัคคสัจจะก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ในอุปปาทขณะแห่งมัคคจิต สมุทยสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่มัคคสัจจะกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, ในภังคขณะแห่งจิตของบุคคลทั้งหมดก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งตัณหาวิปปยุจตจิตและมัคควิปปยุตตจิตก็ดี บุคคลที่กำลังเข้านิโรธสมาบัติอยู่ก็ดี บุคคลที่เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี สมุทยสัจจะไม่ใช่กำลังเกิด มัคคสัจจะก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

ก็หรือว่า มัคคสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, สมุทยสัจจะก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ในอุปปาทขณะแห่งตัณหา มัคคสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่สมุทยสัจจะกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, ในภังคขณะแห่งจิตของบุคคลทั้งหมดก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งมัคควิปปยุตตจิตและตัณหาวิปปยุตตจิตก็ดี บุคคลที่กำลังเข้านิโรธสมาบัติอยู่ก็ดี บุคคลที่เกิดอยู่

Page 861

ในอัญญสัตตภูมิก็ดี มัคคสัจจะไม่ใช่กำลังเกิด และสมุทยสัจจะก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

จบ สมุทยสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี

สมุทยสัจจมูล จบ

ปุคคลวาระ จบ

โอกาสวาระ

ทุกขสัจจมูล

ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี :-

[๘๔๓] ทุกขสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดในภูมิใด, สมุทยสัจจะก็ไม่ใช่กำลังเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ไม่มี.

ก็หรือว่า สมุทยสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดในภูมิใด, ทุกขสัจจะก็ไม่ใช่กำลังเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?

กำลังเกิด.

จบ ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี

Page 862

ทุกขสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี :-

[๘๔๔] ทุกขสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดในภูมิใด, มัคคสัจจะก็ไม่ใช่กำลังเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ไม่มี.

ก็หรือว่า มัคคสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดในภูมิใด, ทุกขสัจจะก็ไม่ใช่กำลังเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?

กำลังเกิด.

จบ ทุกขสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี

ทุกขสัจจมูล จบ

สมุทยสัจจมูล

สมุทยสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี :-

[๘๔๕] สมุทยสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดในภูมิใด, มัคคสัจจะก็ไม่ใช่กำลังเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

ก็หรือว่า มัคคสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดในภูมิใด, สมุทยสัจจะก็ไม่ใช่กำลังเกิดในภูมินั้น ใช่ไหม ?

Page 863

ในอบายภูมิ มัคคสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดในภูมินั้น แต่สมุทย-สัจจะ กำลังเกิดในภูมินั้น, ในอสัญญสัตตภูมิ มัคคสัจจะไม่ใช่กำลังเกิด และสมุทยสัจจะก็ไม่ใช่กำลังเกิดในภูมินั้น.

จบ สมุทยสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี

สมุทยสัจจมูล จบ

โอกาสวาระ จบ

ปุคคโลกาสวาระ

ทุกขสัจจมูล

ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี :-

[๘๔๖] ทุกขสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, สมุทย-สัจจะก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

ก็หรือว่า สมุทยสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, ทุกข-สัจจะก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

บุคคลทั้งหมดกำลังเกิดก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งตัณหาวิปปยุตต-จิตในปวัตติกาลก็ดี สมุทยสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมิ

Page 864

นั้น แต่ทุกขสัจจะกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, เมื่อบุคคลทั้งหมดกำลังตายก็ดี ในภังคขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งมรรคจิตและผลจิตในอรูปภูมิก็ดี สมุทยสัจจะไม่ใช่กำลังเกิด และทุกขสัจจะก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

จบ ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี

ทุกขสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี :-

[๘๔๗] ทุกขสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, มัคค-สัจจะก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ในอุปปาทขณะแห่งมัคคจิตในอรูปภูมิ ทุกขสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่มัคคสัจจะกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่า-นั้นในภูมินั้น, บุคคลทั้งหมดกำลังตายก็ดี ในภังคขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งผลจิตในอรูปภูมิก็ดี ทุกขสัจจะไม่ใช่กำลังเกิด และมัคคสัจจะก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

ก็หรือว่า มัคคสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลแก่บุคคลใดในภูมิใด, ทุกข-สัจจะก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

บุคคลทั้งหมดกำลังเกิดก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งมัคควิปปยุตต-จิตในปวัตติกาลก็ดี มัคคสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมิ

Page 865

นั้น แต่ทุกขสัจจะกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคลทั้งหมดกำลังตายก็ดี ในภังคขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งผลจิตในอรูปภูมิก็ดี มัคคสัจะไม่ใช่กำลังเกิด และทุกขสัจจะก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

จบ ทุกขสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี

ทุกขสัจจมูล จบ

สมุทยสัจจมูล

สมุทยสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี :-

[๘๔๘] สมุทยสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, มัคค-สัจจะก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ในอุปปาทขณะแห่งมัคคจิต สมุทยสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่มัคคสัจจะกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, ในภังคขณะแห่งจิตของบุคคลทั้งหมดก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งตัณหาวิปปยุตตจิตและมัคควิปปยุตดจิตก็ดี บุคคลที่กำลังเข้านิโรธสมาบัติอยู่ก็ดี บุคคลที่เกิดอยู่ในอรูปภูมิก็ดี สมุทยสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดและมัคคสัจจะก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

Page 866

ก็หรือว่า มัคคสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด,สมุทยสจัจะก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ในอุปปาทขณะแห่งตัณหา มัคคสัจจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่สมุทยสัจจะกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น,ในภังคขณะแห่งจิตของบุคคลทั้งหมดก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งมัคค-วิปปยุตตจิตและตัณหาวิปปยุตตจิตก็ดี บุคคลที่กำลังเข้านิโรธสมาบัติอยู่ก็ดี บุคคลที่เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี มัคคสัจจะไม่ใช่กำลังเกิด และสมุทยสัจจะก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

จบ สมุทยสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี

สมุทยสัจจมูล จบ

ปุคคโลกาสวาระ จบ

ปัจจุปปันนวาระ ปัจจนิก จบ

Page 867

อตีตวาระ อนุโลม

ปุคคลวาระ

ทุกขสัจจมูล

ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี:-

[๘๔๙] ทุกขสัจจะเคยเกิดแก่บุคคลใด, สมุทยสัจจะก็เคยเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

ก็หรือว่า สมุทยสัจจะเคยเกิดแก่บุคคลใด, ทุกขสัจจะก็เคยเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

จบ ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี

ทุกขสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี :-

[๘๕๐] ทุกขสัจจะเคยเกิดแก่บุคคลใด, มัคคสัจจะก็เคยเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลผู้ยังไม่เข้าถึงความเป็นผู้เคยรู้อริยสัจ ๔ มานั้น ทุกขสัจจะเคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่มัคคสัจจะไม่เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น,

Page 868

บุคคลผู้ที่เข้าถึงความเป็นผู้เคยรู้อริยสัจ ๔ มาแล้ว ทุกขสัจจะเคยเกิดและมัคคสัจจะก็เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

ก็หรือว่า มัคคสัจจะเคยเกิดแก่บุคคลใด, ทุกขสัจจะก็เคยเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

จบ ทุกขสัจจะ มัคคสัจจมูลี

ทุกขสัจจมูล จบ

สมุทยสัจจมูล

สมุทยสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี :-

[๘๕๑] สมุทยสัจจะเคยเกิดแก่บุคคลใด, มัคคสัจจะก็เคยเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลผู้ที่ยังไม่เข้าถึงความเป็นผู้เคยรู้อริยสัจ ๔ มานั้น สมุทย-สัจจะเคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่มัคคสัจะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลผู้ที่เข้าถึงความเป็นผู้เคยรู้อริยสัจ ๔ มาแล้ว สมุทย-สัจจะเคยเกิด และมัคคสัจจะก็เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

Page 869

ก็หรือว่า มรรคสัจจะเคยเกิดแก่บุคคลใด, สมุทยสัจจะก็เคยเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

จบ สมุทยสัจจะมูละ มัคคสัจจมูลี

สมุทยสัจจมูล จบ

ปุคคลวาระ จบ

โอกาสวาระ

ทุกขสัจจมูล

ทุกขสัจจมูละ ฯ ล ฯ

[๘๕๒] ทุกขสัจจะเคยเกิดแก่บุคคลใด ฯ ล ฯ

แม้ในโอกาสวาระ เหมือนกับพระบาลีบทในที่ทั้งปวง ส่วนเหตุที่ทำให้ต่างกันแห่งพระบาลีตันติบทนั้น ก็เช่นเดียวกับในโอกาส-วาระที่กล่าวแล้วในหนหลัง.

ทุกขสัจจมูละ จบ

โอกาสวาระ จบ

Page 870

ปุคคโลกาสวาระ

ทุกขสัจจมูล

ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี :-

[๘๕๓] ทุกขสัจจะเคยเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, สมุทยสัจจะก็เคยเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

เมื่อจิตดวงที่ ๒ ( คือปฐมภวังค์ ) เกิดขึ้นแก่บุคคลผู้เกิดอยู่ในสุทธาวาสภูมิก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี ทุกขสัจจะเคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่สมุทยสัจจะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคลผู้เกิดอยู่ในจตุโวการภูมิ ปัญจโวการภูมิ ที่นอกจากบุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยการเกิดขึ้นแห่งจิตดวงที่ ๒ ในสุทธาวาส-ภูมิ ทุกขสัจจะเคยเกิด และสมุทยสัจจะก็เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

ก็หรือว่า สมุทยสัจจะเคยเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, ทุกขสัจจะก็เคยเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

จบ ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี

Page 871

ทุกขสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี :-

[๘๕๔] ทุกขสัจจะเคยเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, มัคคสัจจะก็เคยเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

เมื่อจิตดวงที่ ๒ ( คือปฐมภวังค์ ) เกิดขึ้นแก่บุคคลผู้เกิดอยู่ในสุทธาวาสภูมิก็ดี บุคคลผู้ที่ยังไม่เข้าถึงความเป็นผู้เคยรู้อริยสัจ ๔ มานั้นก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี ทุกขสัจจะเคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่มัคคสัจจะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น. บุคคลผู้ที่เข้าถึงความเป็นผู้เคยรู้อริยสัจ ๔ มาแล้ว ทุกขสัจจะก็เคยเกิด และมัคคสัจจะก็เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

ก็หรือว่า มัคคสัจจะเคยเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, ทุกขสัจจะก็เคยเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

จบ ทุกขสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี

ทุกขสัจจมูล จบ

Page 872

สมุทยสัจจมูล

สมุทยสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี :-

[๘๕๕] สมุทยสัจจะเคยเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, มัคค-สัจจะก็เคยเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

เมื่ออกุศลชวนะจิตดวงที่ ๒ เกิดขึ้นแก่บุคคลผู้เกิดอยู่ในสุทธา-วาสภูมิก็ดี บุคคลผู้ที่ยังไม่เข้าถึงความเป็นผู้เคยรู้อริยสัจ ๔ มานั้นก็ดีสมุทยสัจจะเคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่มัคคสัจจะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคลผู้ที่เข้าถึงความเป็นผู้เคยรู้อริยสัจ ๔ มาแล้ว สมุทยสัจจะเคยเกิด และมัคคสัจจะก็เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

ก็หรือว่า มัคคสัจจะเคยเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, สมุทยสัจจะก็เคยเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

จบ สมุทยสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี

สมุทยสัจจมูล จบ

ปุคคโลกาสวาระ จบ

อตีตวาระ อนุโลม จบ

Page 873

อตีตวาระ ปัจจนิก

ปุคคลวาระ

ทุกขสัจจมูล

ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี :-

[๘๕๖] ทุกขสัจจะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลใด, สมุทยสัจจะก็ไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ไม่มี.

ก็หรือว่า สมุทยสัจจะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลใด, ทุกขสัจจะก็ไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ไม่มี.

จบ ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี

ทุกขสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี :-

[๘๕๗] ทุกขสัจจะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลใด, มัคคสัจจะก็ไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ไม่มี.

Page 874

ก็หรือว่า มัคคสัจจะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลใด, ทุกขสัจจะก็ไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

เคยเกิด.

จบ ทุกขสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี

ทุกขสัจจมูล จบ

สมุทยสัจจมูล

สมุทยสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี :-

[๘๕๘] สมุทยสัจจะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลใด, มัคคสัจจะก็ไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ไม่มี.

ก็หรือว่า มัคคสัจจะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลใด, สมุทยสัจจะก็ไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

เคยเกิด.

จบ สมุทยสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี

สมุทยสัจจมูล จบ

ปุคคลวาระ จบ

Page 875

โอกาสวาระ

ทุกขสัจจมูล

ทุกขสัจจมูละ ฯ ล ฯ

[๘๕๙] ทุกขสัจจะไม่ใช่เคยเกิดในภูมิใด, ฯ ล ฯ

ทุกขสัจจมูละ จบ

โอกาสวาระ จบ

ปุคคโลกาสวาระ

ทุกขสัจจมูล

ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี :-

[๘๖๐] ทุกขสัจจะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, สมุทย-สัจจะก็ไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

ก็หรือว่า สมุทยสัจจะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, ทุกข-สัจจะก็ไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

Page 876

เมื่อจิตดวงที่ ๒ ( คือปฐมภวังค์) เกิดขึ้นแก่บุคคลผู้อยู่ในสุทธาวาสภูมิก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี สมุทยสัจจะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่ทุกขสัจจะเคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคลผู้กำลังเกิดในสุทธาวาสภูมิ สมุทยสัจจะไม่ใช่เคยเกิด และทุกขสัจจะก็ไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

จบ ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี

ทุกขสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี :-

[๘๖๑] ทุกขสัจจะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, มัคค-สัจจะก็ไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

ก็หรือว่า มัคคสัจจะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด ทุกข-สัจจะก็ไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

เมื่อจิตดวงที่ ๒ ( คือปฐมภวังค์ ) เกิดขึ้นแก่บุคคลผู้เกิดอยู่ในสุทธาวาสภูมิก็ดี บุคคลผู้ที่ยังไม่เข้าถึงความเป็นผู้เคยรู้อริยสัจ ๔ มานั้นก็ดี บุคคลผู้ที่เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี มัคคสัจจะไม่ใช่เคยเกิดแก่

Page 877

บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่ทุกขสัจจะเคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคลผู้ที่กำลังเกิดในสุทธาวาสภูมิ มัคคสัจจะไม่ใช่เคยเกิด และทุกขสัจจะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น

จบ ทุกขสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี

ทุกขสัจจมูล จบ

สมุทยสัจจมูล

สมุทยสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี :-

[๘๖๒] สมุทยสัจจะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, มัคค-สัจจะก็ไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

ก็หรือว่า มัคคสัจจะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, สมุทย-สัจจะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

เมื่ออกุศลชวนะจิตดวงที่ ๒ เกิดขึ้นแก่บุคคลผู้เกิดอยู่ในสุทธา-วาสภูมิก็ดี บุคคลผู้ที่ยังไม่เข้าถึงความเป็นผู้เคยรู้อริยสัจ ๔ มานั้นก็ดีมัคคสัจจะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่สมุทยสัจจะ

Page 878

เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, เมื่อจิตดวงที่ ๒ ( คือปฐมภวังค์)เกิดขึ้นแก่บุคคลผู้เกิดอยู่ในสุทธาวาสภูมิก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ในอสัญญ-สัตตภูมิก็ดี มัคคสัจจะไม่ใช่เคยเกิด และสมุทยสัจจะก็ไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

จบ สมุทยสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี

สมุทยสัจจมูล จบ

ปุคคโลกาสวาระ จบ

อตีตวาระ ปัจจนิก จบ

Page 879

อนาคตวาระ อนุโลม

ปุคคลวาระ

ทุกขสัจจมูล

ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี :-

[๘๖๓] ทุกขสัจจะจักเกิดแก่บุคคลใด, สมุทยสัจจะก็จักเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยอรหัตมรรคเหล่านั้นก็ดี พระอรหันต์ทั้งหลายก็ดี บุคคลเหล่าใดจักได้อรหัตมรรคในลำดับ แห่งจิตใดก็ดี ทุกข-สัจจะจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่สมุทยสัจจะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลนอกจากนี้ ทุกขสัจจะจักเกิด และสมุทยสัจจะก็จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

ก็หรือว่า สมุทยสัจจะจักเกิดแก่บุคคลใด, ทุกขสัจจะก็จักเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

จบ ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี

Page 880

ทุกขสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี :-

[๘๖๔] ทุกขสัจจะจักเกิดแก่บุคคลใด, มัคคสัจจะก็จักเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยอรหัตมรรคเหล่านั้นก็ดี พระ.อรหันต์ทั้งหลายก็ดี ปุถุชนเหล่าใดจักไม่ได้มรรค ปุถุชนเหล่านั้นก็ดี ทุกขสัจจะจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่มัคคสัจจะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น,บุคคลเหล่าใดจักได้อรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใดก็ดี บุคคลเหล่าใดจักได้มรรคที่นอกจากจิตนั้นก็ดี ทุกขสัจจะจักเกิด มัคคสัจจะก็จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

ก็หรือว่า มัคคสัจจะจักเกิดแก่บุคคลใด, ทุกขสัจจะก็จักเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

จบ ทุกขสัจจมูละ มัคคสัจจะมูลี

ทุกขสัจจมูล จบ

Page 881

สมุทยสัจจมูล

สมุทยสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี :-

[๘๖๕] สมุทยสัจจะจักเกิดแก่บุคคลใด, มัคคสัจจะก็จักเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ปุถุชนเหล่าใดจักไม่ได้มรรค ปุถุชนเหล่านั้น สมุทยสัจจะจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นแต่มัคคสัจจะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น,บุคคลเหล่าใดจักได้มรรค สมุทยสัจจะจักเกิด และมัคคสัจจะก็จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

ก็หรือว่า มัคคสัจจะจักเกิดแก่บุคคลใด, สมุทยสัจจะก็จักเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลเหล่าใดจักได้อรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใด มัคคสัจจะจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่สมุทยสัจจะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น,บุคคลเหล่าใดจักได้มรรคที่นอกจากจิตนั้น มัคคสัจจะจักเกิด และสมุทยสัจจะก็จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

จบ สมุทยสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี

สมุทยสัจจมูล จบ

ปุคคลวาระ จบ

Page 882

โอกาสวาระ

ทุกขสัจจมูล

ทุกขสัจจมูละ ฯ ล ฯ

[๘๖๖] ทุกขสัจจะจักเกิดในภูมิใด, ฯ ล ฯ

ทุกขสัจจมูละ จบ

โอกาสวาระ จบ

ปุคคโลกาสวาระ

ทุกขสัจจมูล

ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี :-

[๘๖๗] ทุกขสัจจะจักเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, สมุทยสัจจะก็จักเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

บุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยอรหัตมรรคเหล่านั้นก็ดี พระอรหันต์ทั้งหลายก็ดี บุคคลเหล่าใดจักได้อรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใดก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี ทุกขสัจจะจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นใน

Page 883

ภูมินั้น แต่สมุทยสัจจะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคลผู้เกิดอยู่ในจตุโวการภูมิ ปัญจโวการภูมิ ที่นอกจากบุคคลเหล่านั้นทุกขสัจจะจักเกิด และสมุทยสัจจะก็จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

ก็หรือว่า สมุทยสัจจะจักเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, ทุกขสัจจะก็จักเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

จบ ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี

ทุกขสัจจมูละ มรรคสัจจมูลี :-

[๘๖๘] ทุกขสัจจะจักเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, มัคคสัจจะก็จักเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

บุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยอรหัตมรรคเหล่านั้นก็ดี พระอรหันต์ทั้งหลายก็ดี ปุถุชนเหล่าใดจักไม่ได้มรรค ปุถุชนเหล่านั้นก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ในอบายภูมิก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี ทุกขสัจจะจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่มัคคสัจจะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคลเหล่าใดจักได้อรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใดก็ดี บุคคลเหล่าใดจักได้มรรค ที่นอกจากจิตนั้นก็ดี ทุกขสัจจะจักเกิดและมัคคสัจจะก็เกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

Page 884

ก็หรือว่า มัคคสัจจะจักเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, ทุกขสัจจะก็จักเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

จบ ทุกขสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี

ทุกขสัจจมูล จบ

สมุทยสัจจมูล

สมุทยสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี :-

[๘๖๙] สมุทยสัจจะจักเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, มัคคสัจจะก็จักเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

บุคคลผู้เกิดอยู่ในอบายภูมิก็ดี ปุถุชนเหล่าใดจักไม่ได้มรรคปุถุชนเหล่านั้นก็ดี สมุทยสัจจะจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่มัคคสัจจะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคลเหล่าใดจะได้มรรค สมุทยสัจจะจักเกิด และมัคคสัจจะก็จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

Page 885

ก็หรือว่า มัคคสัจจะจักเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, สมุทยสัจจะก็จัดเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

บุคคลเหล่าใดจักได้อรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใด มัคคสัจจะจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่สมุทยสัจจะไม่ใช่จักเกิด แก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคลเหล่าใดจักได้มรรคที่นอกจากจิตนั้น มัคค-สัจจะก็จักเกิด สมุทยสัจจะก็จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

จบ สมุทยสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี

สมุทยสัจจมูล จบ

ปุคคโลกาสวาระ จบ

Page 886

อนาคตวาระ ปัจจนิก

ปุคคลวาระ

ทุกขสัจจมูล

ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี :-

[๘๗๐] ทุกขสัจจะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลใด, สมุทยสัจจะก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

ก็หรือว่า สมุทยสัจจะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลใด, ทุกขสัจจะก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยอรหัตมรรคเหล่านั้นก็ดี พระอรหันต์ทั้งหลายก็ดี บุคคลเหล่าใดจักได้อรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใดก็ดีสมุทยสัจจะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่ทุกขสัจจะจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยปรินิพพานจิต สมุทยสัจจะไม่ใช่จักเกิด ทุกขสัจจะก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

จบ ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี

Page 887

ทุกขสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี :-

[๘๗๑] ทุกขสัจจะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลใด, มัคคสัจจะก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

ก็หรือว่า มัคคสัจจะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลใด, ทุกขสัจจะก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยอรหัตมรรคเหล่านั้นก็ดี พระอรหันต์ทั้งหลายก็ดี ปุถุชนเหล่าใดจักไม่ได้มรรค ปุถุชนเหล่านั้นก็ดี มัคค-สัจจะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่ทุกขสัจจะจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยปรินิพพานจิต มัคคสัจจะไม่ใช่จักเกิดและทุกขสัจจะก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

จบ ทุกขสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี

ทุกขสัจจมูล จบ

Page 888

สมุทยสัจจมูล

สมุทยสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี :-

[๘๗๒] สมุทยสัจจะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลใด, มัคคสัจจะก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลเหล่าใดจักได้อรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใด สมุทยสัจจะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่มัคคสัจจะจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น,บุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยอรหัตมรรคเหล่านั้นก็ดี พระอรหันต์ทั้งหลายก็ดีสมุทยสัจจะไม่ใช่จักเกิด และมัคคสัจจะก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

ก็หรือว่า มัคคสัจจะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลใด, สุมทยสัจจะก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ปุถุชนเหล่าใดจักไม่ได้มรรคปุถุชนเหล่านั้น มัคคสัจจะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่สมุทยสัจจะจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

บุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยอรหัตมรรคเหล่านั้นก็ดี พระอรหันต์ทั้งหลายก็ดีมัคคสัจจะไม่ใช่จักเกิด และสมุทยสัจจะก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

จบ สมุทยสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี

สมุทยสัจจมูล จบ

ปุคคลวาระ จบ

Page 889

โอกาสวาระ

ทุกขสัจจมูล

ทุกขสัจจมูละ ฯ ล ฯ

[๘๗๓] ทุกขสัจจะไม่ใช่จักเกิดในภูมิใด, ฯ ล ฯ

ทุกขสัจจมูละ จบ

โอกาสวาระ จบ

ปุคคโลกาสวาระ

ทุกขสัจจมูล

ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี :-

[๘๗๔] ทุกขสัจจะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, สมุทย-สัจจะก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

ก็หรือว่า สมุทยสัจจะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, ทุกข-สัจจะก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

Page 890

บุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยอรหัตมรรคเหล่านั้นก็ดี พระอรหันต์ทั้งหลายก็ดี บุคคลเหล่าใดจะได้อรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใดก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี สมุทยสัจจะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่ทุกขสัจจะจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยปรินิพพานจิตเหล่านั้น สมุทยสัจจะไม่ใช่จักเกิด และทุกข-สัจจะก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

จบ ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี

ทุกขสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี :-

[๘๗๕] ทุกขสัจจะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, มัคค-สัจจะก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

ก็หรือว่า มัคคสัจจะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, ทุกข-สัจจะก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

บุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยอรหัตมรรคเหล่านั้นก็ดี พระอรหันต์ทั้งหลายก็ดี ปุถุชนเหล่าใดจักไม่ได้มรรค ปุถุชนเหล่านั้นก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ในอบายภูมิก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี มัคคสัจจะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่ทุกขสัจจะจักเกิดแก่บุคคล

Page 891

เหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยปรินิพพานจิตเหล่านั้น มัคค-สัจจะไม่ใช่จักเกิด และทุกขสัจจะก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

จบ ทุกขสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี

ทุกขสัจจมูล จบ

สมุทยสัจจมูล

สมุทยสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี :-

[๘๗๖] สมุทยสัจจะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, มัคค-สัจจะก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

บุคคลเหล่าใดจักได้อรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใด สมุทยสัจจะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่มัคคสัจจะจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยอรหัตมรรคเหล่านั้นก็ดี พระอรหันต์ทั้งหลายก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี สมุทยสัจจะไม่ใช่จักเกิด และมัคคสัจจะก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น ในภูมินั้น.

Page 892

ก็หรือว่า มัคคสัจจะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, สมุทย-สัจจะก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

บุคคลผู้เกิดอยู่ในอบายภูมิก็ดี ปุถุชนเหล่าใดจักไม่ได้มรรคปุถุชนเหล่านั้นก็ดี มัคคสัจจะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นแต่สมุทยสัจจะจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยอรหัตมรรคเหล่านั้นก็ดี พระอรหันต์ทั้งหลายก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี มัคคสัจจะไม่ใช่จักเกิด สมุทยสัจจะก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

จบ สมุทยสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี

สมุทยสัจจมูล จบ

ปุคคโลกาสวาระ จบ

อนาคตวาระ ปัจจนิก จบ

Page 893

ปัจจุปปันนาตีตวาระ อนุโลม

ปุคคลวาระ

ทุกขสัจจมูล

ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี :-

[๘๗๗] ทุกขสัจจะกำลังเกิดแก่บุคคลใด, สมุทยสัจจะก็เคยเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

ก็หรือว่า สมุทยสัจจะเคยเกิดแก่บุคคลใด, ทุกขสัจจะกำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลทั้งหมดกำลังตายก็ดี ในภังคขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดีในอุปปาทขณะแห่งมัคคจิตและผลจิตในอรูปภูมิก็ดี สมุทยสัจจะเคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่ทุกขสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลทั้งหมดกำลังเกิดก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี สมุทย-สัจจะเคยเกิด และทุกขสัจจะก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

จบ ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี

Page 894

ทุกขสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี :-

[๘๗๘] ทุกขสัจจะกำลังเกิดแก่บุคคลใด, มัคคสัจจะก็เคยเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลผู้ที่ยังไม่เข้าความเป็นผู้เคยรู้อริยสัจ ๔ มานั้นกำลังเกิดก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี ทุกขสัจจะกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่มัคคสัจจะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลผู้ที่เข้าถึงความเป็นผู้เคยรู้อริยสัจ ๔ มาแล้วกำลังเกิดก็ดีในอุปปาทขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี ทุกขสัจจะกำลังเกิด และมัคคสัจจะก็เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

ก็หรือว่า มัคคะสัจจะเคยเกิดแก่บุคคลใด, ทุกขสัจจะก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลผู้ที่เข้าถึงความเป็นผู้เคยรู้อริยสัจ ๔ มาแล้วกำลังตายก็ดีในภังคขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งมัคคจิตและผลจิตในอรูปภูมิก็ดี มัคคสัจจะเคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่ทุกขสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลผู้ที่เข้าถึงความเป็นผู้เคยรู้อริย-สัจ ๔ มาแล้วกำลังเกิดก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดีมัคคสัจจะเคยเกิด และทุกขสัจจะก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

จบ ทุกขสัจจมูละ มัคคสัจจะมูลี

ทุกขสัจจมูล จบ

Page 895

สมุทยสัจจมูล

สมุทยสัจจมละ มัคคสัจจมูลี :-

[๘๗๙] สมุทยสัจจะกำลังเกิดแก่บุคคลใด, มัคคสัจจะก็เคยเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ในอุปปาทขณะแห่งตัณหาของบุคคลผู้ที่ยังไม่เข้าถึงความเป็นผู้เคยรู้อริยสัจ ๔ มานั้น สมุทยสัจจะกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่มัคคสัจจะไม่ใช่เคยเกิด บุคคลเหล่านั้น, ในอุปปาทขณะแห่งตัณหาของบุคคลผู้ที่เข้าถึงความเป็นผู้เคยรู้อริยสัจ ๔ มาแล้ว สมุทยสัจจะกำลังเกิด และมัคคสัจจะก็เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

ก็หรือว่า มัคคสัจจะเคยเกิดแก่บุคคลใด, สมุทยสัจจะก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ในภังคขณะแห่งตัณหาของผู้ที่เข้าถึงความเป็นผู้เคยรู้อริยสัจ ๔มาแล้วก็ดี ในขณะที่ตัณหาวิปปยุตตจิตกำลังเกิดแก่ผู้ที่เข้าถึงความเป็นผู้เคยรู้อริยสัจ ๔ มาแล้วก็ดี ผู้ที่เข้านิโรธสมาบัติอยู่ก็ดี มัคคสัจจะเคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่สมุทยสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, ในอุปปาทขณะแห่งตัณหาของผู้ที่เข้าถึงความเป็นผู้เคยผู้อริยสัจ ๔มาแล้ว มัคคสัจจะเคยเกิด สมุทยสัจจะก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

จบ สมุทยสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี

สมุทยสัจจมูล จบ

ปุคคลวาระ จบ

Page 896

โอกาสวาระ

ทุกขสัจจมูล

ทุกขสัจจมูละ ฯ ล ฯ

[๘๘๐] ทุกขสัจจะกำลังเกิดในภูมิใด, ฯ ล ฯ ( ธรรมทั้งปวงอันเป็นโอกาสวาระก็มีนัยเช่นเดียวกัน.)

ทุกขสัจจมูละ จบ

โอกาสวาระ จบ

ปุคคโลกาสวาระ

ทุกขสัจจมูล

ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี :-

[๘๘๑] ทุกขสัจจะกำลังเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, สมุทยสัจจะก็เคยเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ในอุปปาทขณะแห่งปฏิสนธิจิตของบุคคลผู้เกิดอยู่ในสุทธาวาส-ภูมิก็ดี บุคคลที่กำลังเกิดในอสัญญสัตตภูมิก็ดี ทุกขสัจจะกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่สมุทยสัจจะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น

Page 897

ในภูมินั้น, บุคคลที่กำลังเกิดในจตุโวการภูมิ ในปัญจโวการภูมิ ที่นอกจากนั้นก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี ทุกขสัจจะกำลังเกิด และสมุทยสัจจะก็เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

ก็หรือว่า สมุทยสัจจะเคยเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, ทุกขสัจจะก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

บุคคลที่กำลังตายในจตุโวการภูมิ ในปัญจโวการภูมิก็ดี ในภังคขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งมัคคจิตและผลจิตในอรูปภูมิก็ดี สมุทยสัจจะเคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่ทุกข-สัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคลที่กำลังเกิดในจตุโวการภูมิ ในปัญจโวการภูมิก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี สมุทยสัจจะเคยเกิด และทุกขสัจจะก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

จบ ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี

ทุกขสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี :-

[๘๘๒] ทุกขสัจจะกำลังเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, มัคคสัจจะก็เคยเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

Page 898

ในอุปปาทขณะแห่งปฎิสนธิจิตของบุคคลผู้เกิดอยู่ในสุทธาวาส-ภูมิก็ดี บุคคลผู้ที่ยังไม่เข้าถึงความเป็นผู้เคยรู้อริยสัจ ๔ มานั้นกำลังเกิดก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี บุคคลที่กำลังเกิดในอสัญญ-สัตตภูมิก็ดี ทุกขสัจจะกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่มัคค-สัจจะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคลผู้ที่เข้าถึงความเป็นผู้เคยรู้อริยสัจ ๔ มาแล้วกำลังเกิดก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี ทุกขสัจจะกำลังเกิดก็ดี และมัคคสัจจะก็เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

ก็หรือว่า มัคคสัจจะเคยเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, ทุกขสัจจะก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

บุคคลผู้ที่เข้าถึงความเป็นผู้เคยรู้อริยสัจ ๔ มาแล้วกำลังตายก็ดีในภังคขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งมัคคจิตะและผลจิตในอรูปภูมิก็ดี มัคคสัจจะเคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่ทุกขสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคลผู้เข้าถึงความเป็นผู้เคยรู้อริยสัจ ๔ มาแล้วกำลังเกิดก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี มัคคสัจจะเคยเกิด และทุกขสัจจะก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

จบ ทุกขสัจจมูละ มัคคสัจจะมูลี

ทุกขสัจจมูล จบ

Page 899

สมุทยสัจจมูล

สมุทยสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี :-

[๘๘๓] สมุทยสัจจะกำลังเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, มัคค-สัจจะก็เคยเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ในอุปปาทขณะแห่งตัณหาของผู้ที่ยังไม่เข้าถึงความเป็นผู้เคยรู้อริยสัจ ๔ มานั้น สมุทยสัจจะกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่มัคคสัจจะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, ในอุปปาทขณะแห่งตัณหาของผู้ที่เข้าถึงความเป็นผู้เคยรู้อริยสัจ ๔ มาแล้ว สมุทยสัจจะกำลังเกิด และมัคคสัจจะก็เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

หรือว่า มัคคสัจจะเคยเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด สมุทยสัจจะก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ในภังคขณะแห่งตัณหาของผู้ที่เข้าถึงความเป็นผู้เคยรู้อริยสัจ ๔มาแล้วก็ดี ในขณะที่ตัณหาวิปปยุตตจิตกำลังเกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นก็ดี มัคคสัจจะเคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่สมุทยสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, ในอุปปาทขณะแห่งตัณหาของบุคคลผู้ที่เข้าถึงความเป็นผู้เคยรู้อริสัจ ๔ มาแล้ว มัคคสัจจะเคยเกิด และสมุทยสัจจะก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

จบ สมุทยสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี

สมุทยสัจจมูล จบ

ปุคคโลกาสวาระ จบ

ปัจจุปปันนาตีตวาระ อนุโลม จบ

Page 900

ปัจจุปปันนาตีตวาระ อนุโลม

ปุคคลวาระ

ทุกขสัจจมูล

ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี :-

[๘๘๔] ทุกขสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, สมุทยสัจจะก็ไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

เคยเกิด.

ก็หรือว่า สมุทยสัจจะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลใด, ทุกขสัจจะก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ไม่มี.

จบ ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี

ทุกขสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี :-

[๘๘๕] ทุกขสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, มัคคสัจจะก็ไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลผู้ที่เข้าถึงความเป็นผู้เคยรู้อริยสัจ ๔ มาแล้วกำลังตายก็ดีในภังคขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งมัคคจิตและผล

Page 901

จิตในอรูปภูมิก็ดี ทุกขสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่มัคค-สัจจะเคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น. บุคคลผู้ที่ยังไม่เข้าถึงความเป็นผู้เคยรู้อริยสัจ ๔ มานั้นกำลังตายก็ดี ในภังคขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดีทุกขสัจจะไม่ใช่กำลังเกิด และมัคคสัจจะก็ไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลเหล่า-นั้น.

ก็หรือว่า มัคคสัจจะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลใด, ทุกขสัจจะก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลผู้ที่เข้าถึงความเป็นผู้เคยรู้อริยสัจ ๔ มาแล้วกำลังเกิดก็ดีในอุปปาทขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี มัคคสัจจะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่ทุกขสัจจะกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลผู้ที่ยังไม่เข้าถึงความเป็นผู้เคยรู้อริยสัจ ๔ มานั้นกำลังตายก็ดี ในภังคขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี มัคคสัจจะไม่ใช่เคยเกิด และทุกขสัจจะก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

จบ ทุกขสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี

ทุกขสัจจมูล จบ

Page 902

สมุทยสัจจมูล

สมุทยสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี :-

[๘๘๖] สมุทยสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, มัคคสัจจะก็ไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ในภังคขณะแห่งตัณหาของบุคคลผู้ที่เข้าถึงความเป็นผู้เคยรู้อริยสัจ๔ มาแล้วก็ดี ในขณะที่ตัณหาวิปปยุตตจิตกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นก็ดีบุคคลผู้กำลังเข้านิโรธสมาบัติอยู่ก็ดี สมุทยสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่มัคคสัจจะเคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, ในภังคขณะแห่งตัณหาของบุคคลผู้ที่ยังไม่เข้าถึงความเป็นผู้เคยรู้อริยสัจ ๔ มานั้นก็ดีในขณะที่ตัณหาวิปปยุตตจิตกำลังเกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี สมุทยสัจจะไม่ใช่กำลังเกิด และมัคคสัจจะก็ไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

ก็หรือว่า มัคคสัจจะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลใด, สมุทยสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ในอุปปาทขณะแห่งตัณหาของบุคคลผู้ที่ยังไม่เข้าถึงความเป็นผู้เคยรู้อริยสัจ ๔ มานั้น มัคคสัจจะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่สมุทยสัจจะกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, ในภังคขณะแห่งตัณหาของ

Page 903

บุคคลผู้ที่ยังไม่เข้าถึงความเป็นผู้เคยรู้อริยสัจ ๔ มานั้นก็ดี ในขณะที่ตัณหาวิปปยุตตจิตกำลังเกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นก็ดี บุคคลที่เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี มัคคสัจจะไม่ใช่เคยเกิด และสมุทยสัจจะก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

จบ สมุทยสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี

สมุทยสัจจมูล จบ

ปุคคลวาระ จบ

โอกาสวาระ

ทุกขสัจจมูล

ทุกขสัจจมูละ ฯ ล ฯ

[๘๘๗] ทุกขสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดในภูมิใด, ฯ ล ฯ

ทุกขสัจจมูละ จบ

โอกาสวาระ จบ

Page 904

ปุคคโลกาสวาระ

ทุกขสัจจมูล

ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี :-

[๘๘๘] ทุกขสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, สมุทย-สัจจะก็ไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

บุคคลผู้กำลังตายในจตุโวการภูมิ ปัญจโวการภูมิก็ดี ในภังคขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งมัคคจิตและผลจิตในอรูปภูมิก็ดี ทุกขสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่สมุทยสัจจะเคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, ในภังคขณะแห่งปฏิ-สนธิจิตของบุคคลผู้เกิดอยู่ในสุทธาวาสภูมิก็ดี บุคคลที่กำลังตายในอสัญญสัตตภูมิก็ดี ทุกขสัจจะไม่ใช่กำลังเกิด และสมุทยสัจจะก็ไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

ก็หรือว่า สมุทยสัจจะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, ทุกข-สัจจะก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ในอุปปาทขณะแห่งปฏิสนธิจิตของบุคคลผู้เกิดอยู่ในสุทธาวาสภูมิก็ดี บุคคลผู้กำลังเกิดในอสัญญสัตตภูมิก็ดี สมุทยสัจจะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่ทุกขสัจจะกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, ในภังคขณะแห่งปฏิสนธิจิตของบุคคลผู้เกิดอยู่ในสุทธาวาสภูมิ

Page 905

ก็ดี บุคคลผู้กำลังตายในอสัญญสัตตภูมิก็ดี สมุทยสัจจะก็ไม่ใช่เคยเกิดและทุกขสัจจะก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

จบ ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี

ทุกขสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี :-

[๘๘๙] ทุกขสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, มัคค-สัจจะก็ไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

บุคคลผู้ที่เข้าถึงความเป็นผู้เคยรู้อริยสัจ ๔ มาแล้วกำลังตายก็ดีในภังคขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งมัคคจิตผลจิตในอรูปภูมิก็ดี ทุกขสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่มัคคสัจจะเคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, ในภังคขณะแห่งปฏิสนธิจิตของบุคคลผู้เกิดอยู่ในสุทธาวาสภูมิก็ดี บุคคลผู้ที่ยังไม่เข้าถึงความเป็นผู้เคยรู้อริยสัจ ๔ มานั้นกำลังตายก็ดี ในภังคขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี บุคคลผู้กำลังตายในอสัญญสัตตภูมิก็ดี ทุกขสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดมัคคสัจจะก็ไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

ก็หรือว่า มัคคสัจจะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, ทุกข-สัจจะก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

Page 906

ในอุปปาทขณะแห่งปฏิสนธิจิตของบุคคลผู้เกิดอยู่ในสุทธาวาสภูมิก็ดี บุคคลผู้ที่ยังไม่เข้าถึงความเป็นผู้เคยรู้อริยสัจ ๔ มานั้นกำลังเกิดก็ดีในอุปปาทขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี บุคคลที่กำลังเกิดในอสัญญ-สัตตภูมิก็ดี มัคคสัจจะไม่ใช่เคยเกิด แต่ทุกขสัจจะกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, ในภังคขณะแห่งปฏิสนธิจิตของบุคคลผู้เกิดอยู่ในสุทธาวาสภูมิก็ดี บุคคลผู้ที่ยังไม่เข้าถึงความเป็นผู้เคยรู้อริยสัจ ๔ มานั้นกำลังตายก็ดี ในภังคขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี บุคคลผู้กำลังตายในอสัญญสัตตภูมิก็ดี มัคคสัจจะก็ไม่ใช่เคยเกิด และทุกขสัจจะก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

จบ ทุกขสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี

ทุกขสัจจมูล จบ

สมุทยสัจจมูล

สมุทยสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี :-

[๘๙๐] สมุทยสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, มัคค-สัจจะก็ไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

Page 907

ในภังคขณะแห่งตัณหาของบุคคลผู้ที่เข้าถึงความเป็นผู้เคยรู้อริย-สัจ ๔ มาแล้วก็ดี ในขณะที่ตัณหาวิปปยุตตจิตกำลังเกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นก็ดี สมุทยสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่มัคคสัจจะเคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, เมื่อจิตดวงที่ ๒ คือปฐมภวังค์เกิดขึ้นแก่บุคคลผู้เกิดอยู่ในสุทธาวาสภูมิก็ดี ในภังคขณะแห่งตัณหาของบุคคลผู้ที่ยังไม่เข้าถึงความเป็นผู้เคยรู้อริยสัจ ๔ มาแล้วก็ดีในขณะที่ตัณหาวิปปยุตตจิตกำลังเกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี สมุทยสัจจะไม่ใช่กำลังเกิด และมัคคสัจจะก็ไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

ก็หรือว่า มัคคสัจจะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, สมุทย-สัจจะก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ในอุปปาทขณะแห่งตัณหาของบุคคลผู้ที่ยังไม่เข้าถึงความเป็นผู้เคยรู้อริยสัจ ๔ มานั้น มัคคสัจจะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่สมุทยสัจจะกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, เมื่อจิตดวงที่ ๒ คือปฐมภวังค์เกิดขึ้นก็บุคคลผู้เกิดอยู่ในสุทธาวาสภูมิก็ดี ในภังคขณะแห่งตัณหาของบุคคลผู้ที่ยังไม่เข้าถึงความเป็นผู้เคยรู้อริยสัจ ๔มานั้นก็ดี ในขณะที่ตัณหาวิปปยุตตจิตกำลังเกิดขึ้นแก่บุคคลเหล่านั้นก็ดีบุคคลผู้เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี มัคคสัจจะไม่ใช่เคยเกิด และสมุทย-

Page 908

สัจจะก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคล, เหล่านั้นในภูมินั้น.

จบ สมุทยสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี

สมุทยสัจจมูล จบ

ปุคคโลกาสวาระ จบ

ปัจจุปปันนาตีตวาระ ปัจจนิก จบ

Page 909

ปัจจุปปันนานาคตวาระ อนุโลม

ปุคคลวาระ

ทุกขสัจจมูล

ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี :-

[๘๙๑] ทุกขสัจจะกำลังเกิดแก่บุคคลใด, สมุทยสัจจะก็จักเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ในอุปปาทขณะแห่งอรหัตมัคคจิตก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตของพระอรหันต์ทั้งหลายก็ดี บุคคลเหล่าใดจะได้อรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใดในอุปปาทขณะแห่งจิตนั้นก็ดี ทุกขสัจจะกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่สมุทยสัจจะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลที่นอกจากบุคคลเหล่านั้นกำลังเกิดก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดีทุกขสัจจะกำลังเกิด และสมุทยสัจจะก็จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

ก็หรือว่า สมุทยสัจจะจักเกิดแก่บุคคลใด, ทุกขสัจจะก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลทั้งหมดกำลังตายก็ดี ในภังคขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดีในอุปปาทขณะแห่งมัคคจิตและผลจิตในอรูปภูมิก็ดี สมุทยสัจจะจักเกิด

Page 910

แก่บุคคลเหล่านั้น แต่ทุกขสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลทั้งหมดกำลังเกิดก็ดีในอุปปาทขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี สมุทยสัจจะจักเกิด และทุกขสัจจะก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

จบ ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี

ทุกขสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี :-

[๘๙๒] ทุกขสัจจะกำลังเกิดแก่บุคคลใด, มัคคสัจจะก็จักเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ในอุปปาทขณะแห่งอรหัตมัคคจิตก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตของพระอรหันต์ทั้งหลายก็ดี ปุถุชนเหล่าใดจักไม่ได้มรรค ปุถุชนเหล่านั้นกำลังเกิดก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี ทุกขสัจจะกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่มัคคสัจจะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลเหล่าใดจักได้อรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใด ในอุปปาทขณะแห่งจิตนั้นก็ดี บุคคลเหล่าใดจะได้มรรคที่นอกจากจิตนั้น บุคคลเหล่านั้นกำลังเกิดก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี ทุกขสัจจะกำลังเกิด และมัคคสัจจะก็จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

Page 911

ก็หรือว่า มัคคสัจจะจักเกิดแก่บุคคลใด, ทุกขสัจจะก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลเหล่าใดจะได้อรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใด ในภังคขณะแห่งจิตนั้นก็ดี บุคคลเหล่าใดจะได้มรรคที่นอกจากจิตใด บุคคลเหล่านั้นกำลังตายก็ดี ในภังคขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งมัคคจิตและผลจิตในอรูปภูมิก็ดี มัคคสัจจะจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นแต่ทุกขสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลเหล่าใดจะได้อรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใด ในอุปปาทขณะแห่งจิตนั้นก็ดี บุคคลเหล่าใดจะได้มรรคที่นอกจากจิตนั้น บุคคลเหล่านั้นกำลังเกิดก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี มัคคสัจจะจักเกิด และทุกขสัจจะก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

จบ ทุกขสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี

ทุกขสัจจมูล จบ

สมุทยสัจจมูล

สมุทยสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี :-

[๘๙๓] สมุทยสัจจะกำลังเกิดแก่บุคคลใด, มัคคสัจจะก็จักเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

Page 912

ปุถุชนเหล่าใดจักไม่ได้มรรคในอุปปาทขณะแห่งตัณหาของปุถุชนเหล่านั้น สมุทยสัจจะกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่มัคคสัจจะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลเหล่าใดจักได้มรรคในอุปปาทขณะแห่งตัณหาของบุคคลเหล่านั้น สมุทยสัจจะกำลังเกิด และมัคคสัจจะก็จักเกิดแก่บุคคลนั้น.

ก็หรือว่า มัคคสัจจะจักเกิดแก่บุคคลใด, สมุทยสัจจะก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลเหล่าใดจะได้อรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใด ในอุปปาท-ขณะแห่งจิตนั้นก็ดี บุคคลเหล่าใดจักได้มรรคที่นอกจากจิตนั้น ในภังค-ขณะแห่งตัณหาของบุคคลเหล่านั้นก็ดี และในขณะที่ตัณหาวิปปยุตตจิตกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นก็ดี บุคคลผู้กำลังเข้านิโรธสมาบัติอยู่ก็ดีบุคคลผู้เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี มัคคสัจจะจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่สมุทยสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลเหล่าใดจักได้มรรคในอุปปาทขณะแห่งตัณหาของบุคคลเหล่านั้น มัคคสัจจะจักเกิด และสมุทยสัจจะก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

จบ สมุทยสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี

สมุทยสัจจมูล จบ

ปุคคลวาระ จบ

Page 913

โอกาสวาระ

ทุกขสัจจมูล

ทุกขสัจจมูละ ฯ ล ฯ

[๘๙๔] ทุกขสัจจะกำลังเกิดแก่บุคคลใด, ฯ ล ฯ แม้ในปุคคโลกาสวาระ ก็พึงจำแนกเช่นเดียวกันกับโอกาสวาระ.

ทุกขสัจจมูละ จบ

โอกาสวาระ จบ

ปุคคโลกาสวาระ

ทุกขสัจจมูล

ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี :-

[๘๙๕] ทุกขสัจจะกำลังเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, สมุทย-สัจจะก็จักเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ในอุปปาทขณะแห่งอรหัตมัคคจิตก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตของพระอรหันต์ทั้งหลายก็ดี บุคคลเหล่าใดจักได้อรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใด ในอุปปาทขณะแห่งจิตนั้นก็ดี บุคคลที่เกิดอยู่ในอสัญญสัตต-ภูมิก็ดี ทุกขสัจจะกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่สมุทยสัจจะ

Page 914

ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคลที่นอกจากบุคคลเหล่านั้นกำลังเกิดในจตุโวการภูมิ ในปัญจโวการภูมิก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี ทุกขสัจจะกำลังเกิด และสมุทยสัจจะก็จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

ก็หรือว่า สมุทยสัจจะจักเกิดแก่บุคคลใดในภูมใด, ทุกขสัจจะก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

บุคคลที่กำลังตายในจตุโวการภูมิ ในปัญจโวการภูมิก็ดี ในภังค-ขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งมัคคจิตและผลจิตในอรูปภูมิก็ดี สมุทยสัจจะจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่ทุกขสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคลที่กำลังเกิดในจตุโว-การภูมิ ในปัญจโวการภูมิก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตในปวัติตกาลก็ดีสมุทยสัจจะจักเกิด และทุกขสัจจะก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

จบ ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี

ทุกขสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี :-

[๘๙๖] ทุกขสัจจะกำลังเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, มัคคสัจจะก็จักเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

Page 915

ในอุปปาทขณะแห่งอรหัตมัคคจิตก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตของพระอรหันต์ทั้งหลายก็ดี ปุถุชนเหล่าใดจักไม่ได้มรรค ปุถุชนเหล่านั้นกำลังเกิดก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี บุคคลที่กำลังเกิดในอบายภูมิ และอสัญญสัตตภูมิก็ดี ทุกขสัจจะกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่มัคคสัจจไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคลเหล่าใดจักได้อรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใด ในอุป-ปาทขณะแห่งจิตนั้นก็ดี บุคคลเหล่าใดจักได้มรรคที่นอกจากจิตนั้นบุคคลเหล่านั้นกำลังเกิดก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดีทุกขสัจจะกำลังเกิด และมัคคสัจจะก็จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

ก็หรือว่า มัคคสัจจะจักเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, ทุกขสัจจะก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

บุคคลเหล่าใดจักได้อรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใด ในภังคขณะแห่งจิตนั้นก็ดี บุคคลเหล่าใดจักได้มรรคที่นอกจากจิตใด บุคคลเหล่านั้นกำลังตายก็ดี ในภังคขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งมัคคจิตและผลจิตในอรูปภูมิก็ดี มัคคสัจจะจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่ทุกขสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น,บุคคลเหล่าใดจะได้อรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใด ในอุปปาทขณะแห่งจิตนั้นก็ดี บุคคลเหล่าใดจะได้มรรคที่นอกจากจิตนั้น บุคคล

Page 916

เหล่านั้นกำลังเกิดก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี มัคค-สัจจะจักเกิด และทุกขสัจจะก็กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

จบ ทุกขสัจจมูละ มัคคสัจจะมูลี

ทุกขสัจจมูล จบ

สมุทยสัจจมูล

สมุทยสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี :-

[๘๙๗] สมุทยสัจจะกำลังเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, มัคค-สัจจะจักเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

บุคคลผู้เกิดอยู่ในอบายภูมิก็ดี ปุถุชนเหล่าใดจักไม่ได้มรรคในอุปปาทขณะแห่งตัณหาของปุถุชนเหล่านั้นก็ดี สมุทยสัจจะกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่มัคคสัจจะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคลเหล่าใดจักได้มรรคในอุปปาทขณะแห่งตัณหาของบุคคลเหล่านั้น สมุทยสัจจะกำลังเกิด และมัคคสัจจะก็จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

ก็หรือว่า มัคคสัจจะจักเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, สมุทยสัจจะก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

Page 917

บุคคลเหล่าใดจักได้อรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใด ในอุปปาท-ขณะแห่งจิตนั้นก็ดี บุคคลเหล่าใดจักได้มรรคที่นอกจากจิตนั้น ในภังค-ขณะแห่งตัณหาของบุคคลเหล่านั้นก็ดี และในขณะที่ตัณหาวิปปยุตตจิตกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นก็ดี มัคคสัจจะจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่สมุทยสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น,บุคคลเหล่าใดจักได้มรรค ในอุปปาทขณะแห่งตัณหาของบุคคลเหล่านั้นมัคคสัจจะจักเกิด และสมุทยสัจจะก็กำลังเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น.

จบ สมุทยสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี

สมุทยสัจจมูล จบ

ปุคคโลกาสวาระ จบ

ปัจจุปปันนาตีตาวาระ อนุโลม จบ

Page 918

ปัจจุปปันนานาคตวาระ ปัจจนิก

ปุคคลวาระ

ทุกขสัจจมูล

ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี :-

[๘๙๘] ทุกขสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, สมุทยสัจจะก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลทั้งหมดกำลังตายก็ดี ในภังคขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดีในอุปปาทขณะแห่งมัคคจิตและผลจิตในอรูปภูมิก็ดี ทุกขสัจจะไม่ใช่เกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่สมุทยสัจจะจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, ในภังคขณะแห่งอรหัตมัคคจิตก็ดี ในภังคขณะแห่งจิตของพระอรหันต์ทั้งหลายก็ดี บุคคลเหล่าใดจักได้อรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใด ในภังค-ขณะแห่งจิตนั้นก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งอรหัตมัคคจิตและผลจิต ในอรูป-ภูมิก็ดี ทุกขสัจจะไม่ใช่กำลังเกิด และสมุทยสัจจะก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

ก็หรือว่า สมุทยสัจจะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลใด, ทุกขสัจจะก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ในอุปปาทขณะแห่งอรหัตมัคคจิตก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตของพระอรหันต์ทั้งหลายก็ดี บุคคลเหล่าใดจักได้อรหัตมรรคในลำดับ

Page 919

แห่งจิตใด ในอุปปาทขณะแห่งจิตนั้นก็ดี สมุทยสัจจะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่ทุกขสัจจะกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น ในภังคขณะแห่งอรหัตมัคคจิตก็ดี ในภังคขณะแห่งจิตของพระอรหันต์ทั้งหลายก็ดีบุคคลเหล่าใดจักได้อรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใด ในภังคขณะแห่งจิตนั้นก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งมัคคจิตแห่งผลจิตในอรูปภูมิก็ดี สมุทย-สัจจะจักไม่เกิด และทุกขสัจจะก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

จบ ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี

ทุกขสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี :-

[๘๙๙] ทุกขสัจจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, มัคคสัจจะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลเหล่าใดจักได้อรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใด ในภังคขณะแห่งจิตนั้นก็ดี บุคคลเหล่าใดจะได้มรรคที่นอกจากจิตนั้น บุคคลเหล่านั้นกำลังตายก็ดี ในภังคขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งมัคคจิตและผลจิตในอรูปภูมิก็ดี ทุกขสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่มัคคสัจจะจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, ในภังคขณะแห่งอรหัตมัคคจิตก็ดี ในภังคขณะแห่งจิตของพระอรหันต์ทั้งหลายก็ดี ปุถุชน

Page 920

เหล่าใดจักไม่ได้มรรค ปุถุชนเหล่านั้นกำลังตายก็ดี ในภังคขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งอรหัตมัคคจิตผลจิตในอรูปภูมิก็ดี ทุกขสัจจะไม่ใช่กำลังเกิด และมัคคสัจจะก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

ก็หรือว่า มัคคสัจจะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลใด, ทุกขสัจจะก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ในอุปปาทขณะแห่งอรหัตมัคคจิตก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตของพระอรหันต์ทั้งหลายก็ดี ปุถุชนเหล่าใดจะไม่ได้มรรค ปุถุชนเหล่านั้นกำลังเกิดก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี มัคคสัจจะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่ทุกขสัจจะกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น,ในภังคขณะแห่งอรหัตมัคคจิตก็ดี ในภังคขณะแห่งจิตของพระอรหันต์ทั้งหลายก็ดี ปุถุชนเหล่าใดจักไม่ได้มรรค ปุถุชนเหล่านั้นกำลังตายก็ดีในภังคขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งอรหัตมัคคจิตและผลจิตในอรูปภูมิก็ดี มัคคสัจจะไม่ใช่จักเกิด และทุกขสัจจะก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

จบ ทุกขสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี

ทุกขสัจจมูล จบ

Page 921

สมุทยสัจจมูล

สมุทยสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี :-

[๙๐๐] สมุทยสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใด, มัคคสัจจะก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลเหล่าใดจักได้อรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใดก็ดี บุคคลเหล่าใดจะได้มรรคที่นอกจากจิตนั้น ในภังคขณะแห่งตัณหาของบุคคลเหล่านั้นก็ดี และในขณะที่ตัณหาวิปปยุตตจิตกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นก็ดี บุคคลผู้กำลังเข้านิโรธสมาบัติอยู่ก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ในอสัญญสัตต-ภูมิก็ดี สมุทยสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่มัคคสัจจะจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยอรหัตมัคคจิตก็ดี พระ-อรหันต์ทั้งหลายก็ดี ปุถุชนเหล่าใดจะไม่ได้มรรค ในภังคขณะแห่งตัณหาของบุคคลเหล่านั้นก็ดี และในขณะที่ตัณหาวิปปยุตตจิตกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นก็ดี สมุทยสัจจะไม่ใช่กำลังเกิด และมัคคสัจจะก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

ก็หรือว่า มัคคสัจจะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลใด, สมุทยสัจจะก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ปุถุชนเหล่าใดจะได้มรรค ในอุปปาทขณะแห่งตัณหาของปุถุชนเหล่านั้น มัคคสัจจะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่สมุทยสัจจะกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยอรหัตมัคคจิตก็ดี

Page 922

พระอรหันต์ทั้งหลายก็ดี ปุถุชนเหล่าใดจะไม่ได้มรรค ในภังคขณะแห่งตัณหาของบุคคลเหล่านั้นก็ดี และในขณะที่ตัณหาวิปปยุตตจิตกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นก็ดี มัคคสัจจะก็ไม่ใช่จักเกิด สมุทยสัจจะก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

จบ สมุทยสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี

สมุทยสัจจมูล จบ

ปุคคลวาระ จบ

โอกาสวาระ

ทุกขสัจจมูล

ทุกขสัจจมูละ ฯ ล ฯ

[๙๐๑] ทุกขสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดในภูมิใด, ฯ ล ฯ

ทุกขสัจจมูละ จบ

โอกาสวาระ จบ

Page 923

ปุคคโลกาสวาระ

ทุกขสัจจมูล

ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี :-

[๙๐๒] ทุกขสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, สมุทย-สัจจะก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

บุคคลผู้กำลังตายในจตุโวการภูมิ ในปัญจโวการภมิก็ดี ในภังค-ขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งมัคคจิตและผลจิตในอรูปภูมิก็ดี ทุกขสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่สมุทยสัจจะจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, ในภังคขณะแห่งอรหัต-มัคคจิตก็ดี ในภังคขณะแห่งจิตของพระอรหันต์ทั้งหลายก็ดี บุคคลเหล่าใดจะได้อรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใด ในภังคขณะแห่งจิตนั้นก็ดีในอุปปาทขณะแห่งอรหัตมัคคจิตและผลจิตในอรูปภูมิก็ดี บุคคลผู้กำลังตายในอสัญญสัตตภูมิก็ดี ทุกขสัจจะไม่ใช่กำลังเกิด และสมุทยสัจจะก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

ก็หรือว่า สมุทยสัจจะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, ทุกข-สัจจะก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ในอุปปาทขณะแห่งอรหัตมรรคจิตก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตของพระอรหันต์ทั้งหลายก็ดี บุคคลเหล่าใดจักได้อรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใด ในอุปปาทขณะแห่งจิตนั้นก็ดี บุคคลผู้กำลังเกิดในอสัญญ-

Page 924

สัตตภูมิก็ดี สมุทยสัจจะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่ทุกขสัจจะกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น ในภังคขณะแห่งอรหัต-มัคคจิตก็ดี ในภังคขณะแห่งจิตของพระอรหันต์ทั้งหลายก็ดี บุคคลเหล่าใดจักได้อรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใด ในภังคขณะแห่งจิตนั้นก็ดีในอุปปาทขณะแห่งอรหัตมัคคจิตและผลจิตในอรูปภูมิก็ดี บุคคลผู้กำลังตายในอสัญญสัตตภูมิก็ดี สมุทยสัจจะไม่ใช่กำลังเกิด และทุกขสัจจะก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

จบ ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี

ทุกขสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี :-

[๙๐๓] ทุกขสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, มัคค-สัจจะก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

บุคคลเหล่า จักได้อรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใด ในภังคขณะแห่งจิตนั้นก็ดี บุคคลเหล่าใดจักได้มรรคที่นอกจากจิตนั้น บุคคลเหล่านั้นกำลังตายก็ดี ในภังคขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งมัคคจิตผลจิตในอรูปภูมิก็ดี ทุกขสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่มัคคสัจจะจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น,

Page 925

ในภังคขณะแห่งอรหัตมัคคจิตก็ดี ในภังคขณะแห่งจิตของพระอรหันต์ทั้งหลายก็ดี บุคคลที่กำลังตายในอบายภูมิก็ดี ปุถุชนเหล่าใดจักไม่ได้มรรค ปุถุชนเหล่านั้นกำลังตายก็ดี ในภังคขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งอรหัตมัคคจิตและผลจิตในอรูปภูมิก็ดี บุคคลกำลังตายในอสัญญสัตตภูมิก็ดี ทุกขสัจจะไม่ใช่กำลังเกิด และมัคคสัจจะก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

ก็หรือว่า มัคคสัจจะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, ทุกข-สัจจะก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ในอุปปาทขณะแห่งอรหัตมัคคจิตก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตของพระอรหันต์ทั้งหลายก็ดี บุคคลที่กำลังเกิดในอบายภูมิก็ดี ปุถุชนเหล่าใดจักไม่ได้มรรค ปุถุชนเหล่านั้นกำลังเกิดก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี บุคคลผู้กำลังเกิดในอสัญญสัตตภูมิก็ดี มัคค-สัจจะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่ทุกขสัจจะกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, ในภังคขณะแห่งอรหัตมัคคจิตก็ดี ในภังคขณะแห่งจิตของพระอรหันต์ทั้งหลายก็ดี บุคคลที่กำลังตายในอบาย-ภูมิก็ดี ปุถุชนเหล่าใดจักไม่ได้มรรค ปุถุชนเหล่านั้นกำลังตายก็ดี ในภังคขณะแห่งจิตในปวัตติกาลก็ดี ในอุปปาทขณะแห่งอรหัตมัคคจิตและ

Page 926

ผลจิตในอรูปภูมิก็ดี บุคคลผู้กำลังตายในอสัญญสัตตภูมิก็ดี มัคคสัจจะไม่ใช่จักเกิด และทุกขสัจจะก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

จบ ทุกขสัจจมูละ มัคคสัจจะมูลี

ทุกขสัจจมูล จบ

สมุทยสัจจมูล

สมุทยสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี :-

[๙๐๔] สมุทยสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคล ในภูมิใด, มัคค-สัจจะก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

บุคคลเหล่าใดจักได้อรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใดก็ดี บุคคลเหล่าใดจักได้มรรคที่นอกจากจิตนั้น ในภังคขณะแห่งตัณหาของบุคคลเหล่านั้นก็ดี และในขณะที่ตัณหาวิปปยุตตจิตกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นก็ดี สมุทยสัจจะไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่มัคค-สัจจะจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคลที่ถึงพร้อมด้วยอรหัตมัคคจิตก็ดี พระอรหันต์ทั้งหลายก็ดี ในภังคขณะแห่งตัณหาของบุคคลที่เกิดอยู่ในอบายภูมิก็ดี ปุถุชนเหล่าใดจักไม่ได้มรรค ในภังคขณะแห่ง

Page 927

ตัณหาของบุคคลเหล่านั้นก็ดี และในขณะที่ตัณหาวิปปยุตตจิตกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี สมุทยสัจจะไม่ใช่กำลังเกิด และมัคคสัจจะก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

ก็หรือว่า มัคคสัจจะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, สมุทย-สัจจะก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ในอุปปาทขณะแห่งตัณหาของบุคคลผู้เกิดอยู่ในอบายภูมิก็ดี ปุ-ถุชนเหล่าใดจักไม่ได้มรรค ในอุปปาทขณะแห่งตัณหาของปุถุชนเหล่านั้นก็ดี มัคคสัจจะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่สมุทย-สัจจะกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยอรหัต-มัคคจิตก็ดี พระอรหันต์ทั้งหลายก็ดี ในภังคขณะแห่งตัณหาของบุคคลที่เกิดอยู่ในอบายภูมิก็ดี ปุถุชนเหล่าใดจักไม่ได้มรรค ในภังคขณะแห่งตัณหาของปุถุชนเหล่านั้นก็ดี และในขณะที่ตัณหาวิปปยุตตจิตกำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี มัคคสัจจะไม่ใช่จักเกิด และสมุทยสัจจะก็ไม่ใช่กำลังเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

จบ สมุทยสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี

สมุทยสัจจมูล จบ

ปุคคโลกาสวาระ จบ

ปัจจุปปันนานานาคตวาระ ปัจจนิก จบ

Page 928

อตีตานาคตวาระ อนุโลม

ปุคคลวาระ

ทุกขสัจจมูล

ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี :-

[๙๐๕] ทุกขสัจจะเคยเกิดแก่บุคคลใด, สมุทยสัจจะก็จักเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยอรหัตมรรคเหล่านั้นก็ดี พระอรหันต์ทั้งหลายก็ดี บุคคลเหล่าใดจักได้อรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใดก็ดีทุกขสัจจะเคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่สมุทยสัจจะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น, บุคคลนอกจากนี้ ทุกขสัจจะเคยเกิด และสมุทยสัจจะก็จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

ก็หรือว่าสมุทยสัจจะจักเกิดแก่บุคคลใด, ทุกขสัจจะก็เคยเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

จบ ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี

Page 929

ทุกขสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี :-

[๙๐๖] ทุกขสัจจะเคยเกิดแก่บุคคลใด, มัคคสัจจะก็จักเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

บุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยอรหัตมรรคเหล่านั้นก็ดี พระอรหันต์ทั้งหลายก็ดี ปุถุชนเหล่าใดจักไม่ได้มรรคปุถุชนเหล่านั้นก็ดี ทุกขสัจจะเคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่มัคคสัจจะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น,บุคคลเหล่าใดจักได้อรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใด ในอุปปาทขณะแห่งจิตนั้นก็ดี บุคคลเหล่าใดจักได้มรรคที่นอกจากจิตนั้นก็ดี ทุกขสัจจะเคยเกิด และมัคคสัจจะก็จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

ก็หรือว่า มรรคสัจจะ ฯ ล ฯ

ใช่.

จบ ทุกขสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี

ทุกขสัจจมูล จบ

สมุทยสัจจมูล

สมุทยสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี :-

[๙๐๗] สมุทยสัจจะเคยเกิดแก่บุคคลใด, มัคคสัจจะก็จักเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

Page 930

บุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยอรหัตมรรคเหล่านั้นก็ดี พระอรหันต์ทั้งหลายก็ดี ปุถุชนเหล่าใดจักไม่ได้มรรคปุถุชนเหล่านั้นก็ดี สมุทยสัจจะเคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น แต่มัคคสัจจะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น,บุคคลเหล่าใดจักได้อรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใดก็ดี บุคคลเหล่าใดจักได้มรรคที่นอกจากจิตนั้นก็ดี สมุทยสัจจะเคยเกิด และมัคคสัจจะก็จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้น.

ก็หรือว่า มัคคสัจจะ ฯ ล ฯ

ใช่.

จบ สมุทยสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี

สมุทยสัจจมูล จบ

โอกาสวาระ

ทุกขสัจจมูล

ทุกขสัจจมูละ ฯ ล ฯ

[๙๐๘] ทุกขสัจจะเคยเกิดในภูมิใด, ฯ ล ฯ

ทุกขสัจจมูละ จบ

โอกาสวาระ จบ

Page 931

ปุคคโลกาสวาระ

ทุกขสัจจมูล

ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี :-

[๙๐๙] ทุกขสัจจะเคยเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, สมุทยสัจจะก็จักเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

บุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยอรหัตมรรคเหล่านั้นก็ดี พระอรหันต์ทั้งหลายก็ดี บุคคลเหล่าใดจักได้อรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใดก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี ทุกขสัจจะเคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่สมุทยสัจจะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคลนอกจากนี้ ผู้เกิดอยู่ในจตุโวการภูมิ ปัญจโวการภูมิ ทุกขสัจจะเคยเกิดและสมุทยสัจจะก็จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

ก็หรือว่า สมุทยสัจจะจักเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, ทุกขสัจจะก็เคยเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

บุคคลที่กำลังเกิดในสุทธาวาสภูมิ สมุทยสัจจะจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่ทุกขสัจจะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคลนอกจากนี้ ผู้เกิดอยู่ในจตุโวการภูมิ ปัญจโวการภูมิสมุทยสัจจะจักเกิด และทุกขสัจจะก็เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

จบ ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี

Page 932

ทุกขสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี :-

[๙๑๐] ทุกขสัจจะเคยเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, มัคคสัจจะก็จักเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

บุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยอรหัตมรรคเหล่านั้นก็ดี พระอรหันต์ทั้งหลายก็ดี ปุถุชนเหล่าใดจักไม่ได้มรรคปุถุชนเหล่านั้นก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ในอบายภูมิก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิก็ดี ทุกขสัจจะเคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่มัคคสัจจะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคลเหล่าใดจักได้อรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใดในอุปปาทขณะแห่งจิตนั้นก็ดี บุคคลเหล่าใดจักได้มรรคที่นอกจากจิตนั้นก็ดี ทุกขสัจจะเคยเกิด และมัคคสัจจะก็จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

ก็หรือว่า มัคคสัจจะจักเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, ทุกขสัจจะก็เคยเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

บุคคลผู้กำลังเกิดในสุทธาวาสภูมิ มัคคสัจจะจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่ทุกขสัจจะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคลเหล่าใดจักได้อรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใด ในอุปปา-ขณะแห่งจิตนั้นก็ดี บุคคลเหล่าใดจักได้มรรคที่นอกจากจิตนั้นก็ดีมัคคสัจจะจักเกิด และทุกขสัจจะก็เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

จบ ทุกขสัจจมูละ มัคคสัจจะมูลี

ทุกขสัจจมูล จบ

Page 933

สมุทยสัจจมูล

สมุทยสัจจมูล มัคคสัจจมูลี :-

[๙๑๑] สมุทยสัจจะเคยเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, มัคคสัจจะก็จักเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

บุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยอรหัตมรรคเหล่านั้นก็ดี พระอรหันต์ทั้งหลายก็ดี ปุถุชนเหล่าใดจักไม่ได้มรรคปุถุชนเหล่านั้นก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ในอบายภูมิก็ดี สมุทยสัจจะเคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นแต่มัคคสัจจะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคลเหล่าใดจักได้อรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใดในอุปปาทขณะแห่งจิตนั้นก็ดี บุคคลเหล่าใดจักได้มรรคที่นอกจากจิตนั้นก็ดี สมุทยสัจจะเคยเกิด และมัคคสัจจะก็จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

ก็หรือว่า มัคคสัจจะจักเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, สมุทยสัจจะก็เคยเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

เมื่อจิตดวงที่ ๒ (คือปฐมภวังค์)เกิดขึ้นแก่บุคคลผู้เกิดอยู่ในสุทธาวาสภูมิ มัคคสัจจะจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่สมุทย-สัจจะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคลเหล่าใดจักได้อรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใดในอุปปาทขณะแห่งจิตนั้นก็ดี บุคคล

Page 934

เหล่าใดจักได้มรรคที่นอกจากจิตนั้นก็ดี มัคคสัจจะจักเกิด และสมุทย-สัจจะก็เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

จบ สมุทยสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี

สมุทยสัจจมูล จบ

ปุคคโลกาสวาระ จบ

อตีตานาคตวาระ อนุโลม จบ

Page 935

อตีตานาคตวาระ ปัจจนิก

ปุคคลวาระ

ทุกขสัจจมูล

ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี :-

[๙๑๒] ทุกขสัจจะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลใด, สมุทยสัจจะก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ไม่มี.

ก็หรือว่า สมุทยสัจจะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลใด, ทุกขสัจจะก็ไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

เคยเกิด.

จบ ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี

ทุกขสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี :-

[๙๑๓] ทุกขสัจจะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลใด, มัคคสัจจะก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ไม่มี.

Page 936

ก็หรือว่า มัคคสัจจะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลใด, ทุกขสัจจะก็ไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

เคยเกิด.

จบ ทุกขสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี

ทุกขสัจจมูล จบ

สมุทยสัจจมูล

สมุทยสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี :-

[๙๑๔] สมุทยสัจจะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลใด, มัคคสัจจะก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ไม่มี.

ก็หรือว่า มัคคสัจจะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลใด, สมุทยสัจจะก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

เคยเกิด.

จบ สมุทยสัจจมูละ ทุกขสัจจมูลี

สมุทยสัจจมูล จบ

ปุคคลวาระ จบ

Page 937

โอกาสวาระ

ทุกขสัจจมูล

ทุกขสัจจมูละ ฯ ล ฯ

[๙๑๕] ทุกขสัจจะไม่ใช่เคยเกิดในภูมิใด, ฯ ล ฯ

ทุกขสัจจมูล จบ

โอกาสวาระ จบ

ปุคคโลกาสวาระ

ทุกขสัจจมูล

ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี :-

[๙๑๖] ทุกขสัจจะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, สมทย-สัจจะก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

จักเกิด.

ก็หรือว่า สมุทยสัจจะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, ทุกข-สัจจะก็ไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

เคยเกิด.

จบ ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี

Page 938

ทุกขสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี :-

[๙๑๗] ทุกขสัจจะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, มัคค-สัจจะก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

จักเกิด.

ก็หรือว่า มัคคสัจจะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, ทุกข-สัจจะก็ไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

เคยเกิด.

จบ ทุกขสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี

ทุกขสัจจมูล จบ

สมุทยสัจจมูล

สมุทยสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี :-

[๙๑๘] สมุทยสัจจะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, มัคค-สัจจะก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

เมื่อจิตดวงที่ ๒ ( คือปฐมภวังค์ ) เกิดขึ้นแก่บุคคลผู้เกิดอยู่ในสุทธาวาสภูมิ สมุทยสัจจะไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้นแต่มัคคสัจจะจักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคลผู้เกิดอยู่ใน

Page 939

อสัญญสัตตภูมิ สมุทยสัจจะก็ไม่ใช่เคยเกิด มัคคสัจจะก็ไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

ก็หรือว่า มัคคสัจจะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลใดในภูมิใด, สมุทย-สัจจะก็ไม่ใช่เคยเกิดแก่บุคคลนั้นในภูมินั้น ใช่ไหม ?

ผู้ถึงพร้อมด้วยอรหัตมรรคเหล่านั้นก็ดี พระอรหันต์ทั้งหลายก็ดีปุถุชนเหล่าใดจักได้มรรคปุถุชนเหล่านั้นก็ดี บุคคลผู้เกิดอยู่ในอบายภูมิก็ดี มัคคสัจจะไม่ใช่จักเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น แต่สมุทยสัจจะเคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น, บุคคลผู้เกิดอยู่ในอสัญญสัตตภูมิมัคคสัจจะไม่ใช่จักเกิด และสมุทยสัจจะก็ไม่เคยเกิดแก่บุคคลเหล่านั้นในภูมินั้น.

จบ สมุทยสัจจมูละ มัคคสัจจมูลี

สมุทยสัจจมูล จบ

ปุคคโลกาสวาระ จบ

อตีตานาคตวาระ ปัจจนิก จบ

อุปปาทวาระ จบ

Page 940

๒. นิโรธวาระ

ปัจจุปปันนวาระ อนุโลม

ปุคคลวาระ

ทุกขสัจจมูล

ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจมูลี :-

[๙๑๙] ทุกขสัจจะกำลังดับแก่บุคคลใด, สมุทยสัจจะก็กำลังดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

เมื่อบุคคลเหล่านั้นทั้งหมดกำลังตายก็ดี ในภังคขณะแห่งตัณหาวิปปยุตตจิตในปวัตติกาลก็ดี ทุกขสัจจะกำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น แต่สมุทยสัจจะไม่ใช่กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น, ในภังคขณะแห่งตัณหาทุกขสัจจะกำลังดับ และสมุทยสัจจะก็กำลังดับแก่บุคคลเหล่านั้น.

ก็หรือว่า สมุทยสัจจะกำลังดับแก่บุคคลใด, ทุกขสัจจะก็กำลังดับแก่บุคคลนั้น ใช่ไหม ?

ใช่.

จบ ทุกขสัจจมูละ สมุทยสัจจะมูลี

End of อุปาทวาร